BM genel sekreterliği yaparken, Güvenlik Konseyi'nin 5 küresel güç odağı ile yakın ve gizli temasları yürüten bir isim olan Kofi Annan'ın, Bosna, Irak Savaş'ı, Kıbrıs gibi kritik durumlarda özel görevler almasına özellikle dikkat çekiliyor.
Arap Baharı'nın Suriye ayağının, nasıl bir uluslar arası hesaplaşma alanı olduğu açıkça görüldü. Keskin hesaplaşmalara konu olan Suriye, herkesten çok Türkiye'nin hassasiyetini artırıyordu.
Türkiye'nin son zamanlarda dikkatle yürüttüğü temkinli politikasının, Suriye meselesinin diplomatik yollarla çözümüne yeşil ışık yaktığı, bir diplomasi kurdu olan Gana'lı diplomat Kofi Annan'ın da, meselenin çözümünde Türkiye'nin kilit rolüne işaret ettiği vurgulanıyor.
Gerçekten olayların seyri, Türkiye'nin, Suriye meselesinde etkin aktör olduğuna işaret ediyor.
En tehlikeli senaryo
Bir değerli istihbarat stratejisti büyüğüm ile Suriye konusunda "en tehlikeli senaryoyu" konuştum.
Önde görünen senaryo nedir?Beşar Esad, Amerika ile Rusya liderliğinde, yurtdışında yaşama garantisi alma şansına halen sahip. İngiltere olabilir. Yerine, Kofi Annan'ın çalışmaları sayesinde, bir koalisyon hükümet gelir. Bu hükümette, Sünniler de, Nusayriler de BM garantisi altında olur. Mısır gibi yollarına devam ederler.
Bu olmadı, bölünme konusu?Bölünme en tehlikeli senaryo. PKK'ya yakın siyaset yürüten PYD (Demokratik Birlik Partisi) en etkin Kürt partisi konumunda. Kamışla'da Barzani KDP'sine yakın Suriye Kürt Demokrat Partisi ile Talabani KYB'sine yakın Suriye Kürtleri İlerici Demokrat Partisi etkindir. PKK kontrolündeki PYD, iki yönlü çalışma yapıyor. Bir yandan kendi içlerinde daha organize yapılar oluşturma yönünde adımlar atarken, bir yandan da Esad sonrası Suriye'sinde statü elde etmek için çabalıyor.
Abant toplantısında, "Suriye'li Kürtlere özerklik"ten bahsedilmiş?
Geçen yıl Kasım ayında Kahire'de bir toplantı yapıldı ve Kürtler, Sünni ve Şii Araplar katıldı. Esad sonrasında oluşturulacak yeni Suriye'de Kürtler'e özerklik statüsünün verilmesi, "genel kabul" gördü.
PKK destekli PYD hemen işin üstüne atladı. Demokratik Suriye Muhalefetine, özerklik karşılığı destek vereceklerini açıkladılar.
Güçler mücadelesi
Bu durum Barzani yönetimince nasıl karşılandı?PKK işin içinde olduğu için, Barzani yönetimi farklı konum aldı. Çünkü Türkiye ile kurdukları yakın ilişkiye zarar verecek bu duruma ne Türkiye, ne Amerika uygun bakıyor.
Barzani, bölge siyasetini en iyi bilen bir liderdir. Konsept olarak ABD-Türkiye eksenli politikalara daha yakın duran Barzani ve Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi, hassas dengeler içinde PKK'yı da bu eksene yakın durmaya zorluyor. Şunu net olarak söyleyelim.
Suriye'de PKK kontrollü bir bölge, bölgesel savaşı getirir ve bu bölgesel savaşta da iki cephe ortaya çıkar. Bu cephelerden birinde, Barzani yönetimi Türkiye ile beraber olmak zorunda kalır.
Türkiye, ABD ve Rusya, Suriye'nin bölünmesine karşı olduğu için, bu çerçeveye göre analiz yapılmalı.
Mevcut dengeler içinde Suriye PKK'sına mercekleri çevirirsek?PKK eksenli siyaset yapan PYD, bölgede PKK'nın dengelerini de gözetmek zorunda olan bir yapı. PKK ise Ortadoğu coğrafyasında silahlı mücadele vermenin etkileri ile hem İran'ı, hem Suriye'yi gözetmek zorunda. Yıllardır, Ortadoğu'da İran, Irak ve Suriye'nin egemenliğindeki topraklarda üslerini kuran, Türkiye'ye karşı silahlı mücadele veren PKK, bu dengeleri göz ardı ettiğinde ciddi sıkıntılar yaşayacağını biliyor. Suriye, PKK'yı karşısına alabileceği bir güç değil. PKK'nın da Suriye'yi karşısına alabileceği bir pozisyona girmesi beklenmiyor.
Dengeler önemli
Ortadoğu'da yeni cepheleşmeler yaşanırken, PKK bu cepheler içinde İran ve Suriye'nin yanındadır.
PJAK'ın İran'da, PYD'nin ise Suriye'de yönetimlere karşı etkin, belirleyici bir tutum almamasında PKK'nin Ortadoğu'daki dengeleri gözeten siyasetinin önemli payı var.
Türkiye'nin müdahalesi?Bölünme riski artarsa, PKK güdümünde Suriye'de bölgesel etkinlik işareti çıkarsa, Türkiye devreye girer. Irak'tan Akdeniz'e uzanan, PKK kontrollü bir gelişmeyi bölge kabul edemez.
Türkiye bu senaryoya izin vermez.
