CANLI YAYIN
BÜLENT ERANDAÇ
BÜLENT ERANDAÇ

Türkiye'nin Hinterland'ı...

Eklenme Tarihi 30 Aralık 2011
Irak'taki ABD askerlerinin çekilmesinin ardından İran'ın boşluğu doldurma hamleleri beklenenden önce geldi. Irak'ın bölünmesi ihtimali alevlendi. Irak Başbakanı'nın bölgesel konjonktürdeki değişime paralel uygulamaları, Sünni ve Kürt yönetimleri yakınlaştırdı.
Suriye iç savaşa doğru gidiyor. İsrail, İran'ı vurma hazırlığı içinde. Bu tablo içinde, Ortadoğu denklemindeki son dinamikleri, Türkiye'nin pozisyonunu ve PKK'nın bu alanda geleceğini değerlendirmek gerekiyor.
Geçen yıl Aralık ayında, Prof. Dr. Mahir Kaynak'a, "Amerikan askeri çekilince Irak'ta ne olur?
PKK hangi pozisyonda bulunur? diye sormuştum. Mahir Hoca, "Obama, 2008 yılında Başkan oldu. Irak'tan 2012 yılına kadar çekileceğini açıkladı.
Irak'tan çekilme sonrası planları yapıldı.
ABD, Türkiye'nin ulus devlet yapısından ayrılmasını ve bölgesel güç olmasını sağlamak istiyor "Kürtlere Kürt deyin, o bölgedeki Kürtlerle iyi ilişkiler kurun ve sizin genişlemenizin bir alanı olsun orası" düşüncesi vardı. Türkiye'nin paradigma değiştirmesi sonucu, Kuzey Irak Kürt yönetimi ile Türkiye ilişkileri gelişti. Bundan sonra Kuzey Irak'a doğru genişleme olacak" demişti.
Birkaç gün önce, 2012 yılını değerlendirmesini istediğimde, "Türkiye'nin bölgesel güç konumu ağırlık kazanıyor. Bu bağlamda, hem Türkiye'de hem de Ortadoğu denkleminde PKK tasfiye sürecinde" yorumunda bulundu, Prof.
Dr. Mahir Kaynak.
Bu çerçeve sözleri, İran, Irak ve Suriye'deki yeni gelişmeler ışığında biraz daha açalım:
Irak karışıyor. Amerika çekilirken, Kuzey Irak Kürt yönetiminin himayesini bize bıraktı. Gelişmeler bunu doğruladı.
Barzani ve Talabani bu gerçekle hareket ediyor. PKK'nın Kuzey Irak'taki faaliyetlerini asgariye indirmek zorundalar. Kandil'in devreden çıkması halinde, çözümü Türkiye'de düşünen Öcalan'ın daha etkili olacağı ileri sürülüyor. Şii Başbakan Maliki, rahatsızlığını hemen gösterdi. Peki, PKK Irak'ın Şii bölgesinde rahat hareket edebilir mi? Başbakan Maliki bu hatayı yapmaz, Irak Sünnileri ve Kürtleri, Türkiye ile yakın ilişki içinde olurken, ağırlığı gittikçe artan Türkiye'nin düşmanlığını üstüne çekmez" diye düşünülüyor. "İran'ın ABD ve İsrail'in sertleşen politikaları karşısında Türkiye'ye oyun oynayamaz" hesabı yapılıyor. Kilit nokta Suriye. Esad'ın direnme gücüne ve zamanına göre PKK beyin takımı bazı oyunlara girebilir. Yeni yönetim geldiği anda, Türkiye ile çok iyi ilişkiler kuracak ve PKK'nın Suriye'de yaşaması imkânsız olacak.
Bunlar ne demektir? Türkiye, Kuzey Irak'ı Hinterland'ına alınca (Bir bölgeyi çevrelemek ve onunla yakın ekonomik ve toplumsal etkileşimde bulunmak) PKK'nın sona yaklaştığı gerçeğidir. Mahir Hocanın, analizlerinde kullandığı bir modeli de şöyle: Yeni dengenin merkezi Ortadoğu oldu. Yeni düzen ABD ve Rusya arasında kuruluyor. Rusya ile ABD, Avrupa Birliği'ni dağıtacak. Çin'i sınırlandıracak. Yeni Türkiye, 2 ülke arasında denge olacak.
SONUÇ: Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun, "Stratejik derinlik" kitabında, "Türkiye-İran-Irak üçgeni Mezopotamya-Basra hattını, Türkiye-Mısır-Suriye üçgeni, Doğu Akdeniz hattının iç dinamiklerini dengeleyen oluşumlardır.
Bu 3'lü ilişkide, Türkiye daha aktif olmalı, bölgesel güç konumu buradan çıkacaktır"
analizine bakarsak, Türkiye'nin stratejik derinlik hatlarında yeni dünya düzeninin kıyametinin koptuğunu daha iyi anlarız.