Takvim.com.tr İran ve ABD arasında "petrol" krizi: Savaşı siz başlattınız! O görüşme olacak mı?
Ortadoğu'da tırmanan savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalar küresel petrol fiyatlarını tırmandırırken, Washington ve Tahran hattında karşılıklı suçlamalar sertleşti. ABD'nin yüksek fiyatlardan İran'ı sorumlu tutmasına yanıt veren İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "Savaşı siz başlattınız" diyerek krizin kaynağını ABD olarak gösterdi. Piyasaların kilitlendiği BM 81. Genel Kurulu öncesinde ise ABD Başkanı Donald Trump’ın İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile muhtemel bir görüşmeye açık olduğunu belirtmesi diplomasi kulislerini hareketlendirdi.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Ortadoğu'da ABD-İsrail ile İran arasında süregelen çatışmalar ve petrol ticaretinin ana damarlarından Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamaları, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmaya yol açtı.
Yükselen akaryakıt fiyatlarından Tahran'ı sorumlu tutan Washington yönetimine yanıt veren İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu.
ABD'li yetkililerin, petrol fiyatlarındaki artışın gerekçesi olarak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemileri hedef almasını göstermesini eleştiren Bekayi, "Herkes, savaşı kimin başlattığını hatırlayacak kadar iyi bir hafızaya sahip." ifadelerini kullandı.
"SORUMLULUĞU BAŞKASINA YÜKLEMEK YENİ BİR YÖNTEM DEĞİL"
Krizi doğrudan ABD yönetiminin başlattığını belirten Bekayi, bu adımların Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına ve ticari deniz taşımacılığının aksamasına yol açtığını savundu.
Savaşın sorumluluğunu karşı tarafa yükleyerek askeri müdahaleyi bir savunma eylemi gibi sunmanın tarihsel bir taktik olduğuna işaret eden İranlı Sözcü, "Herkes, savaşı kimin başlattığını hatırlayacak kadar iyi bir hafızaya sahip." diyerek, 1939'da Nazi Almanyası'nın Polonya'ya saldırısını gerekçelendirme biçimine atıfta bulundu.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA KRİZ KRONOLOJİSİ
İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarının ardından başlayan savaşta Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri büyük oranda kısıtlamıştı. 17 Haziran'da İran ile ABD arasında imzalanan mutabakat zaptı sonrasında Boğaz'dan geçişlere geçici olarak izin verilmiş, ancak mutabakatın uygulanmasına dair yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle 8 Temmuz'da savaş yeniden alevlenmişti.
Tahran yönetiminin 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı yeniden kısıtlamasıyla birlikte bölgeden petrol akışı büyük oranda durdu ve dünya genelinde petrol fiyatları hızla tırmanışa geçti. ABD'li yetkililer ise küresel piyasalardaki bu artışın tek nedeninin İran'ın seyrüsefer güvenliğini tehdit etmesi olduğunu savunmayı sürdürüyor.
DİPLOMASİ MASASI KURULACAK MI? TRUMP-PEZEŞKİYAN TEMASI GÜNDEMDE
Saha ve diplomasi hattındaki bu yüksek gerilimin gölgesinde, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu öncesinde dikkat çeken bir temas ihtimali belirdi. ABD Başkanı Donald Trump, New York'ta düzenlenecek zirve sırasında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile "muhtemel" bir görüşmeye açık olduğunu ifade etti.
20 Eylül'de Fox News'e açıklamalarda bulunan Trump, askeri gerilimin sürdüğü bölgeye ilişkin sonraki adımlarını değerlendirdiğini ve yakında "çok büyük gelişmelerin" yaşanmasını beklediğini söyledi.
Tahran'a yönelik masadaki seçenekleri sıralayan Trump, "İran'ı yok etmek, ekonomik çürümeye terk etmek veya bir anlaşmaya varmak" ifadelerini kullanarak, "Asıl soru şu: O ülkeyi tamamen havaya uçuracak mıyım, uçuracaksam ne zaman? Akıllıca davransalar iyi olur." şeklinde konuştu.
Karar verme aşamasında olduğunu belirten ABD Başkanı, BM Genel Kurulu için New York'ta bulunması beklenen Pezeşkiyan ile bir fırsat doğması halinde görüşüp görüşmeyeceğine dair soruya, buna "muhtemelen" açık olduğunu dile getirdi.
Pezeşkiyan ile Trump'ın görüşme ihtimaline ilişkin A Haber'in sorusunu yanıtlayan ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, "Bu konuda bilgim yok, ne olacağını göreceğiz." ifadelerini kullandı.
ZİRVE İHTİMALİ FİYATLARA YANSIDI
Savaşın tırmanmasıyla birlikte varil fiyatı 105 dolara kadar yükselen Brent petrol, BM Genel Kurulu öncesinde taraflar arasında diplomatik bir temas kurulabileceği beklentisiyle geri çekildi. ABD ile İran arasındaki gerilimin masada hafifleyebileceğine yönelik işaretlerin etkisiyle 100 doların altına sarkan petrol fiyatları, şu sıralarda 101 dolar seviyesinde dengelenmiş durumda.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
