47 yaşında emeklilik için butona basıldı! O tarihte doya doya erken emeklilik... EYT'de prim günü eksik olanlar dikkat!

EYT'de formüller değişti! Yaş, prim ve sigorta şartlarında yeni güncelleme! Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) ile ilgili yasa teklifinin aralık ayında TBMM'ye sunulması bekleniyor. Vatandaşlar, EYT kapsamına girip girmedikleri, kaç gün prim ödemeleri gerektiği, eksik prim günlerini nasıl tamamlayacakları gibi sorulara cevap arıyorlar. EYT ile ilgili son dakika gelişmeleri vatandaşlar tarafından yakından takip ediliyor. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar yapılacak düzenlemenin detaylarını araştırıyor. Tek formül üzerinde çalışılan emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) yasasına ilişkin düzenleme önümüzdeki ay Meclis'e gelecek, Ocak 2023'te de yürürlüğe girecek. EYT yasası çıktığında prim ve süre açısından eksikleri olanlar bunları tamamlayarak sisteme girebilecek ve emeklilik hakkı kazanacak. İşte EYT son dakika gelişmeleri ve tüm detaylar... 1.5 MİLYON EMEKLİ OLACAK İşte, yeni düzenleme bu kişileri kapsayacak. Daha açık bir anlatımla, ilk sigortalı olduğu tarih eylül 1999'dan önce olup da çalışma yılını ve prim gün sayısını dolduranlar; yeni düzenlemeden yararlanarak, emekliliğe hak kazanacak. İlk etapta da 1.5 milyon kişinin düzenlemeden yararlanıp, emekli olması bekleniyor. Bakan Bilgin'in açıklamasına göre de düzenleme aralık ayında Meclis'e gelecek ve yasalaştıktan sonra da 2023'ün ocak ayından itibaren uygulanmaya başlanacak. EYT'liler, gelecek yılın başından itibaren emekli olabilecek. BORÇLANMA HAKKI Salgınla mücadele döneminde kısa çalışmaya ayrılan, ücretsiz izne çıkarılan çalışanların bir kısmı prim günü eksik olduğu için düzenlemeden gecikmeli yararlanmak durumunda kalabilir. Bu sürelere ilişkin borçlanma hakkı verilmesi söz konusu olabilir.EYT kapsamında emekli olacaklar son işyerlerinden oradaki çalışma süresi için kıdem tazminatı alacak. EYT'de teknik çalışmalar devam ederken merak edilen bazı soruların yanıtları şöyle: KİMLER KAPSAMA GİRECEK? Sosyal Sigortalar Kanunu'na eklenen geçici düzenlemeyle 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanların emekliliği hak etme koşulları değiştirildi. Emekliliğe hak kazanmak için sigortalılık süresi, prim gün sayısıyla beraber yaş koşulu geldi. Öncesinde emeklilik için sigortalılık süresi, prim gün sayısındaki koşulların yerine gelmesi yetiyordu. Kadınlar 20, erkekler de 25 yıl sigortalılık süresi, 5000 gün koşulunu yerine getirdiğinde emekli oluyordu. 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar EYT kapsamına giriyor SİGORTA SÜRESİ BİTMEYENLER KAPSAMA GİRECEK Mİ? Prim günü, sigortalılık süresi dolup da yaşı bekleyenlere yönelik bir düzenleme olacak. Prim gün sayısını doldurduğu halde sigortalılık süresi tamamlanmayanların bu süreyi beklemesi gerekiyor. Düzenleme 8 Eylül 1999 öncesini kapsadığı için 8 Eylül 2024'e kadar bütün EYT'lilerin sigortalılık süresi tamamlanmış olacak. Prim eksiği olanlar da borçlanma yoluyla tamamlayabilir. MEMURLAR EYT'Lİ OLDUĞU İÇİN EMEKLİ OLMAK ZORUNDA MI? İş Kanunu'na göre, emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini sonlandırma hakkı çalışanın inisiyatifinde bulunuyor. İşverenin bir çalışanı zorla emekli etmesi söz konusu değil. Kamu kurum ve kuruluşlarında da emeklilik için yaş koşulu bulunuyor. Kamuda emeklilik için yaş haddi 65 olup, 15 hizmet yılını dolduranlar 61 yaş şartıyla emekli olabiliyor. BU YOLLA EMEKLİ OLANLAR NE KADAR EMEKLİ AYLIĞI ALACAK? EYT düzenlemesi nasıl çıkarsa çıksın emekli aylığının miktarı kişiye özel olacak. Emekli aylığı hesaplanırken, 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası hizmetler için ayrı ayrı asgari aylık kuralları uygulanıyor. 2000 öncesindeki hizmetler için emekli aylığında alt sınır, en düşük prime esas kazancın yüzde 70'inden az olamıyor. 2000-2008 döneminde bu oran asgari ücretin yüzde 35'ine düşürüldü. 2008 sonrası dönem için asgari ücretin yüzde 35'i uygulanıyor. Bakmakla yükümlü olunan kişiler varsa aylıkları asgari ücretin yüzde 40'ından az olamıyor. EYT'liler başvuruda bulunduğunda bu üç dönem için ayrı ayrı 'tam aylık' hesaplanacak. Daha sonra her bir dönemdeki çalışma süresi toplam prim gününe bölünerek o dönem için 'kısmi aylık' tutarı hesaplanıyor. Üç dönemin kısmı aylığı toplanarak emekli aylığı bağlanıyor. ÜCRETSİZ İZNE ÇIKARILANLAR PRİM GÜNLERİNİ BORÇLANABİLİR Mİ? Salgınla mücadele döneminde Mart 2020'den itibaren kısa çalışma, nisandan itibaren de ücretsiz izin uygulamasına gidilmişti. Uygulama haziran ayı sonuna kadar sürmüştü. Kısa çalışmaya ayrılanlara kısa çalışma ödeneği, ücretsiz izne çıkartılanlara da nakdi ücret desteği verildi. Kısa çalışma uygulaması, ücretsiz izne çıkartılanların bazıları prim günü eksik olduğu için ocakta uygulamaya girecek EYT düzenlemesinden daha geç yararlanmak durumunda kalabilir. Bu nedenle yaşanacak olası gecikmeyi önlemek için bu sürelere borçlanma imkânı verilmesi gerekiyor. ÜÇ AY İÇİNDE BAŞVURMA KOŞULU OLACAK MI? EYT yasasının kapsamı, başvuru şartları, uygulanma şekli teknik çalışmalar sonrası netleşecek. Tarih, prim, yıl, tazminat, aylık bağlama işlemleri gibi ayrıntılar da yasal düzenleme Meclis'e geldiğinde kamuoyu ile paylaşılacak. Başvuru için verilecek süreyi de aynı şekilde değerlendirmek gerekir. BU KAPSAMDA EMEKLİ OLANLARIN KIDEMİ NASIL HESAPLANACAK? EYT'liler de mevcut sisteme göre kıdem tazminatı alacak. Emekli olan çalışanlar son işyerindeki çalışma süresi için kıdem tazminatı alacaklar. Her bir çalışma yılı için 30 günlük (brüt) ücreti tutarında kıdem tazminatı verilecek. Kıdem tazminatı tavanını (güncel tavan 15.371 lira) aşan ücrete sahip çalışanlara ise her bir çalışma yılı için tavan tutarı kadar tazminat ödemesi yapılacak. Emekli olacak sayısına göre işverene ek yük getirmemesi için taksitle ödeme gibi uygulamalara gidilmesi de söz konusu olabilir. EYT'LİLER KAÇ GÜN PRİME TABİ? Sigorta başlangıç tarihim 01.07.1997. Mevcut prim günüm 5135. Size sormak istediğim iki husus var: 1-Ben EYT kapsamında mıyım? 2- EYT kapsamında isem ödemem gereken prim gün sayısı 5000 mi, 5900 mü? 8 Eylül 1999 tarihine kadar normal emeklilikte yaş koşulu aranmıyordu. Sadece prim günü eksik olan kişilere tanınan kısmi emeklilikte yaş koşulu vardı. Bu koşullar çalışma statülerine göre değişiyordu. Sorunuzun cevabına geçmeden önce 8 Eylül 1999 öncesi emeklilik koşullarını hatırlatmak istiyorum. Statüye göre koşullar şöyle idi: SSK (4A): Normal emeklilik: Kadın 20, erkek 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 prim günü. Kısmi emeklilik: 15 yıl sigortalılık süresi, kadınlarda 50, erkeklerde 55 yaş ve 3600 prim günü. BAĞ-KUR (4B) Normal emeklilik: Kadın 20 tam yıl (7200 gün), erkek 25 tam yıl (9000 gün) prim. Kısmi emeklilik: Kadın 50, erkek 55 yaş ve 15 tam yıl (5400 gün) prim. EMEKLİ SANDIĞI (4C) Normal emeklilik: Kadın 20 yıl (7200 gün), erkek 25 yıl (9000 gün) hizmet. Kısmi emeklilik: On yıl (3600 gün) hizmet ve 60 yaş. EYT İÇİN EKSİK PRİM GÜNÜ TAVANDAN MI TABANDAN MI YATIRILMALI? Hangi statüde çalışmakta olduğunuzu yazmamışsınız. Kamu çalışanı (4C) iseniz ödemeniz gereken prim tutarı, yaptığınız göreve göre değişir. Askerlik borçlanması, hizmet sürenize ekleneceği için emekli ikramiyesi ödemesinde dikkate alınır. Ancak, askerlik borçlanması konusunda genel uyarı yapmak istiyorum. Emeklilik yaşını öne çekmeyecekse veya eksik prim günü sorunu yoksa sadece emekli aylığını artırmak amacıyla askerlik borçlanması yapmak avantajlı değil. Askerlik borçlanması primi en düşük tutardan ödense bile yatırılan para, emekli aylığındaki artış ile çok uzun sürelerde telafi edilebiliyor. . Askerliğini sigortalı çalışmaya başlamadan önce yapmış olanlar, askerlik borçlanması yaptıkları süre kadar sigorta başlangıç tarihlerini öne çekebiliyorlar. Prim günü eksik olanlar da eksik günleri tamamlamak için mecburen askerlik borçlanması yapıyorlar. Bu şekilde mecburiyetten dolayı askerlik borçlanması yapanların da en düşük tutardan prim ödemeleri yeterlidir EKSİK PRİM GÜNÜNÜ İSTEĞE BAĞLI SİGORTA İLE KAPATANLAR NASIL EMEKLİ OLUR? Eşinizin doğum borçlanmasının SSK'ya (4A) sayılabilmesi için borçlanma işlemini isteğe bağlı sigortaya başlamadan önce gerçekleştirmelisiniz. Aksi takdirde, isteğe bağlı sigortaya başladıktan sonra yapılan doğum borçlanması BAĞ-KUR (4B) sürelerine eklenir. Önce bunu bir kenara not edelim. Doğum borçlanması yaptıktan sonra kalan 223 günlük eksik süreyi isteğe bağlı sigorta ile tamamlamanız SSK'dan emekliliği engellemez. Emeklilikte SSK yerine BAĞ-KUR'a tabi olması için isteğe bağlı sigorta primlerinin 1260 gün veya daha fazla olması gerekir. HANGİ SÜRELER İÇİN BORÇLANMA YAPILABİLİR? Ben 11 yıl özel bir bankada çalıştım. SGK'ya tabi değilim, bankanın kendi sandığı var. Dört yıl da isteğe bağlı sigorta primi ödedim. Aktif çalıştığım dönemde ücretsiz izin kullandım. Bu süreye ait geriye dönük eksik prim borçlanması yapabilir miyim? (Selin A.) Boşta geçen sürelerin hangileri için sonradan borçlanma yapılabileceği kanunda sayılıyor. Buna göre, borçlanma yapılabilecek süreler şöyle: DOĞUM BORÇLANMASI: Ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4/a, 4/b ve 4/c statüsünde çalışan kadınların doğumdan sonra prim ödemeden geçirdikleri süreler. ASKERLİK BORÇLANMASI: Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay okulunda geçen süreler. MEMURLARIN AYLIKSIZ İZİN SÜRELERİ: 4/c statüsündeki kamu çalışanlarının mevzuata uygun kullandıkları aylıksız izin sürelerinin tamamı. DOKTORA SÜRESİ: Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde ya da yurt dışında geçirilen normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri. AVUKATLIK STAJI: Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların 1 yıla kadar olan normal staj süreleri. TUTUKLULUK SÜRELERİ: Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri. GREV VE LOKAVT: Sendikalı işçilerin grev ve lokavtta geçen süreleri. FAHRİ ASİSTANLIK: Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri. SEÇİM İÇİN İSTİFA EDENLER: Seçimlerde aday olmak için görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler. YURT DIŞINDAKİ ÖĞRENİM SÜRELERİ: 1416 Sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebeler Hakkında Kanun uyarınca yurtdışında geçen öğrenim süreleri. ASKER VE POLİSLERİN SİVİL ÖĞRENCİLİK SÜRELERİ: Fakülte veya yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubay olarak göreve başlayanlar ile polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atananların başarılı öğrenim süreleri. POLİS AKADEMİSİ VE OKULLARI: Polis Akademisi ile fakülte ve yüksekokullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken EGM hesabına okumaya devam eden öğrencilerin başarılı eğitim süreleri. UZMAN VE USTA ÖĞRETİCİLİK SÜRELERİ: Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların 25 Şubat 2011 tarihinden önceki çalışmalarından dolayı ay içinde 30 günden eksik kalan süreleri. 1402'LİKLER: 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu kapsamında tutuklanan veya gözaltına alınanlardan beraat edenlerin tutukluluk ve gözaltında geçen süreleri. YURT DIŞI BORÇLANMA: Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler veya sigortalı çalışarak geçirilen süreler.