Son yıllarda sosyal medyada en çok eleştirilen kesim kim diye sorsanız, hiç kuşkusuz fenomenler ilk sırada gelir. Bir ürün tanıttıklarında, ilgi çekmek için sıra dışı görüntüler paylaştıklarında ya da özel hayatlarını paraya dönüştürdüklerinde toplumun önemli bir bölümü tepki gösteriyor. "Her şeyi para için yapıyorlar" deniliyor. Özellikle kadınlar, genç kızlara kötü örnek olunduğunu savunuyor. Peki aynı eleştiriyi yapan ünlüler ne yapıyor?
İşte tam burada büyük bir çelişki ortaya çıkıyor. Bugün Instagram'da abonelik sistemini açan birçok ünlü isme bakın. Takipçilerine "özel içerik" vaat ediyorlar. O özel içeriklerin önemli bir bölümünde ise daha iddialı pozlar, bornozlu kareler, bikini fotoğrafları ya da normal hesaplarında paylaşmayacakları görüntüler yer alıyor.
Amaç belli; daha fazla abone, daha fazla gelir. O zaman sormak gerekiyor… Fenomen yapınca yanlış olan, ünlü yapınca neden normal kabul ediliyor? Bir yandan "sosyal medya gençleri bozuyor" diye açıklamalar yapılacak, diğer yandan aynı sistemin içinde daha fazla para kazanabilmek için sınırlar zorlanacak. Bunun adı tutarlılık değil, çifte standarttır.
Mesele kişisel tercih olmaktan çıkıp, başkalarını aynı davranış nedeniyle eleştirirken aynı yöntemi gelir kapısına dönüştürmek olunca, işin rengi değişiyor. Çünkü toplumun önünde rol model olarak görülen kişiler, söyledikleri kadar yaptıklarıyla da örnek olur. Fenomenleri sürekli eleştirirken aynı yöntemi farklı bir ambalajla uygulamak, eleştirinin samimiyetini ortadan kaldırıyor.
Üstelik bu abonelik sistemi sadece "hayranlarla daha yakın iletişim kurmak" amacıyla kullanılıyor desek, buna kimsenin itirazı olmaz. Kamera arkası görüntüler, prova anları, yeni projeler, günlük yaşamdan kesitler… Bunların hepsi abonelik için üretilebilecek doğal içeriklerdir. Fakat ilginin merkezine sürekli fiziksel görünümü koyarak "özel içerik" sunmaya çalışmak, eleştirilen fenomen düzeninden çok da farklı bir tablo ortaya çıkarmıyor. Belki de artık önce aynaya bakmanın zamanı gelmiştir.
Fenomenleri yerden yere vururken aynı yöntemlerle gelir elde etmeye çalışmak kimseye inandırıcı gelmiyor. İğneyi başkasına batırmadan önce çuvaldızı kendine batırabilmek, asıl cesaret budur. Sosyal medya herkese aynı fırsatı sunuyor. Fenomen de, sanatçı da, oyuncu da aynı platformda yer alıyor.
O halde kurallar da, eleştiriler de herkese eşit uygulanmalı. Çünkü ahlaki üstünlük, başkalarını eleştirerek değil; aynı ölçüyü önce kendine uygulayarak kazanılır. Bugün eleştirilen mesele, fotoğrafın kendisinden çok, sergilenen tutarsızlıktır.
