Ay'da kalıcı yaşam için yeni adım: 590 milyon dolarlık anlaşma
Ay'da kalıcı bir yaşam birimi oluşturma hedefini hızlandıran NASA, önümüzdeki yıllarda gerçekleştirilecek lojistik ve bilimsel görevler için özel sektörle iş birliğini büyütüyor. Kurum, Ay yüzeyine ekipman, araştırma araçları ve kargo taşınmasını sağlayacak yeni anlaşmalarla uzun vadeli üs planının ilk adımını atmış durumda.
Hızlı Özet Göster
- NASA, Ay görevlerinde kullanılacak bilimsel ekipman ve lojistik yüklerin taşınması için Astrobotic, Firefly Aerospace ve Intuitive Machines şirketlerine toplam 590 milyon dolar ödeme yapacak.
- Ay'da kalıcı yaşam alanı oluşturma projesinin ilk aşaması 2028 yılına kadar sürecek ve yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım gerektirecek.
- Blue Origin'in New Glenn roketinin mayıs ayında fırlatma rampasında patlaması, Blue Moon iniş aracının Ay'ın güney kutbuna gönderilme takvimini belirsiz hale getirdi.
- Ay Üssü projesinin toplam maliyetinin yaklaşık 30 milyar dolara ulaşacağı ve 100 milyar doların üzerinde kaynak aktarılan Artemis Programı'nın kritik bileşenlerinden biri olduğu tahmin ediliyor.
- NASA, mart ayında Ay yörüngesinde kurulması planlanan Gateway Uzay İstasyonu projesini durdurarak bütçeyi doğrudan Ay yüzeyindeki yaşam ve enerji sistemlerine yönlendirme kararı aldı.
Projeye ilişkin açıklanan yeni finansman paketi, yalnızca teknik hazırlıkları değil, aynı zamanda ABD'nin uzay yarışındaki stratejik konumunu da doğrudan etkiliyor. Özellikle Çin ile artan rekabet ortamında, Ay'da sürdürülebilir bir yaşam alanı oluşturulması Washington yönetiminin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.
NASA, Ay görevlerinde kullanılacak bilimsel ekipman ve lojistik yüklerin taşınması için Astrobotic, Firefly Aerospace ve Intuitive Machines şirketlerine toplam 590 milyon dolar ödeme yapacak.
AY ÜSSÜ İÇİN 590 MİLYON DOLARLIK YENİ ANLAŞMA
Düzenlenen basın toplantısında NASA, Ay görevlerinde kullanılacak bilimsel ekipmanların ve lojistik yüklerin taşınması amacıyla üç özel şirkete toplam 590 milyon dolarlık ödeme yapılacağını duyurdu. Bu kapsamda görev alacak şirketler arasında Astrobotic, Firefly Aerospace ve Intuitive Machines bulunuyor.
Plan kapsamında Ay'a iniş araçları, yüzey araçları, roket sistemleri ve çeşitli lojistik ekipmanların düzenli olarak ulaştırılması hedefleniyor.
İLK AŞAMA 2028'E KADAR DEVAM EDECEK
Carlos Garcia-Galan, söz konusu anlaşmaların Ay'da kalıcı yaşam alanı oluşturma projesinin ilk safhasını temsil ettiğini belirtti. "Aşama 1" olarak adlandırılan bu dönemin 2028 yılına kadar sürmesi ve yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım gerektirmesi bekleniyor.
Bu sürecin ardından başlayacak ikinci evrede ise Ay yüzeyinde basınçlı yaşam modüllerinin kurulması, enerji üretim sistemlerinin devreye alınması ve uzun süreli insan varlığını destekleyecek altyapının oluşturulması planlanıyor.
Ay'da kalıcı yaşam alanı oluşturma projesinin ilk aşaması 2028 yılına kadar sürecek ve yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım gerektirecek.
ÖZEL SEKTÖRDEKİ SORUNLAR TAKVİMİ ETKİLİYOR
Ay programının ilerleyişi, projede görev alan bazı özel şirketlerin yaşadığı teknik sorunlar nedeniyle zaman zaman sekteye uğruyor.
Özellikle Blue Origin tarafından geliştirilen insansız New Glenn roketinin mayıs ayında fırlatma rampasında meydana gelen patlaması, şirketin Ay'ın güney kutbuna göndermeyi hedeflediği Blue Moon iniş aracının takvimini belirsiz hale getirdi.
Garcia-Galan, gerekli görülmesi halinde Blue Moon görevinde farklı bir fırlatma sistemi kullanılabilmesi için alternatif seçeneklerin değerlendirildiğini açıkladı.
Blue Origin'in New Glenn roketinin mayıs ayında fırlatma rampasında patlaması, Blue Moon iniş aracının Ay'ın güney kutbuna gönderilme takvimini belirsiz hale getirdi.
NASA, SÜRECİN YAKINDAN TAKİP EDİLECEĞİNİ VURGULUYOR
Jared Isaacman daha önce yaptığı açıklamalarda, özel sektör ortaklarının karşılaştığı teknik ve operasyonel engellerin aşılması için kurumun daha aktif bir rol üstleneceğini ifade etmişti. Isaacman, projelerin gecikmesini bekleyerek izlemek yerine çözüm süreçlerine doğrudan katkı sağlayacaklarını belirtmişti.
PROJENİN TOPLAM MALİYETİ 30 MİLYAR DOLARI BULABİLİR
Ay Üssü girişiminin toplam bütçesinin yaklaşık 30 milyar dolar seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu yatırımın, bugüne kadar 100 milyar doların üzerinde kaynak aktarılan Artemis Programı kapsamındaki en kritik bileşenlerden biri olduğu değerlendiriliyor.
ABD Kongresi projeye güçlü destek verirken, yönetim kanadı da uzay alanındaki küresel rekabette üstünlüğün korunması için Ay projelerine öncelik verilmesini savunuyor. Bu nedenle, genel bilim bütçesinde kesinti önerileri gündeme gelse de Ay Üssü çalışmalarına ayrılan kaynakların artırılması planlanıyor.
NASA, mart ayında Ay yörüngesinde kurulması planlanan Gateway Uzay İstasyonu projesini durdurarak bütçeyi doğrudan Ay yüzeyindeki yaşam ve enerji sistemlerine yönlendirme kararı aldı.
GATEWAY PROJESİ RAFA KALDIRILDI
Kaynak kullanımını yeniden değerlendiren NASA, mart ayında Ay yörüngesinde kurulması planlanan Gateway Uzay İstasyonu projesini durdurma kararı aldı.
Ajans yetkilileri, bütçenin Ay çevresindeki yörüngesel altyapı yerine doğrudan Ay yüzeyinde kurulacak yaşam ve enerji sistemlerine yönlendirilmesinin daha verimli olacağı görüşünü savunuyor.
(Görseller AA'dan ve bilgiler CNN'den alındı.)