1999 ö. sigorta + 5.000-7200-9000 PRİMLE EYT'ye 1 kala emekli edilecek! Yaş şartsız SGK 2023 emeklilik TABLOSU! EYT'de A KÜMESİ kesinleşti!

Emeklilikte yaşa takılanlar heyecanla yeni düzenlemeye kilitlendi. Başkan Erdoğan tüm detayları açıklayarak, EYT'de yaş şartı olmayacağını söyledi. İşte son dakika gelişmeler...

Giriş Tarihi: 29 Aralık 2022 09:08 Güncelleme Tarihi: 29 Aralık 2022 09:55

Bugün Türkiye'nin ana gündeminde EYT meselesi yer alıyor. 8 Eylül 1999 öncesi sigortası olan, 20-25 yıl çalışmayla emekli edilecek. 8 Eylül 1999'da maç oynanırken kural değişmiş ve yaş şartı getirilmişti. Gözler son açıklamalara çevrilmişti. Başkan Erdoğan'dan yaş şartı olmayacağını duyurdu. Peki, Kimler EYT'den emekli olacak? İşte merak edilenler!

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi tamamlandı. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde detayları kamuoyuna açıkladı.

EYT ŞARTLARI: EYT hangi tarihi kapsıyor? EYT hangi tarih öncesi ve prim şartı kaç gün?

İşte Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları;

YAŞ ŞARTI YOK! HERKES İÇİN GEÇERLİ OLACAK
Yaş şartı olmadan emekliliğe imkan sağlayan düzenlemeyi SSK, Bağkur, Emekli Sandığı ayrımı olmaksızın mevcut yapıdaki herkes için geçerli kılıyoruz.

Bu düzenleme ilk çıktığında 5.6 milyon emekli varken bugün 13.9 milyon emekliye hizmet veren Türkiye'ye ulaştık.

Sosyal güvenlik sistemimizin aktif, pasif dengesini korumayı başarıyoruz. Emekli maaşlarında yıllar içinde yaptığımız yüksek oranlı artışlarla reel olarak bu k esimi kendi geliri ile geçinebilmesine imkan sağlayacak seviyeye çıkardık.

2.250.000 KİŞİ EMEKLİ OLACAK
Bugün 2 milyon 250 bin vatandaşımız emekli olma hakkına kavuşuyor. Emeklilik hakkının kullanılması hususunda herhangi yaş sınırı uygulanmayacaktır.

Bir kısmı hizmet birleştirme, borçlandırma işlemlerini zaten başlatmıştır. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle sistemin mali yükünü dengeleyecek çalışmaları yaptık. Taşarondan kadroya alınanlardan hemen emekli olmayacaklar için ayrı bir geçiş düzenlemesi hazırlıyoruz.

Hazine ve Maliye Bakanlığımız bir kredi paketini devreye alıyor. Emekli olanların en azından bir kısmının çalışmaya devam edeceklerini biliyoruz.

Bu anlayışla emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edecek vatandaşlarımız için sosyal sigorta prim teşviki getiriyoruz.

Emeklilik sonrası çalışan vatandaşlarımızın bunu kayıtlı olarak sürdürmelerini sağlamaktır amacımız.

EYT'nin ülkemize, milletimize, hak sahiplerine ve ailelerine hayırlı olmasını diliyorum.

Hepinize sevgi, saygıyla kalbi selamlarımı sunarken 2022 artık geride kalıyor. Şimdiden 2023'ün sizler, bizler için, ülkemiz için hayırlara vesile olmasını Allah'tan diliyorum. Kalın sağlıacakla.

EYT İÇİN NE ZAMAN BAŞVURU YAPMAK GEREKİYOR?
E-Devlet üzerinden başvuru yapılabilir. Aylık bağlama sistemi bakımından normal emeklilerden bir farkı bulunmuyor. Dijital sistemi kullanmayanlar da form doldurarak evine yakın SGK müdürlüğüne teslim edebilir ya da postalayabilir. Başvuru tarihi emekli aylığını etkilemiyor.

EYT ÇIKTI! EYT ŞARTLARI BELLİ OLDU! Askerlik, doğum, staj ve 3600 günden kısmi emeklilik...

ASKERLİK VE DOĞUM DIŞINDA İŞE GİRİŞİ GERİYE ÇEKEN BORÇLANMALAR VAR MI?
Yurt dışı borçlanması, doktorların fahri asistanlıkta geçen süreleri, avukatların stajyerlikte geçen süreleri, yükseköğretim gören öğrencilerin doktora süreleri ilk çalışmadan önceyse sigorta girişimini geriye çeker. Borçlanılan süre önem taşıyor. Kişi askerliğini sigortaya girdikten sonra yaptıysa bu borçlanma geriye çekmez.

HİZMET BİRLEŞTİRMESİNDEN KİMLER YARARLANABİLİR?
Emekli Sandığı'na bağlı olanlar, çalışırken SGK'ya prim ödeyenler, emekli sandıklarına bağlı olanlar, Bağ-Kur'lu esnaf, sanatçı, bağımsız çalışanlar yararlanabilir. Kamu çalışanlarının emekli aylıklarını olumsuz etkilememesi için hizmet birleştirme işlemini ertelememesi gerekir.

MEMURLUKTAN ÖNCE ÇALIŞILAN SÜRELER HİZMETİNE EKLENİR Mİ?
KAMU çalışanları da memuriyet hizmetine başlamadan önce çalıştığı süredeki hizmetleri ekletmek için hizmet dökümü alarak başvuruda bulunabilir. Başvuru sonrası hizmet süreleri, nerede hizmet verdikleri incelenerek SGK ile yapılan yazışmalar sonucunda hizmetler birleştirilir.

Emekli olmadan önce çalışma sürelerini birleştirerek prim günü sayılarını arttırabilirler. Birleştirme işlemi hizmet puanını artırır. Sağlık koşulları ya da teknik şartlar kişilerin başvuru yapmasına engel oluyorsa yasal varisler de başvuru işlemini gerçekleştirebilir. Vefat durumunda hak sahipleri de birleştirme talep edebilir.

"GERİYE DOĞRU ÇEKİLMEDE DEĞİŞİKLİK YOK"
Burada 23 yıllık bir mağduriyet vardı ve Sayın Cumhurbaşkanımızın direktifleriyle bir çalışma yapıldı. Bakan Bilgin askerlik doğum borçlanması ve fiili hizmetle ilgili borçlanmanın geriye doğru çekilmesiyle ilgili hiçbir değişiklik yapılmadığını söyledi.

EYT'LİYE TAZMİNAT HESABI
Milyonların gözü emeklilik için yaşa takılanlara yönelik düzenlemede. 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlar bir yandan yapılacak düzenlemeyi beklerken, bir yandan da emeklilik sürecine ilişkin pek çok detayı merak ediyor. Bunlardan biri de kıdem tazminatı... İşverenlerin karşılaşacağı kıdem tazminatı yükünü, uygun finansman koşullarıyla Hazine Destekli KGF kefaleti ile karşılayabilecekleri bir kredi paketi konusunda hazırlıklara başlanırken, çalışanlar da ne kadar para alacağını araştırıyor.

* KIDEM TAZMİNATINDA BRÜT ÜCRET NASIL BELİRLENİYOR? NELER EKLENİYOR?
Her yıl için 30 günlük brüt ücret kadar hesaplama yapılıyor. Son brüt ücret dikkate alınıyor, buna yıl içinde alınan düzenli ödemeler de dahil ediliyor. Prim, mesai gibi değişken ödemeler brüt ücrete eklenmiyor ancak yemek, kıyafet parası, görev tazminatı, ikramiye gibi ödemeler dahil ediliyor.

Örneğin; brüt maaşı 9 bin lira olan, her yıl Ramazan ve Kurban bayramlarında birer maaş ikramiye alan bir çalışanın giydirilmiş brüt maaşı şöyle hesaplanıyor:

Brüt ücret: 9.000 TL
Brüt ikramiye: 18.000 TL
Ücrete eklenecek ikramiye: 18.000 /12 = 1.500 TL
Giydirilmiş brüt ücret: 9.000 + 1.500 = 10.500 TL

Tam yılı aşan süreler de hesaba katılıyor mu?
İşçiye ödenecek olan kıdem tazminatı her geçen tam yıl için en az 30 günlük ücret tutarıdır. Burada brüt yani giydirilmiş ücrete göre hesaplama yapılıyor. Bir tam yılı aşan süreler için de oranlama yaparak hesaplama yapılıyor. Yani 1 yılı aşan günler boşa gitmiyor. Örneğin; 10 yıl 6 aylık çalışan ve giydirilmiş brüt ücreti 10.500 lira olan çalışanın tazminatı şöyle hesaplanıyor:

Giydirilmiş brüt ücret: 10.500 TL
10 yıllık tazminat: 10.500 x 10 = 105.000 TL
6 aylık tazminat: 10.500 / 12 x 6 = 5.250 TL
Toplam tazminat: 105.000 + 5.250 = 110.250 TL
Damga vergisi: 836.80 TL
Ödenecek tutar: 109.413,20 TL

TAZMİNATTAN KESİNTİ YAPILIYOR MU?
Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi değil. Tazminattan yalnızca damga vergisi kesiliyor. Başka kesinti yapılmıyor.
* Tazminat nasıl hesaplanıyor?
Giydirilmiş brüt ücret ile çalışma süresi çarpılıyor. Çıkan tutardan binde 7.59 damga vergisi kesiliyor. Örneğin son giydirilmiş brüt ücreti 10 bin 500 lira olan ve 12 yıl hizmeti olan çalışana ödenecek tutar şöyle belirleniyor:
Giydirilmiş brüt ücret: 10.500 TL
Çalışma süresi: 12 yıl
Kıdem tazminatı: 12 x 10.500 = 126.000 TL
Damga vergisi: 956,34 TL
Ödenecek tutar: 126.000 – 956,34 =125.043 TL

OCAK'TA TAZMİNATLAR NASIL DEĞİŞECEK?
Ocak'ta çalışanların maaşı artacak. Tazminat da son brüt ücret üzerinden hesaplandığından, yeni maaşlar yapılacak ödemeye yansıyacak. Asgari ücretliler yeni asgari ücretin brütü üzerinden tazminatını alırken, halen 15 bin 371 lira olan kıdem tazminatı tavanı da memur maaş katsayısındaki artışla birlikte yükselecek.

ASGARİ ÜCRETLİNİN TAZMİNATI OCAK'TA NE KADAR ARTABİLİR?
Halen işten çıkartılan asgari ücretlinin kıdem tazminatı çalıştığı her yıl için 6 bin 471 liradan hesaplanıyor. Eğer asgari ücret Türk-İş'in 'Kırmızı çizgimiz' dediği net 7 bin 785 lira olursa, brüt asgari ücret 9 bin 159 liraya yükselecek. Asgari ücretlinin çalıştığı her yıl için kıdem tazminatı 2 bin 688 lira artacak. Zam yüzde 50 olursa her yıl için 9 bin 706, yüzde 65 olursa 10 bin 677 lira tazminat alınacak. Bu tutardan sadece damga vergisi kesilecek.

12 yıllık kıdemi olan bir asgari ücretliyi örnek alıp, Ocak'ta brüt ücretin 9 bin 150 liraya çıktığını dikkate alırsak:

MEVCUT BRÜT ÜCRET: 6.471 TL
Çalışma süresi: 12 yıl
Kıdem tazminatı: 12 x 6.471: 77.652 TL
Damga vergisi: 589,38 TL
Ödenecek tutar: 77.062 TL

MEVCUT BRÜT ÜCRET: 9.159 TL
Çalışma süresi: 12 yıl
Kıdem tazminatı: 12 x 9.159: 109.908 TL
Damga vergisi: 834,20 TL
Ödenecek tutar: 109.074 TL

FARK: 109.074 – 77.062 = 32.012 TL

* TAZMİNAT TAVANI NASIL DEĞİŞECEK? KİMİ, NASIL ETKİLEYECEK?
Halen geçerli kıdem tazminatı tavanı 15 bin 371 lira 40 kuruş. Bu yılın sonuna kadar işten ayrılan, çalıştığı her yıl için en çok 15 bin 371 lira 40 kuruş kıdem tazminatı alabiliyor. Brüt kazancı bu tutarın altında olanlara kendi maaşı, üstünde olanlara ise tavan üzerinden hesaplanan tazminat ödeniyor. Bu tutardan da sadece damga vergisi kesiliyor. Tavan yeni yılla birlikte değişecek. Enflasyon tahminlerine göre en düşük memur zammı yüzde 16.99, en yüksek ise yüzde 20.67 olarak bekleniyor. Bu tahminlere göre kıdem tazminatı tavanı 17 bin 983 ile 18 bin 548 lira aralığına çıkabilecek. Ancak refah payı eklenirse bu tutar daha da artacak. Eğer tavan 18 bin 548 lira olursa bu tutarın altında maaşı olanlar kendi maaşı, üstünde olanlar 18 bin 548 lira üzerinden tazminatını alacak.

* KIDEM TAZMİNATINA TAKSİT YAPILMASI MÜMKÜN MÜ?
Kıdem tazminatının peşin ödenmesi esas. Çalışanın rızası olmadan kıdem tazminatı taksitle ödenemiyor. İşveren eğer işçinin açık ve yazılı onayını alırsa kıdem tazminatını taksitle ödeyebilir.

* KIDEM TAZMİNATINI ALAMAYAN NE YAPACAK?
Uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvuru yapılıyor. Kıdem tazminatında zaman aşımı 5 yıl. Bu süre kıdem tazminatı hakkının doğduğu tarihten itibaren başlıyor.

* EYT'LİLERİN BİRİKMİŞ İZİNLERİ NE OLACAK?
Kullanılmayan izinlerin bedelinin iş akdi bittiğinde ödenmesi gerekecek. İzin ücreti, iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenecek. İzin hakkında zaman aşımı diye bir süre söz konusu değil. Eğer ödeme yapılmazsa iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde yargı yoluna gidilmeli. Zaman aşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.

NE KADAR PRİM GEREKİYOR?

Emeklilik şartları konusunda yapılan açıklamalar ise EYT düzenlemesinde 8 Eylül öncesi prim ve hizmet süresi şartlarına dokunulmayacağı yönünde. 8 Eylül 1999 öncesi şartlara dönüldüğünde SSK'lılarda 5000, Bağ-Kur'lular ve memurlarda da kadınsa 7200, erkekse 9000 prim günü tamamlamak gerekiyor. Hizmet süresi şartı da kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl. EYT'li kadınların tamamı 20 yıllık süreyi doldurmuş durumda.

Erkekler için 25 yıllık süre ise 2022'ye göre 1997 yılı ve öncesinde sigortalı olanlar için tamamlanmış durumda. EYT'li erkeklerin tamamı 8 Eylül 2024 tarihinde 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracak. Bu tarihten sonraya ise sadece hâlâ prim günü eksik olanlar kalacak.