Petrolde Albayrak reçetesiyle "milli" adımlar! Gabar'dan Somali'ye Pakistan'dan Suriye'ye... Rakamlarla Türkiye'nin sondaj serüveni

Küresel enerji dengelerini sarsan Hürmüz krizi ve bölgesel gerilimlerin gölgesinde, dünya doğal kaynaklarının geleceği Turkuvaz Medya Grubu'nun sponsorluğunda İstanbul'da masaya yatırılıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın ev sahipliğinde, 22 Mayıs'ta Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde kapılarını açacak olan 2'nci İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi'nin (İNRES 2026) açılışını Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın yapması bekleniyor.

Avrupa, Asya ve Afrika'dan önemli isimleri buluşturacak bu zirvede ana gündem enerji güvenliği, yatırım ve küresel iş birlikleri olacak.

ZİRVEDE "PETROL" GÜNDEMİ

Zirvedeki en önemli konu başlıklarından biri de hiç şüphesiz petrol olacak.

Türkiye, 2016 yılından ortaya koyduğu "Milli Enerji ve Maden Politikası" ile petrol arama ve üretiminde kendini gösterdi. Bu doğrultuda, gidilmedik ve aranmadık yerlerde petrol aranmasına ve buralarda var ise söz konusu petrolün çıkarılarak ekonomiye kazandırılmasına ilişkin çalışmalar yürütüldü.

CUMHURİYET TARİHİNİN EN BÜYÜK KEŞFİ GABAR

Petrolde 2021 yılında Şırnak'ın Gabar bölgesinde gerçekleştirilen keşif, cumhuriyet tarihinin en büyük petrol keşfi olarak kayıtlara geçti.

Türkiye Petrolleri, Cudi-Gabar Bölgesinde, 2021 yılında Şehit Esma Çevik, 2022 yılında Şehit Teğmen Akdeniz, 2023 yılında Şehit Aybüke Yalçın, 2024 yılında Mehmet İrfan Güler, Bulmuşlar, Bülent Sadioğlu ve 2025 yılında Ağaçyurdu sahasında ham petrol üretimine başladı.

2021 yılından bugüne kadar sahada toplam 50 milyon varilin üzerinde ham petrol üretildi.

2025 yılında TPAO'nun ham petrol üretimi, yaklaşık 44 milyon varile ulaşarak rekor kırdı. Bu rekor üretimin 27,6 milyonluk kısmının Gabar sahalarından sağlanmış olması, söz konusu sahaların ülkemizin enerji arzına sunduğu katkının giderek arttığını ortaya koydu.

Güncel olarak, TPAO'nun yurt içi ve yurt dışı toplam üretimi 280 bin varil bandına ulaştı.

Toplam üretimin yüzde 63'lük kısmı (174 bin 928 vpe) yurt içi üretimden karşılanırken; yurt içi üretimin ise yüzde 44'lük kısmı Gabar sahalarından geliyor.

PETROL SONDAJLARINDA YENİ FAZ: DİYARBAKIR'DA 4 SAHA BELİRLENDİ

Öte yandan Ankonvansiyonel yöntem ile Türk petrol ve doğal gaz aramacılığında, yeni bir dönemin kapıları aralanıyor. Bu yöntem ile kayaların içine sıkışmış petrol veya doğal gazı üretme teknolojisi, ülkemizde hayata geçiriliyor.

Bu kapsamda, Diyarbakır'da 4 saha belirlendi. Önümüzdeki 3 yıl içerisinde 24 kuyuda çalışma yapılması planlanıyor.

TPAO'DA ORTA VADE HEDEFİ: 1 MİLYON VARİL PETROL VE DOĞAL GAZ

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) orta vadede toplam 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üreten bir şirket haline gelmesine yönelik hedef doğrultusunda Türkiye, yurt içindeki çalışmalarının yanı sıra yurt dışında da arama ve üretim çalışmalarına hız verecektir.

Bu kapsamdaki önemli adımlardan biri Somali'de atıldı.

Somali'deki çalışmalar, Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi'nin 234 gün boyunca bölgede yaptığı araştırmalar ile şekillendi.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan tarafından 5 Ekim 2024'te İstanbul Boğazı'ndan Somali'ye uğurlanan Oruç Reis, bu süreçte Somali'deki üç ayrı deniz blokunda toplam 4 bin 464 kilometrekarelik alanda veri topladı.

Verilerin incelenmesi ve yorumlanmasının ardından belirlenen bir lokasyonda sondaj çalışması yapılmasına karar verildi. Enerji filosunun yeni derin deniz sondaj gemilerinden Çağrı Bey, sondaj çalışmaları için 15 Şubat 2026'da Mersin Taşucu Limanı'ndan Somali'ye doğru seyrine başladı.

Gemi, Akdeniz'i baştan sona geçip Cebelitarık Boğazı üzerinden Atlas Okyanusu'na açılıp Batı Afrika kıyılarını takip ederek Ümit Burnu'nu geçti. Planlanan 53 günlük seyir süresi sonunda Somali'ye ulaştı.

Çağrı Bey için 10 Nisan 2026 Cuma günü Mogadişu Limanında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın da iştirak ettiği bir karşılama töreni düzenlendi.

Gemi, karşılama töreninin ardından görev yapacağı CURAD-1 kuyusuna doğru hareket etti. Çağrı Bey'in Mogadişu'ya 372 kilometre açıkta bulunan kuyu lokasyonuna varması 1-2 gün sürdü. Çağrı Bey, kuyu lokasyonuna ulaştıktan sonra konumlanma işlemini gerçekleştirdi. Konumlanma tamamlandıktan sonra ise ilk olarak sondaj sürecine ilişkin çeşitli testler yapıldı.

TÜRKİYE'NİN İLK DIŞ SONDAJI... 6-9 AY HEDEFİ

Nitekim Çağrı Bey'in gerçekleştireceği sondaj, "Türkiye'nin yurt dışındaki ilk derin deniz arama sondajı" niteliğinde. İklim ve hava şartlarının uygun seyretmesi durumunda sondaj operasyonunun 6-9 ay arasında tamamlanması planlanıyor.

Çağrı Bey'in sondaj yapacağı kuyuya CURAD-1 adı verildi... Kuyu, ismini, Somali'de 'ailede doğan ilk bebek' anlamına gelen Curad'dan alıyor. Sondajın yapılacağı lokasyon, Mogadişu'ya 372 kilometre açıkta bir lokasyon.

DÜNYANIN EN DERİN İKİNCİ DENİZ KUYUSU

Çağrı Bey Sondaj Gemisi, 3 bin 495 metre su derinliğine sahip noktada, deniz tabanından itibaren de 4 bin 5 metre kazılmasının ardından toplam 7 bin 500 metreye inerek sondaj yapması planlanıyor.

CURAD-1 kuyusunun, söz konusu 7 bin 500 derinlik ile dünyanın en derin ikinci deniz kuyusu olması hedefleniyor.

Çağrı Bey'in yürüteceği sondaj operasyonunda 4 bin metreye dalabilen bir su altı robotu da kullanılacak. Söz konusu sondaj operasyonu, bu tür operasyonlarda kullanılan su altı robotlarının bu derinliğe daldığı ender operasyonlardan biri olarak da kayıtlara geçecek.

ÇAĞRI BEY'E "LEVENT" KORUMASI

Çağrı Bey'in bu görevinde, enerji filosundan Altan, Korkut, Sancar destek gemileri de yanında bulunacak. Sondaj çalışmalarında, Çağrı Bey'de 180, destek gemilerinde 60 ve kara hizmetlerinde 10 personel olmak üzere, toplam 500 saha personeli dönüşümlü görev alacak.

Güvenli bir şekilde çalışabilmesi için TCG Sancaktar, TCG Gökova ve TCG Bafra'dan oluşan donanma unsurları da Çağrı Bey'e destek verecek.

PAKİSTAN'DA SİSMİK ÇALIŞMA YAPILACAK

Bunun yanı sıra, Pakistan'da yapılması planlanan bir sismik çalışma olduğu öğrenildi. Bu çalışmanın da bu sene içerisinde başlaması planlanıyor.

Ayrıca, Libya gibi farklı coğrafyalardaki potansiyellere yönelik arayışlar da sürüyor. Suriye'de hem maden hem de petrol tarafında ortak çalışmalar bulunuyor.

Türkiye, Kuzeydoğu Suriye'deki bazı petrol sahalarına olan ilgisini Şam yönetimine iletti.

Dışarıda büyüme stratejisinin bir parçası olarak 5 büyük küresel enerji şirketi ile 2026 yılının ilk aylarında stratejik anlaşmalar imzalandı.

ExxonMobil, Chevron, BP, Shell ve TotalEnergies ile el sıkışarak yurt içi ve yurt dışındaki deniz sahalarında arama ve üretim noktasında ortaklık yapılması planlanıyor.

Türkiye, Shell ile imzalanan anlaşma ile Bulgaristan'ın deniz yetki alanında bulunan Khan Tervel Sahasındaki arama çalışmalarına ortak oldu.

MİLLİ ENERJİ POLİTİKALARININ MEYVELERİ

Öte yandan Gabar'dan petrol keşfi ve bugünkü sondajların arka planında da büyük bir mücadele yatıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olduğu dönemde Berat Albayrak'ın çizdiği "Bağımsız enerji" vizyonu bu meselede kritik bir dönüm noktası. Albayrak, Karadeniz'deki doğal gaz keşinin yanı sıra karada petrol arama seferberliğiyle de çığır açan çalışmalara imza atmıştı.

EFSANELER GERÇEĞE DÖNÜŞTÜ

Albayrak 'Burası Çok Önemli' isimli kitabında bu konuda yapılanları şöyle yazmıştı:

"Derin sondajları ve petrol arama seferberliğini yalnızca denizlerde değil karada da başlattık.
Önce Şemdinli'den Cizre'ye, kuzeyde Van'dan Siirt'e kadar olan alandan uçakla gravite manyetik veri toplama işlemini ülkemizde ilk kez gerçekleştirdik.
Dikkatinizi çekerim bu daha önce yapılmamış bir çalışmaydı. Sınırın sıfır noktasında derin sondajlara başladık.
Daha sonra Hakkâri Çukurca'da, Irak sınırına 3 kilometre mesafede yani sınırın sıfır noktasında derin petrol sondajını başlattık.
Bakan olduğum dönemde bizzat sondaj bölgesine gidip çalışmaları yerinde inceledim.
İlk derin sondaj için 4 bin 500 metrelik hedef koyduk.

Efsaneleri gerçeğe çevirdik. O gün atılan tohumlar Türkiye Petrolleri A.O.'yu bugünkü haline getirdi. İnanıyorum ki karada da güzel keşifler yapacak ve çok yakında günlük 100 bin varili geçeceğiz."

Ve Albayrak'ın bu öngörüsü başlattığı projeler sayesinde gerçekleşti. Bugün ülkemizde kamu ve özel firmaların günlük petrol üretimi yaklaşık 110 bin varile ulaştı.

Başkan Erdoğan'ın da belirttiği gibi "Daha önce petrol yok diye üzerine beton dökülen kuyulardan, terör nedeniyle terk edilmek zorunda kalınan bölgelerden şimdi petrol üretmeye başladık." Ve bu daha başlangıç! Gabar gibi başka bölgelerde de yapılan arama çalışmalarıyla petrol üretimimiz daha da artacak.

Enerjide Albayrak'ın döneminde temeli atılan enerjide dışa bağımlılıktan kurtulma projeleri meyvelerini verdikçe enerji ithalatımız da düşüyor.
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle çıkan enerji krizi yüzünden bir ara Türkiye'nin enerji ithalatı da 96,5 milyar dolara çıkmıştı.
2023 yılında ise Türkiye'nin enerji ithalatı faturası 69 milyar 115 milyon dolara düşmüştü.

Günümüzün en büyük sorunu enflasyonu düşürecek en önemli etken de enerjide dışa bağımlılıktan kurtulmak olacak!"