Bunu ilk kez duyacaksınız! Türkiye’de il isimlerinin anlamları

Anadolu’nun dört bir yanına dağılmış şehir isimleri, yalnızca birer coğrafi işaret değil binlerce yıllık kültürlerin, efsanelerin ve insan hikayelerinin izlerini taşıyan sessiz tanıklar. Bugün haritada gördüğümüz her il, geçmişte yaşamış uygarlıkların bıraktığı dil mirasının, kimi zaman bir hükümdarın adının, kimi zaman da halk arasında dilden dile aktarılan bir efsanenin ürünü. Türkiye’deki 81 ilin isim kökenlerine yakından bakıldığında, bu toprakların ne denli zengin ve çok katmanlı bir tarihe sahip olduğu bir kez daha gözler önüne seriliyor.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Bunu ilk kez duyacaksınız! Türkiye’de il isimlerinin anlamları
ai haber özet Hızlı Özet Göster
  • Türkiye'deki 81 ilin isimleri Hititler, Frigler, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu gibi farklı medeniyetlerin etkilerinden oluşuyor.
  • İstanbul adı Konstantinopolis'ten halk arasında dönüşerek ortaya çıkarken, Ankara Yunanca Ankyra'dan geliyor.
  • Kahramanmaraş Kurtuluş Savaşı sonrası unvan alırken, Gaziantep ve Şanlıurfa da benzer şekilde tarihi olaylar sonucu isimlendirildi.
  • Bursa Bitinya kralı Prusias'tan, Antalya ise II. Attalos tarafından kurulduğu için Attaleia adından geliyor.
  • Çanakkale seramik üretimiyle ünlü olduğu için çanak yapılan kale anlamına gelirken, Gümüşhane gümüş madeninden ismini alıyor.

Türkiye haritasında gördüğümüz il isimleri, sanıldığından çok daha eski bir geçmişe sahip. Yüzyıllar boyunca fetihler, göçler ve kültürel değişimlerle birlikte pek çok şehrin adı değişirken, yalnızca sınırlı sayıda il ismini koruyabildi. Peki 81 ilin ismi nereden geliyor? İşte anlamları ve hikayeleri…

Türkiye’deki 81 ilin isimleri, Linguistics, tarih ve coğrafyanın yanı sıra Hititler, Roma İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu gibi medeniyetlerin etkisiyle oluşmuştur.

81 İL 81 HİKAYE

Türkiye'deki 81 ilin isimlerinin kökeni Linguistics, tarih, coğrafya ve farklı medeniyetlerin etkilerinin birleşiminden oluşur. Anadolu'da Hititler, Frigler, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu gibi birçok uygarlık yaşadığı için şehir adlarının kökenleri de çok çeşitli.

Fotoğrafta Galata Köprüsü görülüyor. (Türk Tarih Kurumu - Anadolu Ajansı)

ŞEHİRLERİN ADI NEREDEN GELİYOR?

🟡 MARMARA BÖLGESİ

1. İstanbul

Köken: Yunanca

Anlam: "Şehre doğru"

Hikaye: Konstantinopolis adından halk arasında dönüşmüştür.

2. Edirne

Köken: Latince

Anlam: Hadrianus'un şehri

Hikaye: Hadrianus → Hadrianopolis → Edirne

3. Kırklareli

Köken: Türkçe

Anlam: "Kırklar yurdu"

Hikaye: Efsanevi "kırklar"motifinden gelir

4. Tekirdağ

Köken: Türkçe

Anlam: Tekfur + dağ

Hikaye: Bizans tekfurlarına atıf

5. Çanakkale

Köken: Türkçe

Anlam: Çanak yapılan kale

Hikaye: Seramik üretimiyle ünlüydü

6. Balıkesir

Köken: Karma

Anlam: "Balık Hisar"

Hikaye: Eski kale yerleşimi

7. Bursa

Köken: Yunanca

Anlam: Prusa

Hikaye: Bitinya kralı Prusias'tan gelir

8. Bilecik

Köken: Türkçe

Anlam: Küçük bile

Hikaye: Osmanlı'nın doğduğu bölge

9. Sakarya

Köken: Antik

Anlam: Sangarios nehri

Hikaye: Nehirden gelir

10. Kocaeli

Köken: Türkçe

Anlam: Koca'nın eli (toprağı)

Hikaye: Akça Koca'dan gelir

11. Yalova

Köken: Türkçe

Anlam: Yalı + ova

Hikaye: Kıyı ovası

İzmir Saat Kulesi (Hafıza İzmir)

🟠 EGE BÖLGESİ

12. İzmir

Köken: Yunanca

Anlam: Smyrna

Hikaye: Antik kent adı

13. Manisa

Köken: Yunanca

Anlam: Magnesia

Hikaye: Zamanla değişmiştir

14. Aydın

Köken: Türkçe

Anlam: Aydın boyu

Hikaye: Türkmen aşiretinden

15. Denizli

Köken: Türkçe

Anlam: Sulu yer

Hikaye: Su kaynakları bol

16. Muğla

Köken: Antik

Anlam: Mobolla

Hikaye: Karya döneminden

17. Uşak

Köken: Türkçe

Anlam: Oğul / hizmetkâr

Hikaye: Türkmen yerleşimi

18. Kütahya

Köken: Antik

Anlam: Kotiaeion

Hikaye: Roma dönemi

19. Afyonkarahisar

Köken: Türkçe

Anlam: Afyon + kara hisar

Hikaye: Haşhaş üretimi

Akdeniz Bölgesi yapay zekadan oluşturulmuştur.

🔴 AKDENİZ BÖLGESİ

20. Antalya

Köken: Yunanca

Anlam: Attaleia

Hikaye: II. Attalos tarafından kuruldu

21. Isparta

Köken: Antik

Anlam: Baris

Hikaye: Roma dönemi

22. Burdur

Köken: Türkçe

Anlam: "Burada dur"

Hikaye: Efsanevi anlatım

23. Adana

Köken: Antik

Anlam: Adania

Hikaye: Çok eski yerleşim

24. Mersin

Köken: Bitki adı

Anlam: Mersin bitkisi

Hikaye: Bölgedeki bitkiden

25. Hatay

Köken: Antik

Anlam: Hatti ülkesi

Hikaye: Hititler bağlantılı

26. Kahramanmaraş

Köken: Türkçe

Anlam: Kahraman Maraş

Hikaye: Kurtuluş Savaşı sonrası unvan

27. Osmaniye

Köken: Türkçe

Anlam: Osman'ın yeri

Hikaye: Osman Gazi

İç Anadolu Bölgesi yapay zekadan oluşturulmuştur.

🔵 İÇ ANADOLU

28. Ankara

Köken: Yunanca

Anlam: Çapa

Hikaye: Ankyra'dan gelir

29. Konya

Köken: Yunanca

Anlam: Ikonion

Hikaye: "ikon" (tasvir)

30. Kayseri

Köken: Latince

Anlam: Caesar şehri

Hikaye: Roma etkisi

31. Eskişehir

Köken: Türkçe

Anlam: Eski şehir

32. Sivas

Köken: Antik

Anlam: Sebasteia

33. Yozgat

Köken: Türkçe

Anlam: Bozok'tan türemiş

34. Kırıkkale

Köken: Türkçe

Anlam: Kırık kale

35. Kırşehir

Köken: Türkçe

Anlam: Kır şehri

36. Nevşehir

Köken: Türkçe

Anlam: Yeni şehir

37. Niğde

Köken: Antik

Anlam: Nakida

38. Aksaray

Köken: Türkçe

Anlam: Beyaz saray

39. Karaman

Köken: Türkçe

Anlam: Karamanoğulları

Görsel: Takvim Foto Arşiv

🟢 KARADENİZ

40. Samsun

Köken: Yunanca

Anlam: Amisos

41. Trabzon

Köken: Yunanca

Anlam: Trapezus (masa)

42. Ordu

Köken: Türkçe

Anlam: Ordu

43. Giresun

Köken: Yunanca

Anlam: Kerasus (kiraz)

44. Rize

Köken: Yunanca

Anlam: Pirinç/dağ eteği

45. Artvin

Köken: Gürcüce

Anlam: Artvani

46. Gümüşhane

Köken: Türkçe

Anlam: Gümüş madeni

47. Bayburt

Köken: Türkçe

Anlam: Bay kale

48. Amasya

Köken: Antik

Anlam: Amaseia

49. Tokat

Köken: Türkçe

Anlam: Sur içi şehir

50. Çorum

Köken: Belirsiz

Hikaye: Hitit bölgesi

51. Sinop

Köken: Yunanca

Anlam: Sinope

52. Kastamonu

Köken: Antik

Anlam: Gas/Tumanna

53. Zonguldak

Köken: Fransızca etkili

Hikaye: Maden bölgesi

54. Bartın

Köken: Antik

Anlam: Parthenios nehri

55. Karabük

Köken: Türkçe

Anlam: Kara + bük

56. Bolu

Köken: Yunanca

Anlam: Claudiopolis

57. Düzce

Köken: Türkçe

Anlam: Düz ova

Görsel: Erzurum ili AA'dan alındı.

🟣 DOĞU ANADOLU

58. Erzurum

Köken: Arapça

Anlam: Erzen-i Rum

59. Erzincan

Köken: Antik

Anlam: Eriza

60. Kars

Köken: Türkçe

Anlam: Karsak boyu

61. Ağrı

Köken: Türkçe

Anlam: Ağrı Dağı

62. Iğdır

Köken: Türkçe

Anlam: Oğuz boyu

63. Ardahan

Köken: Gürcüce

64. Van

Köken: Urartu

Hikaye: Biane

65. Muş

Köken: Ermenice

66. Bitlis

Köken: Antik

67. Hakkari

Köken: Arapça

Anlam: Hakkar kabilesi

68. Bingöl

Köken: Türkçe

Anlam: Bin göl

69. Elazığ

Köken: Osmanlı

Anlam: Aziz

70. Malatya

Köken: Hitit

Anlam: Melid

71. Tunceli

Köken: Türkçe

Anlam: Tunç eli

Görsel: Gaziantep AA'dan alınmıştır.

⚫ GÜNEYDOĞU ANADOLU

72. Gaziantep

Köken: Türkçe

Anlam: Gazi Antep

73. Şanlıurfa

Köken: Arapça

Anlam: Şanlı Urfa

74. Mardin

Köken: Süryanice

Anlam: Kaleler

75. Diyarbakır

Köken: Arapça

Anlam: Bekr yurdu

76. Batman

Köken: Nehir adı

77. Siirt

Köken: Süryanice

78. Şırnak

Köken: Nuh'un gemisi efsanesi

79. Kilis

Köken: Kilise

80. Adıyaman

Köken: Türkçe

81. Osmaniye

Hikayesi: Osmanlı döneminde bölgedeki isyanları bastırmak için gönderilen Fırka-i İslahiye ordusu, daha sonra burada yeni bir şehir kurmuştur. Kuruluş sırasında bölgede önemli olan bir Osmanlı köyü unutulmamış ve şehre bu köyün adı verilmiştir.

Günün Manşetleri

Tüm Manşetler