Takvim.com.trKamçatka'da balinalar neden karaya vurdu? Hayvanlar depremi nasıl hisseder? Depremde balıklar neden ölür?
Doğanın en hassas canlıları, deprem gibi yıkıcı doğa olaylarını önceden algılayabiliyor mu? Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, hayvanların özellikle sudaki kimyasal değişikliklere karşı duyarlılığının, deprem öncesi davranışlarındaki farklılıkları açıklayabileceğini gösteriyor. Peki Kamçatka'da balinalar neden karaya vurdu? Hayvanlar depremi nasıl hisseder? Depremde balıklar neden ölür? İşte konuya ilişkin tüm detaylar.
Takvim.com.trGiriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Japonya'nın Tateyama kentinde kıyıya vuran balinalar, hayvanların depremi önceden hissedip hissetmediği sorusunu yeniden gündeme getirdi. Bilimsel araştırmalar, bazı hayvanların sudaki kimyasal değişimlere karşı hassas olduğunu ve bu değişimlerin deprem öncesi davranışlarını etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, balinaların yön bulma sisteminin sismik hareketlerden etkilenebileceğini ve bu durumun karaya vurmalara yol açabileceğini belirtiyor.
(AA)
Depremlerden önce hayvanlar neden olağan dışı davranış sergiler?
Bilim insanları uzun yıllardır depremlerden önce bazı hayvanların tuhaf ve normal dışı davranışlar gösterdiğini gözlemliyor. Bu gözlemler yıllar içinde artmasına rağmen, davranışların arkasındaki mekanizma tam olarak çözülebilmiş değil. Ancak güncel araştırmalar, hayvanların çevresindeki kimyasal değişiklikleri algılayarak sismik hareketleri önceden sezebileceği ihtimalini güçlendiriyor.
(Japonya televizyonu)
Suyun Kimyası Değişiyor
2011 yılında yayımlanan bir çalışmaya göre, İtalya'nın L'Aquila kentinde 2009 yılında meydana gelen depremden önce yakınlardaki bir gölde yaşayan kurbağalar topluca göç etti. Araştırmacılar, bu olayda suyun kimyasal yapısında sismik basınç nedeniyle değişimler yaşandığını tespit etti.
Jeofizikçi Friedmann Freund ve NASA destekli bilim insanları, tektonik tabakaların oluşturduğu yüksek basınç altındaki kaya kütlelerinin çevrelerine elektrik yüklü parçacıklar yaydığını ortaya koydu. Bu parçacıklar su ile temas ettiğinde hidrojen peroksit gibi yeni kimyasallar oluşuyor. Böylece suda yaşayan canlıların davranışlarını etkileyen kimyasal reaksiyonlar tetikleniyor.
Bu kimyasal değişikliklerin su canlılarında stres ve panik yaratarak olağan dışı göç ve hareketlere neden olduğu düşünülüyor.
Paramushir Adası'nda tsunaminin vurduğu Severo-Kurilsk, AFP
Hayvanlar depremi nasıl hisseder?
- Lateral line sistemi ve titreşim algısı: Balıklar ve amfibiler gibi suda yaşayan canlılar, su içindeki titreşimleri ve kimyasal değişimleri yan çizgi organlarıyla algılar.
- Davranış değişiklikleri: Yılanların kış uykusunu bozup topluca yuvalarından çıkması, kurbağaların topluca göçü ve bazı balıkların derin sulardan yüzeye çıkması gibi davranışlar, doğadaki olağan dışı hareketlerin işaretleri olarak görülüyor.
- Stres ve kaçış mekanizmaları: Bu ani değişimler hayvanlarda kaçma, yer değiştirme gibi tepkilerle kendini gösteriyor.
(AA)
Hayvan davranışları deprem erken uyarısı olabilir mi?
Planck Enstitüsü ve diğer araştırmalar, bazı hayvanların (inek, köpek, kurbağa, balık gibi) deprem öncesinde huzursuz ve anormal davranışlar sergilediğini ortaya koydu. Ancak Amerika Sismoloji Derneği Bülteni gibi kurumların yaptığı istatistiksel analizler, bu davranışlarla sismik aktiviteler arasında kesin ve tutarlı bir bağlantı kurmanın zor olduğunu belirtiyor. Bilim dünyası, hayvan davranışlarının güvenilir bir deprem erken uyarı sistemi olarak kullanılması konusunda temkinli yaklaşmaya devam ediyor.
Deprem sonrası Japonya'da çok sayıda balına kıyıya vurdu!BALİNALAR KIYIYA VURDU
Japonya'nın Chiba kentine bağlı Tateyama kentinde balinalar kıyıya vurdu. Balinaların görüntüleri Japonya'da canlı televizyonda yayınlandı.
(Japonya televizyonu)
Balıklar depremi nasıl hisseder?
NASA ve jeofizikçi Friedmann Freund'un araştırmaları olmak üzere, bilim insanlarının saha ve laboratuvar çalışmalarına göre deprem ve öncesindeki kimyasal değişiklikler balıkların yaşadığı ortamın oksijen seviyesini düşürebiliyor ve toksik gazların artmasına yol açabiliyor. Bu, deniz canlılarının ölümlerine neden oluyor. Özellikle balinaların ve diğer memelilerin, sismik hareketler ve basınç değişiklikleri nedeniyle yön bulma sistemleri etkilenebiliyor; bu da karaya vurma vakalarını artırıyor.
