Uzun eğitim dönemi öncesi çocuklarda 10 kritik sağlık kontrolü: Görme, işitme, gelişim ve daha fazlası
Uzun eğitim dönemi öncesi yapılacak kapsamlı bir çocuk muayenesi, fark edilmeyen sağlık sorunlarının erken dönemde ortaya çıkarılmasına yardımcı oluyor. Dr. İmre Gökyar, 10 kritik sağlık kontrolünü anlatıyor.
Görme ve işitme problemlerinden büyüme ve gelişme geriliklerine, demir eksikliğinden beslenme sorunlarına kadar birçok durum aileler tarafından günlük yaşam içerisinde fark edilmeyebiliyor.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İmre Gökyar, özellikle okul öncesi dönemde 10 kritik sağlık kontrolünü anlatıyor. Önemli uyarı ve önerilerde bulunuyor.
Büyüme ve gelişme: Yalnızca yaşıtlarına göre kilosunun veya boyunun normal olup olmadığına bakmak yeterli değildir; büyümenin zaman içerisindeki seyri de önemlidir. Boy veya kilo artışının beklenenden yavaş olması, çeşitli durumların ilk işareti olabilir.
Görme: Çocuklar görmelerindeki problemi her zaman ifade edemeyebilir. Özellikle küçük çocuklar, bulanık veya tek gözle daha az görmeyi normal kabul edebilir. Bu nedenle okul öncesi dönemde görmenin değerlendirilmesi büyük önem taşır.
İşitme: İşitme kayıpları da ailelerin gözünden kaçabilen sorunlar arasında yer alır. Çocuk sese tepki veriyor olsa bile özellikle hafif veya tek taraflı işitme kayıpları fark edilmeyebilir. İşitme problemi öğrenmeyi ve okul performansını etkileyebilir.
Çocukların sağlıklı beslenmesi önemli (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)
Demir eksikliği ve kansızlık: Demir eksikliği yalnızca kansızlığa yol açmaz; çocuğun dikkat, öğrenme, enerji düzeyi ve bilişsel performansını da olumsuz etkileyebilir. Ancak her sağlıklı çocuğa otomatik olarak bütün kan tetkiklerinin yapılması yerine, çocuk doktorunun beslenme öyküsü, büyüme durumu ve muayene bulgularına göre gerekli testleri belirlemesi daha doğrudur.
Vitamin ve mineral: Özellikle D vitamini, demir ve gerektiğinde B12, folat gibi vitamin ve mineraller, çocuğun büyümesi ve genel sağlığı açısından önem taşır. Eksikliklerin bulunduğu çocuklarda halsizlik, iştahsızlık, büyüme sorunları, dikkat ve öğrenme güçlükleri gibi çeşitli problemler ortaya çıkabilir.
Ağız ve diş sağlığı: Tedavi edilmeyen diş çürükleri ağrıya, beslenme sorunlarına, uyku bozukluklarına ve çocuğun günlük yaşamının olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Bu nedenle okul öncesi dönemde çocukların diş hekimi kontrolü de sağlık değerlendirmesinin önemli bir parçasıdır.
Beslenme alışkanlıkları: Aşırı süt tüketimi, sürekli paketli gıda tüketimi, sebze-meyve tüketiminin yetersizliği, tek tip beslenme veya aşırı şeker tüketimi zaman içerisinde çeşitli beslenme sorunlarına neden olabilir. Ailelerin "Çocuğum yemek yiyor." demesi her zaman dengeli beslendiği anlamına gelmez.
10 altın bilgi
Uyku, ekran kullanımı ve davranışlar: Yetersiz uyku ve aşırı ekran kullanımı dikkat, öğrenme, davranış ve sosyal iletişim üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Ailelerin "çok hareketli", "dikkati dağınık" veya "söz dinlemiyor" şeklinde tanımladığı bazı çocuklarda öncelikle uyku, ekran kullanımı, işitme-görme ve diğer temel sağlık sorunlarının değerlendirilmesi gerekebilir.
Aşılar ve sağlık kayıtları: Okul öncesi kontrolde çocuğun aşılarının yaşına uygun olup olmadığı ve sağlık kayıtları da gözden geçirilmelidir. Eksik veya gecikmiş aşılar varsa uygun şekilde tamamlanmalıdır.
Çocuğun genel fizik muayenesi: Son olarak çocuğun baştan ayağa genel fizik muayenesi yapılmalıdır. Kalp ve akciğer muayenesi, karın muayenesi, omurga ve kas-iskelet sistemi, cilt, lenf bezleri ve nörolojik gelişim gibi birçok alan değerlendirilmelidir.