Çalışma hayatına başlayan herkes ne zaman emekli olacağını merak ediyor. Emeklilik tarihini belirleyen birçok faktör var. Bunlardan en önemlisi ise ne zaman işe başlandığı. Değişen kanunlar nedeniyle yıllara göre emeklilik yaşı da değişiyor. Belirli bir süre prim ödeyenler emeklilik zamanını öne çekmek istiyor. Örneğin askerlik borçlanması, yada doğum borçlanması yapılarak daha erken emekli olmak mümkün. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) sorunu 08 Eylül 1999 yılında çıkarılan 4447 sayılı yasayla başladı. Emekli olmayı bekleyen binlerce vatandaş ne zaman emekli olurum sorusuna yanıt arıyor. EYT'ye takılan kaç yaşında emekli olur? İşte EYT mağdurlarının merak ettikleri sorular ve cevapları…
ÇOCUKLAR KAZANDIRIR
1) Kadın çalışanlar için çocukları üzerinden prim kazanma imkanı bulunuyor. Bu imkan 3 çocuğa kadar borçlanma ile 2160 gün, yani 6 yıl kazandırıyor. Böylece yaşı ve yılı dolmuş bir anne 3 çocuğu varsa 6 yıl erken emekli olabiliyor. Burada tek şart, annenin borçlanacağı çocuklarının sigortalı olunan tarihten sonra dünyaya gelmiş olması.
ASKERLİK 1 YIL GERİYE ÇEKER
2) Erkeklerde ise askerlik süreleri hem yaşı geriye çekerken hem de prim kazanma imkanı veriyor.
Sigortalıların askerlikte geçen sürelerinin tamamını veya bir kısmını para ödeyerek emeklilik hesaplarına saydırmaları imkanı var. Sigortalı olmadan önce yapılan askerlik için borçlanılması ile, sigorta giriş tarihi borçlanılan gün kadar geriye gidiyor. 1988 girişli birisi 1 yıl askerlik borçlanırsa 1987 girişli oluyor ve şartları buna göre belirleniyor. Böylece 1 yaş erken emeklilik imkanı oluyor.
10 YIL PRİM YETECEK
3) Kısmi emeklilik de denilen yöntemde ise 15 yıl ve 3600 günü dolduranlar daha fazla çalışmadan emekli olabiliyor. Burada yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60'tan başlıyor. Böylece yaşı gelmiş ama çalışma imkanı olmayan sigortalılar kısmi emeklilik imkanıyla beklemeden maaş almaya başlayabiliyor. Bu imkan 9 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için geçerli. Sonrası için ise prim 4500'e, yıl şartı 25'e çıkıyor.
SAĞLIK ÖNEMLİ MAZERET
4) Sağlık durumları elverişli olmayanlar için iki türlü erken emeklilik imkanı bulunuyor.
Malulen emeklilikte sigortalı olduktan sonra ortaya çıkan rahatsızlıklar geçerli sayılıyor.
Çalışırken iş yapabilme gücünü en az yüzde 60 kaybedenler sağlık raporu alarak bu imkandan yararlanıp emekli olabiliyor. En az 10 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün bildirmek şartıyla malulen emeklilik imkanı veriliyor. Engelli çalışanlar ise en az yüzde 40 engellilik ile vergi indirimi aldıklarında yaş şartına bakılmadan 15 yıl, 3600 günden başlayarak işe giriş tarihlerine göre 18 yıl 4680 güne kadar süreyle emekli olabiliyor.
