Takvim.com.tr Uzman uyardı: Güneşte uzun süre kalmak beyninize kalıcı hasar verebilir
Saatler boyunca güneşe maruz kalmak, tehlikeli sonuçlar doğurabiliyor. Prof. Dr. Osman Erk, güneş çarpmasıyla ilgili şu hayati uyarıları yapıyor: Sıcak çarpması, kalıcı nörolojik hasarlara yol açıyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar risk altında bulunuyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi:
Yaz aylarında korumasız bir şekilde uzun süre güneş altında kalmak, sadece cilt kanseri riskini artırmakla kalmıyor; kalıcı nörolojik hasarlara ve hatta ölüme yol açabiliyor.
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Osman Erk, güneş çarpmasının vücudun ısı düzenleme merkezinin bozulmasıyla ortaya çıktığını belirtiyor. Güneş çarpması tablosuna karşı şu hayati uyarılarda bulunuyor: Güneş, vücudumuz için hayati öneme sahip D vitamininin esas kaynağıdır. Ancak yoğun ve uzun süreli güneş ışınlarına maruz kalma sonucu, deri kanserlerinin yanı sıra "güneş çarpması", "sıcak çarpması", "hipertermi" denilen, öldürücü olabilen, kalıcı nörolojik hasarlara yol açabilen hastalık tablosu ortaya çıkmaktadır.
NASIL ORTAYA ÇIKAR
Beynin tabanında, hipotalamus adı verilen bölgede ısı düzenleme merkezi vardır. Kafaya ve enseye direkt gelen güneş ışınlarının etkisiyle bu ısı düzenleme merkezi hasar gördüğü zaman vücut ısısı korunamaz. Terleme mekanizması bozulur, terleme gerçekleşmez. Bu durum vücut ısısını artırır. Vücut ısısının artması ile başta beyin, beyin zarları, diğer hayati organlar zarar görür. Yüksek ısı; hücrelerdeki yapı taşlarını, proteinleri, enzimleri hasara uğratır, kalıcı hasarlar ve ölüm ortaya çıkabilir.
MENENJİTE BENZER BELİRTİLER
Yüksek ateş, bulantı, kusma, baş ağrısı en sık rastlanan belirtilerdir. Bu belirtilerle tablo menenjit hastalığına benzer. Beyin zarlarının da etkilenmesi bu tablonun ortaya çıkmasına yardımcı olur. Bu belirtiler dışında bol miktarda sıvı ve elektrolit kaybı söz konusu olduğu için halsizlik, baş dönmesi, idrar miktarında azalma ve koyulaşma, tansiyon düşüklüğü, çarpıntı, nefes darlığı, görmede bulanıklık, halüsinasyonlar, el ve ayaklarda kramplar ortaya çıkar.
İLK YARDIM NASIL YAPILMALI
Çocuklar ve yaşlılar özellikle risk altındadır. Bunun dışında kalp hastaları, hipertansiyon hastaları, böbrek yetmezliği olanlar, kanser hastaları risk altındadır. İdrar söktürücü (diüretik) ilaçları, beta bloker grubu kalp ilaçlarını kullananlar da riskli gruba girer.
Hasta derhal serin, gölge, hava akımı olan bir yere alınmalıdır. Soğuk-ılık duş, soğuk kompresler, koltuk altı ve kasıklara buzlu kompresler ateşin düşmesine yardımcı olur. Ateş düşürücüler asla kullanılmamalıdır, zararlı olabilir. Kusma varsa kişi yüzükoyun ve yan yatırılmalıdır. Bilinç bulanık ise, kişi kendinin ve çevresinin farkında değil ise durum ciddidir. Mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
KORUNMA YOLLARI
Güneş ışınlarının dik geldiği saat 10.00-17.00 arasında güneşte kalınmamalıdır. Mevsimine uygun, fazla sıkmayan pamuk ve keten türü açık giysiler tercih edilmelidir. Şapka, güneş şemsiyesi, güneş ışınlarına karşı koruyucu olan geniş güneş gözlüklerinin kullanılması koruyucudur. Bu saatler içinde alkol ve kafeinden uzak durulmalı, aşırı egzersiz ve spor yapılmamalıdır. Bol miktarda sıvı tüketimi koruyucudur. Susama hissi oluşmadan sıvı almaya dikkat edilmelidir.
Güneşe çıkarken özellikle yüz, ense ve vücudun üst bölgelerinin güneş kremi ile korunması önemlidir. Banyo yaptıktan sonra ve kurulandıktan sonra güneş kremi tekrar sürülmelidir.
GÜNEŞ KREMİ YERİNE ZEYTİNYAĞI
Güneş kremlerinin güvenilir markalara ait olması son derece önemlidir. Güneş kremi kullanmak yerine vücuda zeytinyağı sürülmesi de oldukça koruyucudur. Yaz aylarında beslenme son derece önemlidir.
Havuç, domates, kavun, karpuz, greyfurt ve yeşil yapraklı sebzeler bol miktarda karotenoidler içerirler. Bu antioksidan bileşikler hem cilt sağlığı için hem de güneş ışınlarının zararlı etkilerine karşı son derece koruyucudur.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
