Takvim.com.tr 17 ülkeden ortak iklim raporu: 4 yıl içinde büyük kuraklık kapıda mı? Sıcaklık artışında tarihi rekor!
Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin son raporu dünya genelinde sera gazı salınımı ve küresel sıcaklık artışının rekor seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Bilim insanları kritik 1,5 derece sınırının önümüzdeki 4 yıl içinde aşılabileceği konusunda uyarıyor. İşte küresel iklim değişikliği raporunun korkutan detayları.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Uluslararası bilim insanları ekibinin hazırladığı rapor, Dünya'nın her yıl daha fazla ısı depoladığını ve küresel sıcaklıkların hızla arttığını ortaya koydu.
- Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin raporuna göre, 2016-2025 döneminde küresel sıcaklık artışı ortalama 1,26 derece olarak ölçüldü.
- Sera gazı emisyonları 2024 yılında 56,8 milyar ton karbondioksit eş değerine ulaşarak rekor seviyeye çıktı.
- Paris İklim Anlaşması'nın hedefleri risk altında ve ülkelerin karbon emisyonlarını azaltma konusunda daha güçlü adımlar atması gerektiği vurgulanıyor.
- Deniz seviyesi 1901 yılından bu yana 23 santimetre yükseldi ve bu artış alçak kıyı bölgelerinde taşkın riskini artırıyor.
Dünya'nın iklim sistemi alarm vermeye devam ediyor. Uluslararası bir bilim insanı ekibinin hazırladığı son rapor, gezegenin her geçen yıl daha fazla ısı depoladığını ve küresel sıcaklıklardaki yükselişin hız kazandığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, insan faaliyetlerinin etkisiyle 2025 yılında küresel ortalama sıcaklık, sanayi öncesi döneme kıyasla 1,37 derece arttı.
Avrupa Komisyonu adına Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesinde faaliyet gösteren Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin yürüttüğü Küresel İklim Değişikliği Göstergeleri raporu, 17 ülkeden 70'ten fazla bilim insanının katkısıyla hazırlandı. Çalışmanın sonuçları Earth System Science Data dergisinde yayımlandı.
Küresel sıcaklık artışı 2025 yılında sanayi öncesi döneme göre 1,37 dereceye ulaştı. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim.com.tr grafik servisine aittir)
SON ON YILIN ISINMASINDA İNSAN ETKİSİ BELİRLEYİCİ
Rapor, son yıllarda yaşanan sıcaklık artışlarının büyük ölçüde insan kaynaklı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle fosil yakıt kullanımına bağlı sera gazı emisyonlarındaki yükseliş, küresel enerji dengesini bozarak atmosferde daha fazla ısının tutulmasına neden oluyor.
Verilere göre 2016-2025 döneminde küresel sıcaklık artışı ortalama 1,26 derece olarak ölçüldü. Geçtiğimiz yıl ise kayıtlara geçen en hızlı yıllık ısınma oranlarından biri yaşandı.
Bilim insanları, son on yıldaki ısınmanın büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirtiyor.
SERA GAZI SALIMLARI ZİRVEDE
Bilim insanlarının dikkat çektiği bir diğer unsur ise sera gazı emisyonlarındaki rekor seviyeler oldu. Büyük kısmı fosil yakıt tüketiminden kaynaklanan küresel sera gazı salımları, 2024 yılında 56,8 milyar ton karbondioksit eş değerine ulaşarak şimdiye kadar ölçülen en yüksek seviyeyi gördü.
Uzmanlar, emisyonlardaki bu yükselişin devam etmesi halinde küresel sıcaklık artışının önümüzdeki dört yıl içinde kritik kabul edilen 1,5 derece sınırını aşabileceği görüşünde birleşiyor.
Paris İklim Anlaşması'nın hedeflerine ulaşmak her geçen yıl daha zor hale geliyor.
PARİS HEDEFİ RİSK ALTINDA
2015 yılında kabul edilen Paris İklim Anlaşması, küresel sıcaklık artışını yüzyıl sonuna kadar 1,5 dereceyle sınırlandırmayı, en kötü senaryoda ise 2 derecenin altında tutmayı amaçlıyor. Ancak son veriler, bu hedeflere ulaşmanın giderek zorlaştığını gösteriyor.
Bilim insanları, sıcaklık artışının kontrol altına alınabilmesi için ülkelerin özellikle 2030'a kadar karbon emisyonlarını azaltma konusunda çok daha güçlü adımlar atması gerektiğini vurguluyor.
Atmosferdeki sera gazı birikimi Dünya'nın enerji dengesini bozmayı sürdürüyor.
ETKİLERİ DÜNYANIN HER YERİNDE HİSSEDİLİYOR
Copernicus İklim Değişikliği Servisi İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, son on yılda yaşanan sıcaklık artışının neredeyse tamamının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirtti.
Burgess, iklim değişikliğinin etkilerinin artık yalnızca bilimsel verilerde değil, günlük yaşamda da açık şekilde hissedildiğini ifade ederek, sıcaklıkların yükselmeye devam etmesiyle birlikte ekosistemler ve geçim kaynakları üzerindeki baskının daha da artacağını söyledi.
İngiltere Meteoroloji Ofisi'nden bilim insanı Matt Palmer ise atmosfere salınan sera gazlarının tarihin en yüksek seviyelerinde bulunduğunu belirterek, bunun Dünya'nın enerji dengesini her geçen yıl daha fazla bozduğuna dikkat çekti.
DENİZLERDE TEHLİKE BÜYÜYOR
Araştırmada, okyanuslarda görülen sıcak hava dalgalarının da giderek daha sık yaşandığına işaret edildi. Güney Kore Pusan Ulusal Üniversitesi İklim Bilimleri Araştırma Merkezi'nden Prof. June-Yi Lee, denizel sıcak hava dalgalarının yaşandığı gün sayısının 1991 ile 2025 yılları arasında dünya genelinde üç kattan fazla arttığını belirtti.
Lee'ye göre bu durum yalnızca deniz yaşamını değil, gıda üretimini, kıyı ekonomilerini ve doğal koruma sistemlerini de tehdit ediyor. Ayrıca okyanusların karbon depolama kapasitesinde bozulmalara yol açarak aşırı hava olaylarının şiddetlenmesine katkı sağlıyor.
DENİZ SEVİYESİ YENİ REKORA ULAŞTI
İklim değişikliğinin en görünür sonuçlarından biri olan deniz seviyesi yükselişi de hız kesmiyor. Hollanda Kraliyet Deniz Araştırmaları Enstitüsü'nden araştırma lideri Aimee Slangen, 2025 yılında küresel deniz seviyesinin yeni bir rekora ulaştığını açıkladı.
Verilere göre deniz seviyesi, 1901 yılından bu yana toplam 23 santimetre yükseldi. Yıllık artış hızı yaklaşık 1,8 milimetre seviyesinde seyrederken bu hızın zamanla daha da arttığı belirtiliyor.
Uzmanlar, birkaç santimetrelik yükselişin önemsiz gibi görünse de özellikle alçak kıyı bölgelerinde taşkın riskini artırdığını, yerleşim alanları ile doğal yaşam üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguluyor.
Ezgi Polat Takvim.com.tr Meteoroloji