Akkuyu "nükleer tesis" statüsüne kavuşuyor! Açılışa saatler kaldı... "Tüm İstanbul'un elektrik ihtiyacını karşılayacak"

Türkiye'nin en büyük yatırımları arasında bulunan ilk nükleer güç santrali Akkuyu NGS sahasında ilk taze nükleer yakıtın teslimi kapsamında düzenlenecek törene saatler kaldı.

Proje, Türkiye'nin enerji bağımsızlığına büyük katkı sağlayacak.

Yakıtın tesliminden sonra yapılacak ön testlerin ve hazırlıkların ardından ilk ünitenin devreye alınması planlanıyor. Diğer 3 ünitenin de birer yıl arayla faaliyete geçmesi hedefleniyor.

YAKIT ÇUBUKLARI 1,5 YIL BOYUNCA ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILACAK
Türkiye'ye getirilecek yakıt çubukları, Akkuyu NGS'nin faaliyete geçmesiyle 1,5 yıl boyunca elektrik üretiminde kullanılacak. Kullanım ömrünü tamamlayan nükleer yakıt çubukları önce reaktör bölgesinde hazırlanan bir havuzda soğutma işlemine alınacak. Ardından da hazırlanan özel bir yerde muhafaza edilecek. Yakıt çubuklarıyla kullanım süresince 124 bin 500 vagon kömürden elde edilen enerjiye eş değerde ısıdan, karbondioksit salımı olmaksızın elektrik üretilecek.

Gelin 2018'de başlayan bugün itibariyle de açılacak olan Akkuyu NGS'nin yapım aşamasına göz atalım;

2018 YILINDA BAŞLADI
Türkiye ile Rusya arasında 12 Mayıs 2010'da imzalanan hükümetler arası anlaşma kapsamında Mersin'in Gülnar ilçesine bağlı Büyükeceli bölgesinde yapımı devam eden Akkuyu NGS'nin birinci ünitesinin temeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in video konferans yöntemiyle katıldığı törenle 3 Nisan 2018'de atıldı. Böylece, ilk ünitenin inşasına ilişkin tam kapsamlı inşaat çalışmaları resmen başladı.

Bundan 2 yıl sonra, 8 Nisan 2020'de ikinci ünitenin inşasına başlanmasıyla çalışmaların ivme kazandığı projede, üçüncü güç ünitesine ilk beton 10 Mart 2021'de törenle dökülürken, dördüncü ve son ünitenin temeli ise 21 Temmuz 2022'de atıldı.

Dört ünitede de inşaat ve montaj çalışmalarının aynı anda yürütüldüğü projede böylelikle en yoğun inşaat aşamasına geçildi. Akkuyu NGS, aynı zamanda dünyanın en büyük nükleer enerji santrali inşaat sahası haline geldi.

BERAT ALBAYRAK İMZASI...
2018'de o dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını yürüten ve projenin her aşamasında imzası bulunan Berat Albayrak, Beştepe'deki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen Akkuyu NGS'nin temel atma törenindeki konuşmasında Akkuyu NGS temel atma töreninin Türkiye için bir gurur töreni olduğunu belirmişti.

"ENERJİ VE TEKNOLOJİ ALANINDA ÖNEMLİ BİR MİLAT"
Bakan Albayrak, 63 yıllık rüyanın gerçeğe dönüştüğünü dile getirerek, "Bu nükleer teknoloji kapasitesini düşününce bugün Türkiye için enerji ve teknoloji alanında önemli bir miladı yaşadığımız açıktır. Akkuyu NGS ile en yüksek güvenlik standartlarına sahip son teknoloji enerji üreteceğiz." ifadelerine yer vermişti.

"TÜM İSTANBUL'UN ELEKTRİĞİNİ ÜRETECEĞİZ"
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Akkuyu Nükleer Güç Santrali ile ilgili açıklamalarda bulundu.

"Tesis büyük oranda tamamladı" diyen Bakan Dönmez, "Bir tesiste 4 nükleer santral olacak aslında. 4 nükleer santral devreye girdiğinde Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yüzde 10'unu karşılayacak. Yani tüm İstanbul'un elektriğini burada üreteceğiz" dedi.

İşte Bakan Dönmez'in açıklamalarından öne çıkan satır başları:

Türkiye'de nükleer güç santralleriyle ilgili hayallerimiz 60 yıl öncesine kadar gidiyor. Çeşitli nedenlerle bu teknolojiye sahip olamamıştık. 2010 yılında Rusya ile yapılan anlaşma gereği Rus şirketi Azatom tarafından 4 reaktör yapılacaktı. 2018 Nisan ayında ilk reaktörün temeli atıldı. Bugün üzerinden 5 yıl geçti. Projede çok önemeli bir aşamaya geride bırakacağız. Burası Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Kurumu'na göre nükleer tesis statüsü kazanmış olacak. İnşaat son aşamasına geldi. Yakıtla birlikte bazı testler ve belgelendirme çalışmaları yapılacak. 1 yıl içerisinde de işletmeye geçilmiş olacak.

AKKUYU 'NÜKLEER TESİS' OLUYOR
Yakıt gelmesi, işletmeye almadan önceki en kritik aşama. Nükleer tesislerle ilgili olarak Uluslararası Atom Enerji Ajansı'nın bazı kuralları var. Biz de bunun üyesiyiz. Onların denetimi altında bazı işlerimi gerçekleştiriyoruz. Bu ajansa göre, bir tesise yakıt gelirse 'nükleer tesis' olmuş oluyor. Bu hukuken ilan edilmiş olacak. Ajans yarın bunu resmi sitesinden de ilan edecek. Yarın uranyum çubukları gelecek. Aslında bir kısmı geldi. Şuan güvenli alanlarda muhafaza ediliyor. Bu çubuklar reaktörlere yerleştirilecek, belli testlerden sonra nötron ile aktif hale getirilecek. Böylece nükleer reaksiyon devreye girmiş olacak.

"DÜNYADA AYNI ANDA 4 REAKTÖR İNŞAATI DEVAM EDEN BİR PROJE YOK"
İşletmeden sonra çok daha yüksek güvenlik tedbirleri uygulanacak. Tesis büyük oranda tamamladı. Birinci reaktör için tabi. 2,3 ve 4. reaktörler için henüz yakıt gelmedi. Anlaşmamıza göre de işletmeye geçtikten sonra birer yıl arayla diğer 3 reaktörü alarak tesisi tam yükte çalıştırılacak. İlk reaktör devreye alındıktan sonra üretmemiz gereken enerjinin 4'te 1'i üretilecek. Dünyada aynı anda 4 reaktör inşaatı devam eden bir proje yok. Her birisinin ilerleme safhaları farklı. Böylelikle iş gücünü optimum seviyede yönetiyoruz. Sahada şuan 25-30 bin insanımız çalışıyor. Her bir reaktör bittikçe işletmeye geçecek. Her biri bittikçe faaliyete geçecek. 1 tesiste 4 nükleer santral olacak aslında. 4 nükleer santral devreye girdiğinde Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yüzde 10'unu karşılayacak. Yani tüm İstanbul'un elektriğini burada üreteceğiz.

"TESİSİN ETRAFINDA HELİKOPTERLE TUR ATMAK BİLE 10 DAKİKA SÜRÜYOR"
Kubbenin büyüklüğü yerden 50 metre civarında. Kubbe büyük oranda kapandı. Nükleer yakıtla ilgili bazı testlerimiz sertifikasyon işlerimiz olacak. Bağımsız denetçi firmalar var. Nükleer Düzenleme Kurumumuz var. Onun uzmanları bu denetimi yapıyor. Yatırımcı firma olan Rozotom da denetleyecek. 10 milyon metrekare alanındayız. 25 milyar dolarlık bir projeden bahsediyoruz. Tek kalemde devam eden en büyük proje bu. Bu bölgenin depremselliği dikkate alınarak projelendirildi ve tesis yapıldı. 9 şiddetindeki depreme dayanabilecek düzeyde. Fukuşima'da yaşananlara dikkate alınarak, güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Uçak düşmesi dahil tüm senaryolar hepsi dikkate alındı. Tesisin etrafında helikopterle tur atmak bile 10 dakika sürüyor. Uluslararası Atom Ajansı'nın Başkanı da gelecek. Bayrağı da o çekecek ve burası bir nükleer ada olacak. Denetim işleri de bu çerçevede ilerler.

19 milyon metreküp hafriyat çıktı burada. Türkiye'nin kara sınırları, 1 metre genişlikte ve 7 metre yükseklikte bir set yapabiliyor. 3.2 milyon metreküp beton kullanılacak. 1 metre yükseklikte ve genişlikte Türkiye'yi doğudan, batıya gidiş-geliş yapabiliyoruz. Kullanılacak çelikle dünyadan çevresini 5 kere dolanmak mümkün. 2 bin futbol sahası büyüklüğünde bir tesis. Erdoğan ve Putin online katılacak. Razatom'un başkanı ve ben burada olacağım. Ajansın başkanı da burada olacak. Nükleer tesiste bir problem yaşandığında tüm bölge de etkileneceği için ajans tüm süreci denetler. Bu tesisleri uluslararası gözetim altında yapmak zorundasınız. Dünyada 440 tane reaktör çalışıyor. İnşaatı devam eden 60 tesis var. Nükleer santrallerin yıllarca elektrik üretme yeteneği var. Kubbede koruma zarfı var. Onun altında başka güvenlik önlemleri de var. Herhangi bir sızıntı olmaması için olağanüstü tedbirler alındı. Bu tedbirler alındıkça nükleer enerji santrallerinin de alanları artacak.