Reel faiz nedir?Faiz paranın kirasıdır. Farklı faiz türleri arasında devletin tahvil ve bonoya ödediği gösterge faizi, bankalardan alınan kredi karşılığı ödenen kredi faizi ve bankalara yatırılan mevduatın karşılığında alınan mevduat faizi bulunmaktadır. Bu faizler nominal faizdir. Başka bir ifade ile piyasa faizidir. Bu faizlerden esas kârı veya zararı belirleyen ise reel faizdir. Reel faiz, nominal faizin enflasyondan arındırılmış halidir.
Örneğin; faiz oranı yüzde 10, enflasyon oranı yüzde 6 ise, reel faiz yüzde 4 olur. Reel faiz ne kadar yüksek olursa getiri artacaktır.
Sıfır faiz ekonomiyi nasıl etkiler?Türkiye gibi ekonomilerde ana mesele üretim ve yatırımı artırıcı bir piyasa ortamı yaratmaktır. Yabancılar, kendi ülkelerindeki yüzde 2-3 enflasyona karşın yüksek getiri sağlayabilecekleri ülkelere yatırım yapmayı tercih ediyor. Reel faiz ne kadar yüksek olursa, yabancılar Türkiye'den yüksek getiriler elde ederek ülkelerine dönüyor. Sıfır faiz olması durumunda, tasarrufların yatırıma dönüşmesinde önemli rol oynayacaktır. Paradan para kazanmak yerine parayı yatırıma dönüştürmek önem kazanacaktır.
Reel faizi sıfır olabilir mi? Şu an faizler ile enflasyon birbirine yakın seyrediyor. Reel faizi sıfıra indirebilmek için mutlaka enflasyon hedefinde başarılı olmamız gerekiyor. 2010 yılında reel faizin sıfır olduğu dönemler oldu. Bunu başarmak hayal değil. Önemli olan kalıcılığı sağlamaktır. ABD, krizden çıkış formülünü faizleri sıfıra yaklaştırarak buldu. Başka bir alternatifi de yoktu. Reel faiz sıfır olduğunda yatırımcının iş yapma iştahı artacaktır. 1990'lı yıllarda reel faiz o kadar yüksekti ki, sanayici yatırım yapmak yerine parasını menkul kıymetlere yatırmayı tercih ediyordu.
Son söz; şimdi herkesin elini taşın altına koyma zamanıdır.
