Takvim.com.tr ABD'de 11 Eylül 2001'i hatırlatan uçuş krizi! Radar ve iletişim arızası binlerce seferi etkiledi... Siber saldırı mı? Yasak kaldırıldı
ABD'de büyük bir "uçuş" krizi yaşandı. Hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan radar ve iletişim arızası nedeniyle ülke genelinde durdurulan uçak kalkışları, 4 saati aşkın sürenin ardından yeniden başladı. 11 Eylül 2001'den bu yana en uzun ulusal uçuş durdurma kararı olarak kayıtlara geçen kriz nedeniyle 6 binden fazla sefer iptal edilirken 8 binden fazla uçuş gecikti. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, arızanın kaynağı olarak eski donanımları işaret ederken İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, siber saldırı veya yapay zeka kaynaklı müdahaleye ilişkin herhangi bir kanıt bulunmadığını açıkladı. Uçuş yasağı kaldırılsa da hava trafiğinin normale dönüşünün aşamalı olacağı bildirildi.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
ABD'de hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan iletişim arızası nedeniyle ülke genelinde durdurulan uçak kalkışları yeniden başladı. 4 saatten fazla süren bu nadir "ground stop" kararı, 11 Eylül 2001'den bu yana en uzun ulusal uçuş yasağı olarak kayıtlara geçti.
ABD'DE HAVA ULAŞIMINI DURDURAN KRİZ
ABD'de 13 Kasım Cuma günü hava trafik kontrol merkezlerindeki iletişim ve radar sistemlerinde yaşanan teknik sorun, ülke genelinde olağanüstü önlemlerin alınmasına neden oldu.
Federal Havacılık İdaresi (FAA), hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen telekomünikasyon kesintisinin ardından güvenlik gerekçesiyle bütün havalimanlarında uçak kalkışlarının ikinci bir duyuruya kadar durdurulmasını kararlaştırdı.
FAA, kararın olağanüstü koşullar ve uçuş güvenliği nedeniyle alındığını belirtirken ABD genelindeki havalimanlarında binlerce yolcu seferlerin yeniden başlamasını bekledi.
Uçuşlar durduruldu (Foto: AA)
11 EYLÜL 2001'DEN SONRA EN UZUN UÇUŞ DURDURMA KARARI
Ülke çapında uygulanan ve havacılıkta "ground stop" olarak adlandırılan kısıtlama, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana en uzun süreli ulusal uçuş durdurma kararı olarak kayıtlara geçti.
GÖKYÜZÜNDE 3 BİN 100 UÇAK VARDI
Kalkışların durdurulduğu sırada yaklaşık 3 bin 100 uçağın ABD havalimanlarına doğru seyir hâlinde olduğu bildirildi.
FAA, geçici telekomünikasyon kesintisinin ardından X hesabından yaptığı açıklamada, bütün uçuşların durumunun tespit edildiğini ve uluslararası uçuşların ayrı ayrı değerlendirileceğini duyurdu.
Havada bulunan uçakların inişleri kontrollü şekilde sürdürülürken yeni kalkışlara izin verilmedi. Yetkililer, uçakların güvenli biçimde iniş yapabilmesi için öncelik sıralaması oluşturulacağını belirtti.
42 ÜLKEDEN ABD'YE UÇUŞLAR DA ETKİLENDİ
ABD'de alınan karar uluslararası hava trafiğine de yansıdı. FAA'nın talebi üzerine Avrupa hava trafik yönetim ağı EUROCONTROL'e üye 42 ülkeden ABD'ye yönelik uçuşlar askıya alındı.
EUROCONTROL üyesi ülkelerde uygulanan tedbirin, ABD'deki teknik sorun nedeniyle alındığı bildirildi.
ABD'ye gelen uluslararası uçuşların durumunun ayrı ayrı değerlendirileceği açıklanırken İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de bu uçuşlar için öncelik listesi oluşturulacağını belirtti.
ABD İç Güvenlik Bakanı açıklamada bulundu (Foto: AA)
UÇUŞ YASAĞI 4 SAATİ AŞKIN SÜRENİN ARDINDAN KALDIRILDI
Krizin ardından ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ve İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenleyerek yaşanan teknik aksaklığın ayrıntılarını açıkladı.
Duffy, yerel saatle 15.36 itibarıyla hava trafik kontrol merkezlerindeki radar ve haberleşme sistemlerinde dengesizlikler tespit edildiğini, bunun üzerine uçuşları durdurma kararı aldıklarını söyledi.
Haberleşme ve radar sistemlerinin tamamen devre dışı kalmadığını vurgulayan Duffy, sistemlerdeki düzensizliklerin güvenlik riski oluşturmaması için tedbir alındığını kaydetti.
Teknik çalışmaların ardından hava trafik kontrol merkezleri ile terminal yaklaşma kontrol ünitelerinin (TRACON) yeniden faal duruma getirildiğini belirten Duffy, "Bu akşam saat 20.15'te (TSİ 14 Kasım 04.15) hava sahasını yeniden açtık." dedi.
ABD'de havalimanlarında kaos yaşandı (Foto: AA)
Böylece ülke genelinde dört saati aşkın süredir uygulanan uçuşları durdurma kararı sona erdi.
Duffy, kısıtlamanın kaldırılmasının bütün uçuşların aynı anda gerçekleştirilebileceği anlamına gelmediğine dikkati çekti. Hava trafiğinin normale dönüşünün aşamalı gerçekleşeceğini bildiren Duffy, mümkün olduğunca fazla uçuşun yapılabilmesi için çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.
6 BİNDEN FAZLA UÇUŞ İPTAL EDİLDİ
Dört saati aşkın süre boyunca uygulanan uçuş kısıtlaması, ABD genelinde binlerce seferin iptal edilmesine veya gecikmesine neden oldu.
Uçuş takip platformu FlightAware'in son güncellemede aktarılan verilerine göre, ülke genelinde 8 binden fazla uçuş gecikirken 6 binden fazla sefer iptal edildi.
6 binden fazla sefer iptal edildi
Kısıtlamanın kaldırılmasının ardından hava yolu şirketleri uçuş programlarını yeniden düzenlemeye başladı. Ancak Duffy, sürecin yavaş ilerleyeceğini belirterek uçuş trafiğinin hemen normale dönmesini beklemediklerini ifade etti.
ARIZANIN NEDENİ ESKİ DONANIMLAR
Ulaştırma Bakanı Duffy, hava ulaşımını etkileyen teknik sorunun kaynağına ilişkin değerlendirmesinde eski hava trafik kontrol donanımlarını işaret etti.
ABD Başkanı Donald Trump döneminde yenilenen bazı cihazlarda herhangi bir kesinti yaşanmadığını öne süren Duffy, sorunun eski donanımlardan kaynaklandığını bildirdi.
Ülkenin hava trafik kontrol altyapısının tamamen modernize edilmesi gerektiğini savunan Duffy, yeni ve ileri teknolojilerle donatılmış bir sistem kurulması hâlinde benzer kesintilerin önlenebileceğini ifade etti.
Mevcut sistemin geçici çözümlerle kullanılmaya devam edilmesini doğru bulmadığını dile getiren Duffy, hayati önem taşıyan hava trafik kontrol altyapısının baştan inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.
TRUMP 30 MİLYAR DOLAR İSTEDİ, DUFFY 50 MİLYAR DOLAR DEDİ
Yaşanan kriz, ABD'nin hava trafik kontrol altyapısını yenilemeye yönelik finansman ihtiyacını da gündeme getirdi.
Duffy, Başkan Trump'ın 12,5 milyar dolarlık kapsamlı bir yasa tasarısıyla hava trafik kontrol sistemlerinin yeniden inşa sürecini başlattığını hatırlattı.
FAA bünyesindeki modernizasyon çalışmalarının daha önce görülmemiş bir hızla ilerlediğini savunan Duffy, ayrılan kaynağın sistemin tamamen yenilenmesi için yeterli olmadığını belirtti.
Benzer teknik sorunlarla sürekli karşılaştıklarını ifade eden Duffy, "Başkan Trump 30 milyar dolar talep etti, ancak ben 50 milyar dolar gerektiğini düşünüyorum." diye konuştu.
SİBER SALDIRI MI?
ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise krizin nedenine ilişkin yürütülen incelemeler hakkında bilgi verdi.
Mullin, ilk açıklamasında FAA genelinde telekomünikasyon kesintisi yaşandığını belirterek uçuşların ihtiyati tedbir amacıyla durdurulduğunu söylemişti.
Olayın kötü niyetli bir saldırıdan kaynaklandığına ilişkin herhangi bir belirtiye rastlanmadığını vurgulayan Mullin, "Şu an itibarıyla bunun bize yönelik kötü niyetli bir saldırı olduğuna dair hiçbir belirti yok, durum yalnızca bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret." demişti.
Mullin, olayın Amerikan halkı açısından bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını ve başka bir "11 Eylül" olmadığını da kaydetmişti.
MİCROSOFT VE YAPAY ZEKA İDDİALARI DA GÜNDEME GELDİ
Beyaz Saray'daki son basın toplantısında Mullin'e, kesintinin Microsoft ile bağlantılı olup olmadığı ve bir siber saldırı ya da yapay zekâ kaynaklı müdahaleden kaynaklanıp kaynaklanmadığı soruldu.
Kamuoyunda olay ile Microsoft arasında bağlantı kurulduğunu ancak böyle bir bağlantının bulunmadığını söyleyen Mullin, mevcut bulguların siber saldırı ihtimalini desteklemediğini belirtti.
Kesintinin mekanik bir sorundan kaynaklanmış gibi göründüğünü ifade eden Mullin, incelemelerin henüz tamamlanmadığını ve hiçbir ihtimali kesin olarak dışlamadıklarını kaydetti.
İç Güvenlik Bakanı, "Bunun bir siber saldırı ya da süper zeka saldırısı olduğuna dair hiçbir kanıt görmedik." diye konuştu.
İlk aşamada kesintinin bir yazılım güncellemesiyle bağlantılı olabileceği ihtimali de gündeme gelmişti. Ancak son açıklamalarda teknik sorunun bu nedenle ortaya çıktığını doğrulayan bir bulgu paylaşılmadı.
"HİÇBİR UÇUŞ TEHLİKEYE GİRMEDİ"
İç Güvenlik Bakanı Mullin, yaşanan kesintiye rağmen yolcuların güvenliğinin süreç boyunca korunduğunu vurguladı.
Hükümetin ilgili kurumlarıyla birlikte hızlı şekilde harekete geçtiğini anlatan Mullin, havalimanları, yerel yönetimler ve eyaletlerle iş birliği yapılarak yardıma ihtiyaç duyan yolcuların ihtiyaçlarının karşılanmaya çalışıldığını söyledi.
Mullin, "Hiçbir zaman can güvenliği riski oluşmadı, hiçbir uçuş tehlikeye girmedi. FAA durumu yönetebildi. Bu adımı tamamen ihtiyat amacıyla attık." ifadelerini kullandı.
Hava ulaşımının yeniden başlamasına ilişkin değerlendirmesinde "Şu anda işler doğru yönde ilerliyor gibi görünüyor." diyen Mullin, teknik incelemelerin devam ettiğini bildirdi.
FAA'nın ülke çapında uyguladığı uçuş kısıtlaması kaldırılmış olsa da binlerce seferi etkileyen krizin ardından uçuş programlarının normale dönmesi için çalışmalar sürüyor.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
