Takvim.com.tr Saatlerce bunu yapmanın bedeli ağır! Uzmanlardan 12 saat uyarısı
Hayal kurmak insan zihninin doğal bir parçası. Ancak bazı kişiler için bu durum saatler süren ve günlük yaşamı sekteye uğratan yoğun bir kaçış mekanizmasına dönüşebiliyor. Uzmanların "uyumsuz hayal kurma" olarak tanımladığı bu olgu gerçek yaşam ile zihinde kurulan dünya arasındaki sınırları bulanıklaştırabiliyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Uzmanlar tarafından 'uyumsuz hayal kurma' olarak adlandırılan durum, kişilerin günde 10-12 saate kadar zihinlerinde yarattıkları detaylı hikayeler ve karakterlerle vakit geçirmesine neden olabiliyor.
- Hayal dünyasında elde edilen duygusal tatmin nedeniyle kişiler gerçek hayatta kariyer planlarını erteliyor, sosyal ilişkileri zayıflıyor ve günlük sorumlulukları ihmal edebiliyor.
- Çocukluk döneminde yaşanan yalnızlık, duygusal ihmal, travmatik deneyimler, depresyon, anksiyete ve DEHB gibi faktörler uyumsuz hayal kurma eğilimini artırabiliyor.
- Uyumsuz hayal kurma henüz uluslararası psikiyatrik tanı sistemlerinde bağımsız bir bozukluk olarak yer almıyor ancak uzmanlar yoğun vakalarda profesyonel destek gerektiğini belirtiyor.
- Uzmanlar hayal kurma süresini takip etme, tetikleyicileri belirleme, farkındalık çalışmaları yapma ve yaratıcı enerjiyi üretken hobilerle yönlendirme gibi yöntemler öneriyor.
Bazı insanlar için hayal kurmak kısa bir kaçış değil ikinci bir hayat. Saatler süren zihinsel senaryolar, yıllarca devam eden hikayeler ve gerçek dünyadan daha çekici hale gelen karakterler... Uzmanlara göre "uyumsuz hayal kurma" olarak adlandırılan bu durum kişiyi kendi zihninde kurduğu paralel bir dünyaya hapsedebiliyor. İlk bakışta yaratıcılık gibi görünen bu alışkanlık zamanla bağımlılığa dönüşerek eğitimden kariyere, ilişkilerden ruh sağlığına kadar birçok alanı etkileyebiliyor.
Bazı insanlar için hayal kurmak, ikinci bir hayata dönüşebiliyor
SAATLER SÜREN ZİHİNSEL YOLCULUKLAR
Hayal kurmak insan zihninin doğal bir parçası. Araştırmalar insanların uyanık oldukları zamanın önemli bir bölümünü o an yaptıkları işle ilgisiz düşüncelerle geçirdiğini gösteriyor. Ancak bazı kişiler için bu durum sıradan bir zihinsel aktivitenin çok ötesine geçiyor.
Uzmanların "uyumsuz hayal kurma" olarak tanımladığı durumda bireyler günün büyük bölümünü kendi zihinlerinde yarattıkları detaylı hikâyeler ve karakterlerle geçiriyor. Bazı vakalarda bu süre günde 10 ila 12 saate kadar çıkabiliyor.
Aşırı hayal kurma, günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor.
GERÇEK HAYATIN YERİNİ ALAN HAYALLER
Uyumsuz hayal kurma yaşayan kişiler için hayaller sadece eğlenceli senaryolar değil. Bu hikâyeler zamanla gerçek yaşamdan daha cazip hale geliyor. Kişi zihninde başarılı, sevilen veya kahraman bir karaktere dönüşebiliyor. Bu nedenle gerçek hayatta çaba gerektiren hedefler cazibesini kaybedebiliyor. Kariyer planları erteleniyor, sosyal ilişkiler zayıflıyor ve günlük sorumluluklar ihmal edilebiliyor. Birçok kişi hayal dünyasında elde ettiği tatmin nedeniyle gerçek yaşamda ilerlemek için motivasyon bulmakta zorlandığını anlatıyor.
Uyumsuz hayal kurma, kişinin saatlerce zihnindeki dünyada yaşamasına neden olabiliyor.
NEDEN BU KADAR BAĞIMLILIK YAPIYOR?
Uzmanlara göre uyumsuz hayal kurmanın en dikkat çekici yönlerinden biri bağımlılık benzeri özellikler göstermesi. Hayal kurma sırasında kişi yoğun bir duygusal tatmin yaşayabiliyor. Mutluluk, başarı, sevgi ve kabul görme gibi ihtiyaçlar zihinsel senaryolar içinde karşılanıyor.
Ancak hayal sona erdiğinde çoğu kişi zaman kaybettiği hissine kapılıyor. Buna rağmen yeniden aynı döngüye giriliyor. Çünkü zihin gerçek dünyanın sunamadığı duygusal ödülleri hayal dünyasında bulabiliyor.
Hayaller, karşılanmayan duygusal ihtiyaçlar için bir kaçış alanı sunabiliyor.
ÇOCUKLUK YALNIZLIĞI VE TRAVMALARIN ETKİSİ
Araştırmalar uyumsuz hayal kurma ile bazı psikolojik risk faktörleri arasında bağlantılar bulunduğunu gösteriyor. Özellikle:
- Çocukluk döneminde yaşanan yalnızlık
- Duygusal ihmal
- Travmatik deneyimler
- Bağlanma sorunları
- Depresyon ve anksiyete
- DEHB ve obsesif kompulsif belirtileruyumsuz hayal kurma eğilimini artırabiliyor.
Uzmanlara göre birçok kişi için bu süreç, zor duygularla başa çıkmak amacıyla geliştirilen bir kaçış mekanizması olarak başlıyor.
Uzmanlar bunun bağımlılık benzeri özellikler taşıyabildiğini söylüyor.
SESSİZCE GELEN SOSYAL İZOLASYON
Bu durumun en büyük risklerinden biri sosyal yaşam üzerindeki etkisi. Saatlerce süren hayal kurmalar nedeniyle kişiler arkadaşlarından, ailelerinden ve sosyal çevrelerinden uzaklaşabiliyor. Gerçek ilişkiler yerine zihinsel karakterlerle kurulan bağlar ön plana çıkıyor. Zamanla yalnızlık artarken kişi hem hayal dünyasına daha fazla sığınıyor hem de bundan dolayı suçluluk hissediyor. Böylece kırılması zor bir kısır döngü oluşuyor.
Tedavide amaç, hayal gücü üzerindeki kontrolü yeniden kazanmak.
HAYAL KURARKEN YAPILAN ORTAK DAVRANIŞLAR NELER?
Uyumsuz hayal kurma yaşayan birçok kişinin ortak bazı alışkanlıkları bulunuyor. Bunlar arasında:
- Sürekli müzik dinlemek
- İleri geri yürümek
- Sallanmak
- Top sektirmek veya ritmik hareketler yapmak
- Uzun süre yalnız kalmak yer alıyor.
Bu fiziksel davranışlar kişinin hayal dünyasına daha kolay dalmasına yardımcı olabiliyor.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
HASTALIK OLARAK KABUL EDİLİYOR MU?
BBC'nin haberine göre uyumsuz hayal kurma üzerine yapılan araştırmalar hızla artsa da durum henüz uluslararası psikiyatrik tanı sistemlerinde bağımsız bir bozukluk olarak yer almıyor. Buna rağmen uzmanlar, yoğun vakalarda yaşam kalitesini ciddi biçimde düşürdüğünü ve profesyonel destek gerektirebildiğini vurguluyor.
Haberde kullanılan tüm fotoğraflar Takvim arşivden servis edilmiştir.
KONTROLÜ GERİ KAZANMAK MÜMKÜN MÜ?
Uzmanlara göre amaç hayal kurmayı tamamen ortadan kaldırmak değil. Asıl hedef, kişinin hayal gücü üzerindeki kontrolünü yeniden kazanması. Bunun için önerilen yöntemler arasında şunlar var:
HAYAL KURMA SÜRESİNİ TAKİP EDİN
Gün içinde ne kadar zamanınızı hayallere ayırdığınızı not edin.
TETİKLEYİCİLERİ BELİRLEYİN
Müzik, yalnızlık veya belirli ortamların etkisini gözlemleyin.
Fotoğraf AA'dan servis edilmiştir.
FARKINDALIK ÇALIŞMALARI YAPIN
Meditasyon ve dikkat egzersizleri zihni mevcut ana döndürmeye yardımcı olabilir.
YENİ UĞRAŞLAR EDİNİN
Yaratıcı enerjiyi yazarlık, resim, spor veya üretken hobilerle yönlendirmek faydalı olabilir.
PROFESYONEL DESTEK ALIN
Hayal kurma davranışı günlük yaşamı etkiliyorsa uzman desteği önemli bir adım olabilir.
Zeynep Durusoy Takvim.com.tr Haberler