Kleopatra, Jeanne D'arc ve İngiltere Kraliçesi Elizabeth... Dona Gracia Mendes Kanuni ile adını tarihe yazdırdı

Tarihin akışını değiştiren olayların temelinde kadınların etkili olduğu bir gerçekti.

Mısır Kraliçesi Kleopatra, Fransız azize Jeanne D'arc ve İngiltere Kraliçesi Elizabeth de bu kadınlardan bazılarıydı.

Dona Gracia Mendes de genç yaşta dünyanın sayılı bankerleri arasına girdi. Kanuni Sultan Süleyman ile ticari ilişkiler geliştirdi. Gracia Mendes'in öyküsünü anlamak için tarihin derinliklerine gitmek gerekliydi.

ENDÜLÜS'TE İSLAMİYET
Müslüman (Arap) Orduları Komutanı Tarık bin Ziyâd, M.S. 711'de Avrupa harekatı başlattı. İspanya'nın en güneyindeki Calpe (Cebelitârık, Gibraltar) dağında karargâhını kurup sefere çıktı.

Kral Rodrigo kumandasındaki Vizigot ordusunu yendi. Artık İspanya'nın fethi için Müslümanlar'ın önünde engel kalmamıştı. Tarık bin Ziyad, Endülüs'te İslam hakimiyetini sağlamış komutandı. Tarihler 756'yı gösterdiğinde Portekiz ve İspanya sınırındaki İber Yarımadası, Müslümanlar tarafından fethedildi.

SANAT MERKEZİ OLDU
Şehre Endülüs adı verildi. Devletin merkezi olan Kurtuba, zaman içinde bölgenin en önemli kültür ve sanat yeri hâline geldi. Merkezde kurulan kütüphane, medrese ve camiler burayı bir ilim ve sanat yerine dönüştürdü.

Devlet en parlak dönemini III. Abdurrahman zamanında yaşadı. Ancak 1031-1090 yılları arası Endülüs Devleti'nin çöküşü başladı. Son hanedan 4'üncü Abdurrahman döneminde devletin sınırları içerisinde bulunan pek çok şehir, Vatikan'ın kışkırtmalarıyla ayaklanıp ayrıldı.

Endülüs toprakları çok sayıda devletçiklere bölündü. 800 yıl süren Endülüs Müslüman Devleti'ni yıkan Haçlılar, sonrasındaki dönemlerde bölgedeki Müslümanlar, Mağribiler ve Sefarad Yahudileri'ni sürgün etti. Kanuni Dönemi Yahudiler'in altın çağı oldu.

FATİH'İN FERMANI
Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u fethettiğinde ise Haliç'in iki yakasında da Yahudiler ikamet ediyordu. Fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet, bir ferman yayınladı.

Yahudiler işbirliğinde bulunursa din ve vicdan özgürlüğü tanıyacağını, eski sinagogların onarılacağını, yeni ibadethanelerin kurulması yasak olduğu için evlerin ibadethaneye çevrilmesine izin vereceğini bildirdi. Böylece Yahudi nüfusu epeyce arttı.

BAYEZİD KUCAK AÇTI
İspanya'nın zengin Yahudiler'i, 2. Bayezid döneminde de (1481-1512) Osmanlı'ya sığındı. Göçmenlere kucak açan Osmanlı Sultanı II. Bayezid; eyalet yöneticilerine bir emir yayınladı. Fermanda, "İspanya Yahudileri'ni geri çevirmek şöyle dursun tam bir içtenlikle karşılanmalarını, aksine davrananların ise ölümle cezalandırılacaklarını" duyurdu.

YARIN:PORTEKİZ'DENSÜRGÜN