Bir dijital platforma üye olmak yaklaşık 14 saniye sürüyor. "Google ile devam et" diyorsun, kartı giriyorsun, hop içeridesin. Ayrılmak istediğinde ise sistem sana, "Madem gidiyorsun, önce üç aşamalı devlet sınavımızı geç" muamelesi yapıyor.
Üye olurken kocaman yeşil bir buton vardır: Hemen üyeol! İptal etmek istediğinde aynı buton sanki tanık koruma programına alınmıştır. Ayarlara girersin. Hesaba girersin. Profile girersin. Ödemelere girersin. Aboneliklere girersin. "Üyeliğimi yönet" dersin. Seni tekrar hesaba yollar. Bir süre sonra aboneliği değil, kendi hayatını sorgulamaya başlarsın. Nihayet "Aboneliği iptal et" seçeneğini bulursun. Sistem hemen duygusal şantaja başlar:
"Gitmene üzüldük." Yahu dört yıldır para çekiyorsun, bir kere doğum günümü kutlamadın. Şimdi mi duygulandın?
Ardından pazarlık başlar: "Bir ay ücretsiz versek?" Hayır. "Yüzde 40 indirim?" Hayır. "Üyeliğini dondurmak ister misin?" Hayır. "Emin misin?" Eminim. "Gerçekten emin misin?" Bak, biraz daha sorarsan başka şeylerden de emin olmayacağım. Bazı sitelerde iptal düğmesine bastığında bir anket çıkar: "Neden ayrılıyorsunuz?" Çünkü ayrılmak istiyorum kardeşim. Bu bir boşanma davası değil. "Hizmetimizi beğenmediniz mi?" Hayır.
"Fiyat mı yüksek?" Belki.
"Teknik sorun mu yaşadınız?" Şu anda yaşıyorum. Daha yaratıcı platformlar ise final boss olarak müşteri hizmetlerini çıkarır: "Abonelik iptali için bizi arayın." Üye olurken niye aramadım sizi? O zaman da telefonda konuşsaydık. "Merhaba, ben Lütfi, platformunuza üye olmak istiyorum.""Tabii Lütfi Bey, kararınızdan emin misiniz?" Bu yöntemlerin bir kısmına dijital tasarım dünyasında "dark patterns" yani karanlık tasarım kalıpları deniyor. Kullanıcıyı vazgeçirmeye, geciktirmeye veya istemediği bir seçeneğe yönlendirmeye çalışan tasarımlar… Ama halk arasındaki karşılığı çok daha basit: "Çıkışı olmayan üyelik." Öyle bir noktaya geliyorsun ki 89 liralık aboneliği iptal etmek için 45 dakika uğraştıktan sonra insanın içinde garip bir hesap başlıyor: "Benim 45 dakikam 89 liradan değerli değil mi?" Ve sonunda iptal ekranına ulaşıyorsun. Son kez soruyor: "Aboneliğinizi iptal etmek istediğinize emin misiniz?" Eminim. "İptal işleminiz tamamlandı." İşte o anda insanın yaşadığı mutluluk tarif edilemez. Sanki abonelik iptal etmemişsin de 25 yıllık konut kredinin son taksidini ödemişsin. Sonra telefonuna bir e-posta geliyor: "Sizi özledik! Tekrar üye olmak ister misiniz?" Daha iki dakika oldu kardeşim. Bir özlemeyi deneyin.
BUNU BİLİYOR MUYDUN?
Bir radyo istasyonu, yayınladığı bir reklamı 4 saat boyunca durmadan tekrar etmiş ve bu rekor kırmış. Sonra anket yapıp "Reklamı duydunuz mu?" diye sormuş, kimse cevap verememiş. Yani reklam işe yaramamış ama rekor gelmiş!
TESPİTLİ YORUM
@opheliacomeback Bebek bakımları ile ilgili bir kitap okumaya başladım. Bebeklerin uyanınca ağlama sebepleri geri tekrar nasıl uyuyacaklarını bilemediklerindenmiş. Bir süre buna güleceğim dkdkdkdkd...
GülüYorum
@malesfkii Ben mezun olduğum yıl lisemde balo yapılmamıştı, sayı yetersiz olduğu için... Biz kızlar sayıyı tamamlayalım, balo yapılsın diye uğraşırken erkekler, "O balo parasıyla mangal yaparız, boş verin" diye birbirini vazgeçiriyordu.
