Sağlıklı yaşlanmanın 25 altın kuralı açıklandı: Bilim insanlarından uzun yaşamın sırları

Sağlıklı yaşlanmak, son yılların en çok araştırılan konularından biri. Bilim insanları bugün artık yalnızca yaşam süresini değil, "sağlıklı yaşam süresini" uzatmanın yollarını araştırıyor. Çünkü önemli olan sadece daha fazla yıl yaşamak değil; o yılları yürüyerek, üreterek, düşmeden, hafızasını koruyarak ve bağımsız şekilde sürdürebilmek. Bu yazı dizisinde gördük ki güçlü kaslar, kaliteli uyku, düzenli hareket ve zihni aktif tutmak birbirinden bağımsız değil. Bunlar aynı zincirin halkaları. Birindeki eksiklik diğerlerini de etkiliyor.

İSTİKRARLI OLMAK LAZIM

Bunun üzerine sigaradan uzak durmak, tansiyon ve kan şekerini kontrol altında tutmak, güçlü sosyal bağlar kurmak ve hayata bir amaçla bağlanmak eklendiğinde sağlıklı yaşlanmanın temelleri tamamlanıyor. En dikkat çekici sonuç ise şu: Dünyanın uzun yaşayan insanları olağanüstü şeyler yapmıyor. Onları farklı kılan, doğru alışkanlıkları yıllarca istikrarlı şekilde sürdürebilmeleri. Sağlıklı yaşamın gerçek sırrı da burada yatıyor.

Sağlıklı yaşlanmanın sırrı 6 günlük araştırmada ortaya çıktı. (Fotoğraflar AA Arşiv ve Takvim Foto Arşivi'ne aittir.)

BİLİM NE DİYOR?

Uzmanlar, uzun yaşamı tek bir faktörle açıklamıyor. Genetik miras önemli olsa da yaşam tarzı; kalp-damar sağlığından beyin fonksiyonlarına kadar birçok alanda belirleyici rol oynuyor.

STRESİ YOK EDEMEZSİNİZ YÖNETEBİLİRSİNİZ

Stres, hayatın kaçınılmaz bir parçası. Sorun, hiç stres yaşamamak değil; onunla nasıl baş edildiği. Sürekli yüksek stres altında yaşamak uyku düzeninden bağışıklık sistemine, kalp sağlığından zihinsel performansa kadar birçok alanı etkileyebiliyor. Uzmanlar; yürüyüş yapmak, nefes egzersizleri uygulamak, doğada zaman geçirmek, sevdikleriyle vakit geçirmek ve hobilere zaman ayırmanın stresi yönetmede etkili yöntemler arasında olduğunu belirtiyor. Sağlıklı yaşamın önemli sırlarından biri de zihne düzenli olarak dinlenme fırsatı vermek.

Bahçecilikten fotoğrafçılığa, satrançtan el sanatlarına kadar keyif veren uğraşlar, zihni aktif tutarken yaşamdan alınan tatmini de artırabiliyor.

UZUN YAŞAMANIN ORTAK NOKTASI: AMAÇ SAHİBİ OLMAK

Dünyanın en uzun yaşayan toplumlarını inceleyen araştırmalarda dikkat çeken ortak özelliklerden biri de insanların sabah yataktan kalkmak için bir nedenlerinin olması. Japonya'da buna "ikigai", bazı kültürlerde ise "yaşam amacı" deniliyor. Çalışmak, üretmek, torunlarla ilgilenmek, gönüllü faaliyetlerde bulunmak ya da bir hobiyle meşgul olmak… Amaç sahibi olmak, yalnızca ruh halini değil, hayata bağlılığı da güçlendiriyor.

GÜNEŞİ DOĞRU KULLANIN

Kısa süreli ve bilinçli güneşlenme, D vitamini üretimine katkı sağlayabilir. Ancak uzun süre ve korumasız güneş altında kalmaktan kaçınılması önerilir.

ŞEHİR EFSANESİ

"Sağlıklı yaşamakçok zor ve pahalıdır."

İŞİN ASLI

Sağlıklı yaşamın temel taşlarının çoğu ücretsizdir: Yürümek, iyi uyumak, hareket etmek, dostlarla vakit geçirmek ve sigaradan uzak durmak.

GÜLMEK İYİ GELİR

Kahkaha sırasında stres hormonları azalırken mutlulukla ilişkili bazı kimyasalların salınımı artabiliyor. Gülümsemek bile ruh halini olumlu etkileyebilir.

25 ALTIN KURAL

No	Sağlıklı Yaşam Önerisi
1	Kaslarını koru
2	Her gün hareket et
3	Düzenli yürü
4	İyi uyu
5	Sigaradan uzak dur
6	Alkol tüketme
7	Sebze ve meyveyi artır
8	Yeterli protein al
9	Su iç
10	Merdiven kullan
11	İdeal kilonu koru
12	Kan basıncını takip et
13	Kan şekerini kontrol ettir
14	Düzenli sağlık kontrollerini yaptır
15	Güneşten yararlan
16	Denge egzersizleri yap
17	Yeni şeyler öğren
18	Kitap oku
19	Dostlarınla görüş
20	Ailenle vakit geçir
21	Hayatına anlam kat
22	Stresi yönet
23	Gülmeyi ihmal etme
24	Amaç sahibi ol
25	Her gün kendine iyi bak

HAP YOK GÜNEŞİ DOĞRU KULLANIN ALIŞKANLIKLAR VAR

Her yıl onlarca yeni takviye, kür ve "gençlikformülü" gündeme geliyor. Ancak bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı gerçek değişmiyor. Sağlıklı yaşlanmanın temelini pahalı ürünler değil; her gün sürdürülen doğru alışkanlıklar oluşturuyor. Düzenli hareket etmek, kaliteli uyumak, sigaradan uzak durmak, güçlü sosyal ilişkiler kurmak, sağlık kontrollerini ihmal etmemek ve hayatın içinde aktif kalmak…

Küçük görünen bu seçimler yıllar içinde büyük sonuçlar doğuruyor. Uzun yaşamın en güçlü reçetesi hâlâ disiplinli bir yaşam tarzı.

EN DEĞERLİ İLAÇ

Ne eczanede satılıyor ne de reçeteyle veriliyor.
Hareket etmek.
İyi uyumak.
Güçlü kaslar.
İyi dostlar.
Hayata bağlı kalmak.

DOSTLUK DA KORUYUCUDUR

Yakın arkadaşlarla düzenli görüşmek ve sosyal ilişkileri canlı tutmak, hem psikolojik hem de fiziksel iyilik halini destekleyen alışkanlıklar arasında gösteriliyor

BUGÜN BAŞLAYIN

Bir alışkanlığınızı bugün değiştirin. Kendinize gerçekçi bir hedef koyun. Ertelemeyin.

EDİTÖRÜN NOTU

Yaşlanmayı durduramayız. Ama nasıl yaşlanacağımıza büyük ölçüde biz karar veririz. Belki 100 yaşını göremeyeceğiz. Ama bugünden başlayacağımız küçük bir değişiklik, yarının daha güçlü, daha sağlıklı ve daha bağımsız bir hayatının kapısını aralayabilir.

EN BÜYÜK YANLIŞ

"Artık çok geç."

Bilimsel çalışmalar, her yaşta edinilen sağlıklı alışkanlıkların yaşam kalitesine katkı sağlayabileceğini gösteriyor.

UNUTMAYIN

Sağlıklı yaşam bir maraton. Bir günde yapılan büyük değişikliklerden çok, her gün yapılan küçük doğru seçimler geleceği belirler.