Dünyada bir ilk! Kanada sosyal medya yasağına yapay zekayı da dahil etti: Uymayana milyarlık ceza

Kanada hükümeti, çocukların ruh sağlığını korumak ve teknoloji devlerini hizaya getirmek amacıyla dünya genelindeki en kapsamlı dijital güvenlik adımlarından birini attı. Avustralya'nın başlattığı küresel akımın ardından Kanada, 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklamayı öngören ve yapay zeka sohbet robotlarını (chatbot) da kapsayan tarihi yasa tasarısını parlamentoya sundu.

Kanada Kimliği ve Kültür Bakanı Marc Miller, Fotoğraflar: EPA, AP, AFP, Reuters

"ÇOCUKLARIMIZA KARŞI BAŞARISIZ OLUYORUZ, ARTIK YETER"

Kanada Kimliği ve Kültür Bakanı Marc Miller, düzenlediği basın toplantısında mevcut dijital ekosisteme sert eleştirilerde bulundu ve "Çocuklarımıza karşı başarısız oluyoruz. Artık yeter. Sosyal medya platformları ve yapay zeka robotları tamamen dikkat çekmek ve bağımlılık yaratmak üzerine tasarlandı. Bunlar sağlıklı çocuk gelişimini desteklemiyor; aksine birçok genç Kanadalı için anksiyete, izolasyon ve derin depresyon kaynağı haline geldi." şeklinde konuştu.

Kanada'dan çocuklara sosyal medya sınırlaması

ÇOCUKLARA KORUMA KALKANI

Kanada'nın önerdiği model, Avustralya'nın geçtiğimiz aylarda kabul ettiği ve doğrudan erişimi engellemeye dayalı katı yasağından önemli bir noktada ayrılıyor.

Teşvik ve Muafiyet Modeli: Kanada hükümeti, 16 yaş altı çocuklara yönelik bu yasağı "geçici bir koruma kalkanı" olarak konumlandırıyor. Eğer bir teknoloji şirketi, platformunu çocuklar için tamamen güvenli hale getirdiğini, algoritmalarını bağımlılık yaratmayacak şekilde değiştirdiğini ve belirlenen yüksek güvenlik standartlarını karşıladığını kanıtlayabilirse yasaktan muaf tutulabilecek.

Toronto Üniversitesi'nden teknoloji ve gizlilik uzmanı Doç. Dr. Brett Caraway, Kanada'nın bu hamlesinin Avustralya'dan daha kapsamlı olduğunu belirterek, "Kanada, şirketleri çocukların internetini tamamen kapatmaya değil, platformlarını onlar için güvenli olacak şekilde kökten yeniden tasarlamaya (redesign) zorluyor" değerlendirmesinde bulundu.

Kanada'dan çocuklara sosyal medya sınırlaması

KUMAR VE PORNO SİTELERİ TAMAMEN KAPALI KALACAK

Yetişkin İçerikleri: Kumar ve porno gibi yetişkin içerikli siteler ise hiçbir şekilde bu muafiyet kapsamına alınmayacak ve çocuklara tamamen kapalı kalacak.

Yapay zeka robotlarına düzenleme

YAPAY ZEKA ROBOTLARINA "İNTİHAR VE KRİZ" PROTOKOLÜ

Kanada'nın tasarısı, dünyada bir ilke imza atarak sadece Facebook, Instagram, TikTok veya X gibi geleneksel sosyal ağları değil, kamuya açık yapay zeka sohbet robotlarını (ChatGPT, Claude vb.) da yasal kapsama alıyor.

Yapay zeka şirketleri, botların çocuklarla kurduğu "insansı" bağları sıkı bir şekilde denetlemek zorunda kalacak. Özellikle çocukların yapay zekaya "kendine zarar verme", "intihar eğilimi" veya "depresyon" gibi konularla gitmesi durumunda, botların tehlikeli veya manipülatif yanıtlar vermesi engellenecek. Yapay zeka sistemlerine, bu tarz durumlarda çocuğu doğrudan resmi kriz yardım hatlarına yönlendirecek zorunlu kriz müdahale protokolleri entegre edilecek.

Meta

MİLYON DOLARLIK CEZALAR

Yasanın arkasındaki yaptırım gücü oldukça sert kurallara ve devasa finansal cezalara dayanıyor:

Kuralları ihlal eden, yaş doğrulamasını düzgün yapmayan veya çocukların verilerini suistimal eden teknoloji şirketleri, küresel cirolarının %3'üne veya 10 milyon Kanada dolarına (yaklaşık 7,2 milyon ABD doları) kadar para cezasına çarptırılabilecek.

Çocuk istismarı materyalleri, siber zorbalık içerikleri veya rıza dışı paylaşılan mahrem görüntülerin, şikayet edildikten sonra en geç 24 saat içinde platformlardan tamamen temizlenmesi gerekecek.

Yasayı uygulamak, denetlemek ve teknoloji şirketlerinin yaş doğrulama sistemlerini kontrol etmek amacıyla Kanada Dijital Güvenlik Komisyonu (CDSC) adında bağımsız bir denetleme kurulu kurulacak.

Chatgpt

HALK DA KARARIN ARKASINDA

Kanada'da yapılan güncel kamuoyu araştırmaları, halkın bu radikal kararın arkasında durduğunu gösteriyor. Anketlere göre Kanada halkının %75'i (dörtte üçü) ve evinde çocuk büyüten ebeveynlerin %70'i 16 yaş altı yasağını destekliyor.

Siyasi arka planda ise yaş sınırı konusunda ciddi bir tartışma yaşandı. Kanada Miras Bakanlığı yasa tasarısını ilk etapta 14 yaş sınırı ile hazırlamıştı. Ancak iktidardaki Liberal Parti'nin ulusal kongresinde Québec Milletvekili Rachel Bendayan'ın sunduğu önerge ve halihazırda kendi yerel yasaklarını ilan eden Manitoba gibi eyaletlerden gelen yoğun baskılar sonucunda federal hükümet çıtayı 16 yaş altına yükseltti.

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Yasa tasarısının Kanada Avam Kamarası ve Senatosu'ndaki komisyonlarda tartışılması, revize edilmesi ve onaylanmasının yaklaşık 1 yıl sürmesi bekleniyor. Tasarı yasalaştıktan sonra, yeni denetleyici kurulun (CDSC) kurulması ve teknoloji şirketlerine sistemlerini uyarlamaları için verilecek süreyle birlikte, yasanın pratikte tamamen yürürlüğe girmesinin 18 ayı (2027 sonu veya 2028 başını) bulabileceği öngörülüyor.

Avustralyada 16 yaş altına sosyal medya yasaklandı! 550 bin hesap kapatıldı: Sırada Türkiye var

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Tahran-Washington hattında gece boyu misilleme

Beyza Türkyılmaz Takvim.com.tr Dünya