Putin'in Çin'e 25. ziyaretinde imzalar atıldı! Ticarette 200 milyar dolarlık ortaklık
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus liderin Çin'i ziyaretinde başkent Pekin'de bir araya geldi. Putin, Pekin'e yaptığı 25. ziyaret olarak kayıtlara geçen görüşmede iki lider, 2001 tarihli Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın süresini uzatma kararı aldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin temaslarının hemen ardından gerçekleşen görüşme Putin, Rusya-Çin ticaret hacminin son 25 yılda 30 kat arttığını ve 200 milyar doları aştığını açıkladı. İki ülke liderleri çok kutuplu dünya düzeni ve yeni model uluslararası ilişkilerin inşasına dair ortak bildiriyi kabul etti.
Hızlı Özet Göster
- Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin'de bir araya gelerek ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
- İki lider, 2001 tarihli Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın süresini uzatma kararı aldı.
- Şi Cinping, Orta Doğu'daki çatışmaların durdurulması için 4 maddelik bir barış önerisi sundu.
- Putin, Rusya-Çin ticaret hacminin son 25 yılda 30 kat arttığını ve 200 milyar doları aştığını açıkladı.
- Bu, Putin'in iktidar döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret olarak kayıtlara geçti.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus liderin Çin'i ziyaretinde başkent Pekin'de bir araya geldi.
BAŞ BAŞA VE HEYETLER ARASI GÖRÜŞME
Xinhua'nın haberine göre, iki günlük ziyaret için dün gece Pekin'e ulaşan Putin için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda devlet töreni düzenlendi. Törenin ardından liderler, Büyük Halk Salonu'nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı.
Çin ve Rusya liderleri Pekin'de bir araya geldi. (Haberin fotoğraflarıReuters, AFP ve EPA
İMZALAR ATILDI
Taraflar, görüşmede 2001'de imzalanan "Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması"nın süresinin uzatılmasında mutabakata vardı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Pekin temaslarının hemen ardından gerçekleşen görüşmede Çin Devlet Başkanı Şi, 25 yıl önce imzalanan anlaşmanın, iki ülke arasında uzun dönemli dostluğun ve kapsamlı stratejik eşgüdüm ilişkisinin temelini oluşturduğunu belirtti.
Uluslararası ortamın hızlı değişimlerden geçtiğine ve uluslararası ilişkilerde güçlünün haklı olduğu orman kanuna dönüş tehlikesi olduğuna dikkati çeken Şi, bu arka plan dikkate alındığında anlaşmanın ileri görüşlülüğünün ve güncel öneminin giderek daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Putin ve Şi bir araya geldi.
Şi, Çin'in anlaşmanın uzatılmasını desteklediğini, ilkelerinin korunması ve iki ülke arasında karşılıklı desteğe dayalı stratejik eşgüdümünün ilerletilmesi için Rusya ile birlikte çalışacağını vurguladı.
ÇİN LİDERİNDEN ORTA DOĞU'DA ÇATIŞMALARIN DURDURULMASI ÇAĞRISI
ABD ile İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan ve İran'ın misillemeleriyle tırmanan savaşa ilişkin Şi, "Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış arasında kritik bir kavşakta, derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli." dedi.
Putin ve Şi bir araya geldi.
Şi, çatışmaların sonlandırılmasının enerji tedarikinde yaşanan sıkıntıları azaltacağının, sanayi ve tedarik zincirleri ile uluslararası ticaret düzeninin sağlıklı işleyişini sağlayacağının altını çizdi.
4 MADDELİK BARIŞ ÖNERİSİ
Çin lideri, krizin çözümünde barış içinde bir arada yaşama, ulusal egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve güvenlik ile kalkınma arasındaki dengenin sağlanması ilkelerine işaret eden 4 maddelik barış önerisinin gerilimin düşürülmesi ve çatışmaların sonlandırılmasına yönelik uluslararası mutabakat oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.
Putin ve Şi bir araya geldi.
"ENERJİDE GÜVENİLİR TEDARİKÇİ"
Rus lider Putin de iki ülkenin bir kez daha tutum ve tavırlarında uyumu sağlamış olduğunu görmekten mutluluk duyduğunu, Rusya-Çin ilişkilerinin hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye ulaştığını belirtti.
Olumsuz dış koşulların varlığına rağmen Rusya ile Çin arasındaki etkileşimin güçlü ve yüksek bir ivme yakaladığına işaret eden Putin, "Ticaret hacmimiz son 25 yılda 30 kat arttı. Birkaç yıldır da 200 milyar doları rahat şekilde aşıyor." ifadesini kullandı.
Putin, "Orta Doğu'da krizin devam ettiği bir dönemde Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin de bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor" şeklinde konuştu.

"ÇOK KUTUPLU DÜNYA"
Rusya-Çin işbirliğinin uluslararası alanda istikrarın temel sacayağı olduğunu vurgulayan Putin, "Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünyayı oluşturmanın karmaşık süreci yolunda ilerliyor." değerlendirmesinde bulundu.
Putin, dünyada gerginliklerin hakim olduğu bir dönemde Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın iletişimi ve işbirliğini sürdüreceklerini ifade etti.
ŞİÖ'nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve sorunların ortaklaşa çözümünün önemli bir örneği olduğuna işaret eden Putin, Çin'in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) ev sahipliğini desteklediğini bu yıl Şıncın şehrinde düzenlenecek zirveye katılacağını bildirdi.
Rus lider, Çinli mevkidaşını gelecek yıl resmi ziyaret için ülkesine davet etti.
İKİ ÜLKEDEN ORTAK BİLDİRİ
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, çok kutuplu dünya düzeni ve yeni model uluslararası ilişkilerin inşasına dair ortak bildiriyi kabul etti.
Kremlin Sarayı'ndan yapılan açıklamaya göre, Çin'i ziyaret eden Putin ve Şi'nin kabul ettiği bildiride, Rusya ile Çin'in çok kutuplu dünyanın önemli güç merkezleri olduğu ve küresel güç dengesinin korunmasında ve uluslararası ilişkiler sisteminin iyileştirilmesinde yapıcı rol oynadığı belirtildi.
İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana uluslararası alanda ve dünyadaki güç dengesinde yaşanan değişimlerin hız kazandığına işaret edilen bildiride, dünyadaki durumun ağırlaştığı ifade edildi.
Putin ve Şi bir araya geldi.
Bildiride, Rusya ile Çin'in çok kutuplu adil dünya düzeni ve yeni model uluslararası ilişkilerin kurulmasından yana olduğu vurgulanarak şunlar kaydedildi:
"İki taraf, kapsamlı ve karşılıklı çıkar sağlayan işbirliği için dünya açıklığı, bölünmez ve eşit güvenlik, uluslararası ilişkilerin demokratikleştirilmesi ve küresel yönetişim sisteminin iyileştirilmesi, dünya medeniyet ve değer çeşitliliği ilkelerine uymayı taahhüt eder ve uluslararası toplumu bu ilkelere uymaya çağırıyor. Taraflar, çok kutuplu dünya ve daha adil yeni model uluslararası ilişkilerin oluşturulmasına ilişkin ortak vizyonu geliştirmeye devam edecek."
Ülkelerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiği vurgulanan bildiride, uluslararası siyasi ilişkilerin demokratikleştirilmesi ve şeffaf küresel ekonominin inşasının dünyadaki tüm ülkelerin çıkarına olduğunun altı çizildi.
Bildiride, "Ortak sorunların çözümünde tek taraflı yaklaşımlar, hegemonya ve her türlü baskıcı politika kabul edilemez." ifadesine yer verildi.
Bölünmez ve eşit güvenliğin sağlanması önemine işaret edilen bildiride, "Bir devletin güvenliği, başka bir devletin güvenliğinin pahasına sağlanamaz. Tüm egemen devletler güvende olma hakkına sahip. Anlaşmazlıkların ve tartışmaların, temel nedenleri ortadan kaldırılarak barış yoluyla çözülmeli. Egemen devletlerin tarafsız olma ilkelerinde vazgeçmeye zorlanması kabul edilemez." denildi.
Uluslararası ilişkilerin demokratikleştirilmesi ve küresel yönetişim sisteminin iyileştirilmesi gerektiği vurgulanan bildiride, tüm devletler ve birliklerin, yabancı ortakları ve uluslararası etkileşim modelleri seçme konusunda özgür olduğu belirtildi.
Putin ve Şi bir araya geldi.
Bildiride, şu ifadeler kullanıldı:
"Küresel hegemonya kabul edilemez ve yasaklanmalı. Hiçbir devlet veya devlet grubu uluslararası ilişkileri kontrol etmemeli, diğer ülkelerin kaderini belirlememeli ve kalkınma imkanlarını tekeline almamalı. Küresel yönetişim ve düzenleme sistemi, tüm devletlerin siyasi karar alma süreçlerine eşit şekilde katılımını ve bundan faydalanmasını güvence altına almalı ve sürekli yenilenmeli."
"SINIRLI SAYIDA DEVLET ARASINDA GELİŞTİRİLEN KURALLAR, ULUSLARARASI HUKUKUN YERİNİ ALMAMALI"
BM'nin zayıflamasına izin verilmemesi ve reform edilmesi önemine işaret edilen bildiride, BM ve diğer çok taraflı enstitülerinin, herkesin çıkarlarını karşılaması gerektiği vurgulandı.
Bildiride, "BM Şartı, uluslararası ilişkilerin temel normudur. Şartın ilkelerine saygı gösterilmeli. Sınırlı sayıda devlet arasında geliştirilen kurallar, genel kabul görmüş uluslararası hukukun yerini almamalı. Büyük devletler bu konuda özel sorumluluk ve görevler üstlenmeli, avantajlarını kötüye kullanmamalı." ifadeleri kullanıldı.
Tüm medeniyetlerin değerli ve eşit olduğu, birbirinden üstün olmadığı kaydedilen bildiride, ülkelerin bu ilkeye uyması, halklar arasında diyaloğun kurulmasına destek vermesi, kültür çeşitliliğinin korunması gerektiği belirtildi.
Bildiride, "İnsan haklarının, diğer devletlerin iç işlerine müdahale etmek için bahane olarak kullanılmasına, insan haklarının siyasallaştırılmasına karşı çıkılmalı. Din, insan kültürünü yansıtan önemli bir kanal ve halklar arasında bağ kurmada özel bir rol oynuyor. Tüm devletler dinler arası diyalog ve etkileşim için elverişli koşullar yaratmalı." ifadeleri yer aldı.
Putin ve Şi bir araya geldi.
PUTİN'İN ÇİN'E 25. ZİYARETİ
Trump'ın ziyaretinde olduğunun aksine Putin'in kısa ziyaretinde çok fazla tören ve şatafat olması beklenmiyordu. Kısa ziyaret daha çok ekonomik işbirliği konuları ile stratejik ilişkilere odaklanacağı bildirildi.
Çin ile Rusya arasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte lider ziyaretlerin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının farklı düzeylerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtıcı değil.
Bu, Putin'in iktidar döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret olacak. Rus lider en son Eylül 2025'te Pekin'i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı'nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.
Çin Devlet Başkanı Şi'nin, törende, Putin ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'u iki yanına alarak poz vermesi, ABD ve müttefiklerine meydan okuma olarak yorumlanmıştı.
Putin ve Şi bir araya geldi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, ziyarete ilişkin yaptığı açıklamada, iki devlet başkanının ikili ilişkiler, farklı alanlarda işbirliği ve karşılıklı ilgi konusu, uluslararası ve bölgesel meselelerde görüş alışverişinde bulunacağını belirtti.
Ziyaretin Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın imzalanmasının 25. yılı ve iki ülke arasında stratejik eşgüdüm ortaklığının kurulmasının 30. yılında yapıldığına dikkati çeken Sözcü Guo, tarafların ziyareti, ilişkileri daha fazla derinleştirmek ve daha yüksek standarda yükseltmek, dünyaya daha fazla istikrar ve olumlu enerji sağlamak için fırsat olarak gördüklerini vurguladı.