ABD’de başlayan değişim dünyaya yayılıyor! Meta'ya 17 milyar dolarlık hesap: Türkiye hala neyi bekliyor?
ABD'de tarihi değişiklikleri kabul eden Meta şirketi şimdi de Avrupa Birliği'nin çocukları koruma soruşturması altında. Avustralya da yerel yasalarla ilerliyor. Algoritmalar artık gençleri zehirleyemeyecek. Türkiye'de milyonlarca anne baba benzer düzenlemeler istiyor.
ABD'de hafta içerisinde çıkan bir karar, sosyal medya siteleri için yeni dönemin başlangıcı olarak kabul ediliyor.
Bünyesinde Instagram, Facebook ve WhatsApp'ı barındıran Meta şirketi, eyaletlerin açtığı davada 17 milyar dolarlık maddi anlaşmaya vardı. Ayrıca şirket, anlaşma kapsamında çocuklara zarar veren tasarım nedeniyle değişiklik yapmayı taahhüt etti. Söz konusu değişiklikler şimdilik sadece ABD ile Meta şirketini kapsıyor.
Ancak diğer ülkeler, "Bizim çocuklarımız da kıymetli" diyerek benzer değişiklikleri talep etmeye başladı. Buna ek olarak Meta'nın yanı sıra YouTube, TikTok, Snapchat ve X gibi firmalar için de aynı yeniliklerin getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Algoritmalar artık gençleri zehirleyemeyecek. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)
AB, 12 MİLYAR $ CEZA KESEBİLİR
California'da varılan anlaşmanın ardından Avrupa Birliği (AB) de harekete geçti. AB Komisyonu hâlihazırda Meta'nın çocukları korumadaki eksiklikleri nedeniyle soruşturma yürütüyor.
Meta, eğer bu güvenlik önlemlerini Avrupa'daki çocuklar için de uygulamazsa küresel cirosunun yüzde 6'sı, yani 12 milyar dolarlık bir ceza ile karşı karşıya kalabilir. Üstelik AB'nin kapsamı yalnızca Meta'yı değil, TikTok, YouTube, Snapchat, X ve diğer büyük platformları da kapsıyor. Türkiye'de ise milyonlarca anne baba, ABD ve Avrupa'daki gibi benzer düzenlemelerin getirilmesini istiyor.
Avrupa Birliği (AB) de harekete geçti.
EN SERT İKİNCİ CEPHEYİ İNGİLTERE AÇTI
Ülkeler şimdiye kadar sosyal ağlara karşı birçok yeni düzenleme ve ceza getirdi. İşte bazı örnekler:
İngiltere: 2027'de 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanması yasaklanacak. Çevrimiçi Güvenlik Yasası ayrıca platformlara yalnızca "Zararlı içeriği kaldırın" demiyor; çocukların platforma erişimini ve algoritmik olarak ne gördüğünü de düzenliyor.
Fransa: Parlamento, 21 Temmuz 2026'da 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan yasayı kabul etti.
Almanya: 14 yaş altına sosyal medya yasağı konusunda siyasi tartışmalar yoğunlaştı.
Avustralya: Kendi yasalarıyla hareket ediyor ve 16 yaş altında tüm sosyal ağları yasaklayan ilk ülke oldu.
VELİ İSTERSE KALDIRABİLECEK
ABD'deki mahkeme kararı neticesinde şöyle bir ayrıntı var: Ebeveynler istedikleri takdirde yeni uygulamaları kaldırabilecek. Örneğin 18 yaşındaki bir kullanıcıya gün içindeki 2 saatlik sınırlamayı, anne ya da baba isterse ortadan kaldırabilecek.
SAKLANACAK BAHANELERİ KALMADI
Uzmanlara göre ABD'de alınan kararlar sosyal medya şirketi için tarihî dönüm noktası oldu. Teknoloji firmaları yıllardır, milyarlarca dolar kazandıkları ülkelerin yasalarına uymuyor. Gerekçe olarak "Şirketimizin merkezi sizin ülkenizde değil, yasalarınız bizi bağlamaz" yaklaşımındalar.
Ancak California'daki değişikliklerle arkasına saklandıkları "Biz sadece kullanıcıların içerik paylaştığı tarafsız birer platformuz" savunması çöktü.
Şirketlerin tasarladığı algoritmaların yarattığı zararlardan hukuki ve mali olarak sorumlu tutulabilecekleri görüldü.

GÜNLÜK KULLANIM SINIRI GETİRİLDİ
- Günlük 2 saat kullanım sınırı.
- Beğeni sayıları gizlenecek.
- Estetik filtreler kaldırılacak.
- Video önerileri kapatılabilecek.
- 24.00-06.00 erişim engeli.
- Okul saatlerinde bildirimler yok.
Yenilikler aylar içinde devrede
BAĞIMSIZ DENETÇİ TAKİP EDECEK
META şirketinin Instagram ve Facebook'ta yapmayı kabul ettiği yeniliklerin önümüzdeki birkaç ay içinde uygulamaya geçmesi gerekiyor.
Bu açıklamayı California Başsavcısı Rob Bonta yaptı.
Söz konusu yenilikler kademeli olarak başlayacak.
Örneğin algoritmasız akış seçeneği dört ay içinde, gelişmiş yaş doğrulaması 1 yıl içerisinde, diğerleri ise kademeli olarak uygulanacak.
Oakland'daki dava kapsamında Meta'nın uygulamayı taahhüt ettiği temel değişikliklerin hayata geçirilip geçirilmediğini bağımsız bir denetçi yakından izleyecek.
DÜNYADA SOSYAL AĞLAR İÇİN YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Dava dosyasında tüm detaylarıyla sergilenen bağımlılık mekanizmaları, Meta'nın çocuk beyninin nörolojik, psikolojik ve duygusal zayıflıklarını kasıtlı ve bilinçli bir şekilde hedef aldığını gösterdi.
Şirket mühendisleri tarafından özel olarak kurgulanan bu tasarımların, henüz gelişimini tamamlamamış olan genç beyinlerin otokontrol mekanizmalarını devre dışı bırakmak üzerine inşa edildiğini ortaya çıkardı.
