Takvim.com.tr Pamuk şekerinden bile hafif! Gökbilimcilerden şaşırtan gezegen keşfi
Gökbilimciler Dünya’dan yaklaşık 1.110 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve yoğunlukları pamuk şekerinden bile düşük olan iki dev gezegen keşfetti. Jüpiter büyüklüğündeki bu sıra dışı gök cisimleri şimdiye kadar tespit edilen en hafif "süper şişkin" gezegenler arasında yer alıyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- NASA'nın TESS uzay teleskobu, Volans takımyıldızında 1.110 ışık yılı uzaklıkta bir yıldızın çevresinde dönen iki dev ötegezegen keşfetti.
- Keşfedilen gezegenler Jüpiter büyüklüğüne yakın olmasına rağmen yoğunlukları pamuk şekerinden ve tıraş köpüğünden daha düşük olup şimdiye kadar bulunan en hafif gezegenler arasında yer alıyor.
- Gezegenlerin büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluştuğu belirlendi ve Jüpiter'den yaklaşık 35 kat daha az yoğun oldukları hesaplandı.
- Oxford Üniversitesi araştırmacısı George Dransfield'ın başyazarlığındaki çalışma Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlandı.
- Bugüne kadar keşfedilen süper şişkin gezegenlerin sayısı 40'ın altında olup araştırmacılar James Webb Uzay Teleskobu ile yeni gözlemler yapmayı planlıyor.
NASA'nın TESS uzay teleskobunun verileriyle ortaya çıkarılan iki dev ötegezegen astronomi dünyasında heyecan yarattı. Uzmanlara göre bu gezegenlerin yoğunluğu o kadar düşük ki yeni sıkılmış tıraş köpüğünü andırıyor. Keşif, gezegen oluşumuna ilişkin önemli ipuçları sunuyor.
NASA illüstrasyonu, TESS'in TOI-791 yıldızı çevresinde keşfettiği iki dev gezegeni gösteriyor. (Fotoğraf NASA)
YOĞUNLUĞU PAMUK ŞEKERDEN DÜŞÜK
Gökbilimciler, şimdiye kadar keşfedilen en büyük ve en düşük yoğunluklu "süper şişkin" gezegenlerden ikisini tespit etti. Yaklaşık 1.110 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın etrafında dönen bu dev gezegenlerin yoğunluğunun pamuk şekerinden bile daha düşük olduğu belirlendi.
Araştırmacılara göre söz konusu gezegenler Jüpiter büyüklüğüne yakın olsalar da son derece hafif yapılarıyla dikkat çekiyor. Bu özellikleri onları kendi boyutlarındaki bilinen en hafif gezegenler arasına yerleştiriyor.
NASA'nın TESS uzay teleskobu, Volans takımyıldızında 1.110 ışık yılı uzaklıkta bir yıldızın çevresinde dönen iki dev ötegezegen keşfetti. (Fotoğraf:AA)
"TIRAŞ KÖPÜĞÜ KADAR HAFİF"
Çalışmanın başyazarı olan Oxford Üniversitesi araştırmacısı George Dransfield, gezegenlerin olağanüstü yapısını dikkat çekici bir benzetmeyle anlattı. Dransfield, bu dünyaların yoğunluğunu "kutusundan yeni çıkmış bir tıraş köpüğü yığınına" benzeterek gezegenlerin ne kadar seyrek bir yapıya sahip olduğunu vurguladı. Araştırmanın sonuçları Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlandı.
Keşfedilen gezegenler Jüpiter büyüklüğüne yakın olmasına rağmen yoğunlukları pamuk şekerinden ve tıraş köpüğünden daha düşük olup şimdiye kadar bulunan en hafif gezegenler arasında yer alıyor. (Fotoğraf:AA)
VOLANS TAKIMYILDIZINDA GİZLENEN DEVLER
Keşfedilen gezegenler, güney yarımküreden gözlemlenebilen Volans takımyıldızında bulunan Güneş benzeri bir yıldızın çevresinde dönüyor. İlk olarak NASA'nın TESS uzay teleskobu tarafından tespit edilen gezegenlerin özellikleri daha sonra Dünya üzerindeki gözlemevlerinden yapılan takip gözlemleriyle doğrulandı.
Bilim insanları gezegenlerin kütle ve çap ölçümlerini karşılaştırarak yoğunluklarını hesapladı ve sonucun beklenenden çok daha düşük olduğunu ortaya koydu.
Gezegenlerin büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluştuğu belirlendi ve Jüpiter'den yaklaşık 35 kat daha az yoğun oldukları hesaplandı. (Fotoğraf:AA)
BÜYÜK AMA SON DERECE SEYREK YAPILI
AP'nin haberine göre araştırmacılar, bu iki gezegenin büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluştuğunu düşünüyor. Devasa boyutlarına rağmen kütlelerinin düşük olması onları adeta şişirilmiş balonlara benzetiyor. Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni olan Jüpiter yeni keşfedilen gezegenlerden yaklaşık 35 kat daha yoğun. Bu durum gezegenlerin iç yapılarının son derece seyrek olduğunu ve büyük kısmının hafif gazlardan oluştuğunu gösteriyor.
RENKLERİ MAVİ VEYA BEYAZ OLABİLİR
"Pamuk şeker" benzetmesine rağmen bilim insanları bu gezegenlerin pembe renkte olmadığını düşünüyor. Uzmanlara göre atmosfer koşullarına bağlı olarak beyaz ya da mavimsi tonlarda görünebilecek olan bu dünyaların gerçek kimyasal bileşimi, gelecekte yapılacak ayrıntılı gözlemlerle netleşecek. Bu amaçla araştırmacılar James Webb Uzay Teleskobu ile yeni gözlemler gerçekleştirmeyi planlıyor.
Fotoğraf Anadolu Ajansı'ndan servis edilmiştir.
SÜPER ŞİŞKİN GEZEGENLER NEDEN BU KADAR NADİR?
Astronomlar, "süper şişkin" olarak adlandırılan bu gezegenlerin genç yıldızların etrafındaki gaz ve toz disklerinde oluştuğunu düşünüyor. Özellikle gaz bakımından zengin bölgelerde meydana gelen bu cisimler zamanla atmosferlerinin önemli bir bölümünü kaybederek küçülüyor.
NASA'nın doğrulanmış ötegezegen verilerine göre bugüne kadar keşfedilen süper şişkin gezegenlerin sayısı 40'ın altında bulunuyor. Bu nedenle yeni keşif gezegen oluşumu teorileri açısından büyük önem taşıyor.
Fotoğraf sosyal medyadan servis edilmiştir.
KEŞİFLER EKSİK PARÇALARI TAMAMLIYOR
Araştırmacılar sıra dışı gezegen sistemlerinin incelenmesinin evrendeki gezegen çeşitliliğini anlamaya yardımcı olduğunu belirtiyor. Bu tür keşiflerin, gezegenlerin nasıl oluştuğu ve zaman içinde nasıl evrim geçirdiği konusundaki bilimsel bulmacanın eksik parçalarını tamamlayabileceği ifade ediliyor.
Bilim insanlarına göre her yeni keşif yalnızca uzak dünyalar hakkında değil aynı zamanda Dünya'nın ve Güneş Sistemi'nin evrendeki yeri hakkında da daha fazla bilgi edinilmesini sağlıyor.
Zeynep Durusoy Takvim.com.tr Haberler