Bakan Bayraktar açıkladı! Türkiye küçük modüler reaktör dönemine hazırlanıyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin nükleer enerjide "ikinci çağ" olarak tanımlanan küçük modüler reaktör (SMR) dönemine hazırlandığını açıkladı. Bayraktar, SMR yatırımı yapacaklara yönelik teşvik ve muafiyetler planlandığını, ilk küçük modüler reaktörün 2030'lu yılların ilk yarısında devreye alınmasının hedeflendiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York'ta Sabah Gazetesi Ekonomi Müdürü Dilek Güngör'ün sorularını yanıtladı. ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) ile Türkiye'nin nükleer şirketi TÜNAŞ arasında SMR'lar üzerine imzalanan iş birliği anlaşmasına değinen Bayraktar, anlaşmanın Türkiye'nin SMR teknolojisinde yerli katkıyı artırma, Orta Asya ve Türk Cumhuriyetlerini kapsayan bölgesel iş birliği ağı kurma ve gelecekte ihracat kapasitesi oluşturma hedeflerini içerdiğini belirtti.

Türkiye küçük modüler reaktör dönemine hazırlanıyor. (Fotoğraflar: AA'dan alınmıştır)

HEDEF 2030'DA İLK REAKTÖR

Türkiye'nin 1950'lerde başlayan nükleer yolculuğunda Akkuyu ile "birinci çağ"ın gecikmeli de olsa devreye girmek üzere olduğunu belirten Bayraktar, Akkuyu'da yerli katkı oranının yüzde 55'e ulaştığını söyledi. SMR dönemini "ikinci çağ" olarak nitelendiren Bayraktar, Türkiye'nin bu alanda sadece kurulum değil, teknoloji ve sanayide yerli payı artırmayı hedeflediğini ifade etti. Bayraktar, "Hedefimiz 2030'ların ilk yarısında Türkiye'de ilk SMR'ı devreye almak. SMR'lar için mevzuat ve teşvik taslağı hazırlıyoruz. Yenilenebilirde uygulanan teknoloji nötr, alım garantili finansman kolaylıklarına benzer bir çerçeve gündemde" dedi.

Sinop ve Trakya'da yapılması planlanan nükleer santrallerle ilgili Fransa ve Güney Kore ile temasların sürdüğünü belirten Bayraktar, "EDF ile kısa süre içinde bir iş birliği anlaşması imzalanabilir. Güney Kore ile temaslarımız devam ediyor. Yakında Cumhurbaşkanımız da Güney Kore'ye gidecek. Sinop ve Trakya'da planlanan en az 8 reaktör için Kanada, Güney Kore, Fransa, ABD ile yakın temaslar sürüyor" ifadelerini kullandı.

Kıbrıs'a gaz hattı konusunda deniz çalışmalarının başladığını belirten Bayraktar, uluslararası yüklenicilerin projeye ilgi gösterdiğini söyledi. Bayraktar, "Gaz hattı, Kuzey Kıbrıs'ın ötesinde kapasite ile planlanıyor; olası bölgesel elektrik üretimi ve hatta Güney'in ihtiyaçlarının da karşılanabileceği senaryolar masada" dedi.

60 MİLYAR DOLARLIK POTANSİYEL

Kalkınma Yolu Projesi'ne enerji boru hatlarının entegre edilmesinin şart olduğunu belirten Bayraktar, gaz hattının Katar'a uzatılarak yılda 30 milyar metreküp akış sağlanabileceğini, petrol hattı kapasitesinin ise 2-2,5 milyon varile çıkarılabileceğini söyledi.

Bayraktar, "Böyle bir petrol ticareti günlük 100 milyon dolar, yıllık 36-60 milyar dolar gelir potansiyeli sağlar. Bu gelir Kalkınma Yolu'nun finansmanında kullanılabilir" diye konuştu.

SAFLAŞTIRMADA YÜZDE 99 YERLİLİK

Bayraktar, altının Türkiye ekonomisi için kritik öneme sahip olduğunu belirterek, yer altında 10 bin ton potansiyel bulunduğunu, en yüksek yıllık üretimin ise 42 tonla sınırlı kaldığını söyledi. Üretimin hızlandırılmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, nadir toprak elementlerinde de Türkiye'nin kendi saflaştırma kapasitesini geliştirdiğini aktardı.

Çin'in teknoloji transferine yönelik kısıtları nedeniyle Türkiye'nin kendi kapasitesini artırdığını belirten Bayraktar, yüzde 99 saflık hedeflerine doğru ilerleme olduğunu açıkladı.

2035'E KADAR 80 MİLYAR DOLAR YATIRIM

Elektrikte yerlilik oranının yüzde 72 seviyesine çıktığını belirten Bakan Bayraktar, 2035 yılına kadar dağıtım şebekesinde en az 50 milyar dolar, iletim şebekesinde ise en az 30 milyar dolar olmak üzere toplam 80 milyar dolarlık yatırım planlandığını anlattı.