Suriye'nin kaderi belli olmazken, Irak'taki hassas gelişmelerin nerelere uzanacağı konusunda iki uzmanın görüşlerini aldım.
MİT Eski Daire Başkanı, uluslararası stratejist Prof.
Dr. Mahir Kaynak, "Irak'taki gelişmeleri yakından takip ediyorum.
Tehlikeli bir viraja yaklaşılıyor" diyerek yorumlarına başladı. Irak'ın geleceğini TAKVİM okurları için masaya yatırdı:
BİR: "Irak, fiilen üçe bölündü.Tehlikeli viraja yaklaşılıyor. Irak'ta sükunet sağlanamadığı takdirde, savaş tehlikesi büyür.
İKİ: Suriye işi halledilmeden Irak'ta meydana gelecek çatışmalar, bölge savaşı riskini arttırır. ÜÇ: Fiili ayrılık, ruhi ayrılık ve iç çatışma, Kuzey Irak Kürt Yönetimi'ni zorlar. Barzani, bağımsız devlet ilan etmez. Ederse sıkıntı daha büyür.Amerika zaten izin vermez.
DÖRT: Kuzey Irak Kürt Federe Devleti, Türkiye ile ekonomik ve siyasi entegrasyonu devam ettirir. Türkiye, Türkmenler'in, Kürtler'in ve Sünni Araplar'ın güvenliğini sağlar. BEŞ: Türkiye devrede olduğu için İran dikkatli davranır. Fakat, mezhep çatışmalarının başlaması bir anda Ortadoğu'yu ateşe verir. ALTI: Kilit Suriye'de...Suriye'deki ayrışma, daha çok mezhep farkından kaynaklanıyor.
Ancak bunun Suriye'nin bölünmesine yol açacağını sanmıyorum. İç savaş sona erince, Suriye'nin ve Kürtler'in bütünlüğünü koruyacağını, ancak bazı Kürt grupların Kuzey Irak'la bütünleşeceğini sanıyorum."
Büyük güçler etkilenir
Bölgenin geleceği, yalnız bölge halkını ilgilendirmiyor. Büyük güçler, bu bölgedeki değişimden daha çok etkilenecektir.
Geleceğin şöyle şekillenebileceğini söyleyebiliriz. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra bölgeyi kontrol eden güçler, başta İngiltere olmak üzere Avrupa ülkelerinin kurduğu düzen sona erecek. Bu değişim şeklen olmayabilir ama sınırlar anlamını kaybeder. Liderlik sadece uygun dış politikalarla sağlanmaz. Başta ekonomi olmak üzere, bölge ülkelerinin kontrolü sağlanır ve devletler bir şekil unsuru olarak kalırlar.
Kime hizmet ediyor?
Doğu-Batı Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Ömer Özkaya, Irak'ın bölünmeye doğru gittiğini düşünüyor. Özkaya'nın yorumu ise şöyle: "Amerikan Ulusal İstihbarat Konseyi'ne göre, 'Kuzeydeki dağlarda yaşayan kalabalık bir Kürt azınlığa ve Şii-Sünni mezhepleri arasında bölünmüş bir Arap çoğunluğuna sahip Irak, tarihinin hiçbir döneminde yönetilmesi kolay bir ülke olmadı.' CIA'den Morton Isaac Abramowitz'e göre ise 'Erbil ve Bağdat arasında devam eden politik sorunlar, Kürtler'in Irak'tan muhtemel kopuşuna işaret ediyor.
Türkiye'nin Kürtler'i, Suriye'deki olaylardan etkilenecek, Irak parçalanırsa daha da fazla etkilenecekler. Irak'ta ayrışma kolay olmayacak ve muhtemelen de kanlı olacak.'"
