70 yıllık nükleer hayalde Berat Albayrak imzası! Akkuyu NGS'de ilk elektrik için tarih verildi
Türkiye'nin enerjide tam bağımsızlık hedefinde kritik öneme sahip Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde (NGS) tarihi sona yaklaşılıyor. Berat Albayrak'ın 2017 yılında öncülük ettiği Milli Enerji ve Maden Politikası ile ivme kazanan nükleer enerji hamlesinde ilk elektrik için geri sayım başladı. SABAH yazarı Özlem Doğaner'e konuşan Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu'daki yerlileştirme tutarının 16 milyar dolara ulaştığını açıklarken, ilk elektriğin 2027'de Türkiye'nin elektrik şebekesine verileceğini duyurdu.
Türkiye'nin 70 yılı aşkın süredir hayalini kurduğu nükleer enerji hedefinde tarihi bir dönüm noktasına gelindi.
AKKUYU'DA HAZIRLIKLAR SÜRÜYOR
Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak'ın 2017'de açıkladığı Milli Enerji ve Maden Politikası'nın yerlileştirme vizyonuyla şekillenen Akkuyu NGS'de ilk ünitenin devreye alınması için son hazırlıklar sürüyor.
İLK ELEKTRİK 2027'DE VERİLECEK
SABAH yazarı Özlem Doğaner'in Antalya'da görüştüğü Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, projede Türk uzmanların emeğiyle ortaya çıkan 16 milyar dolarlık katkıdan ilk elektrik üretiminin takvimine, yetiştirilen Türk mühendislerden yeni nükleer santral projelerine kadar dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İlk elektriğin 2027'de Türkiye'nin elektrik şebekesine verileceğini duyuran Likhachev, Akkuyu'da gelinen aşamayı "42 kilometreden fazla koştuk. Artık göğsümüzle kırmızı finiş şeridine dayanmış durumdayız." sözleriyle anlattı.
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev (Foto: AA)
İşte Doğaner'in 19 Kasım 2026 tarihi yazısı:
Likhachev, Akkuyu'da ulaşılan yerlileştirme tutarını "en ihtiyatlı hesaplamayla 16 milyar dolar" olarak verdi. Ardından üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken şu cümleyi kurdu: "Santralin toplam maliyetinin neredeyse yarısına karşılık gelen değer, Türk uzmanların emeğiyle ortaya çıktı."
Elbette bu tablo tesadüf değil. Bir geçmişi, bir stratejisi, bir siyasi iradesi var.
2017'de açıklanan Milli Enerji ve Maden Politikası'nın üç temel ayağından biri yerlileştirmeydi. Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, nükleer enerjinin yalnızca elektrik üretmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda sanayi, teknoloji ve yetişmiş insan gücü meselesi olduğunu ısrarla vurguluyordu. Akkuyu'nun temeli de o dönemde, 2018 yılında atıldı. Bugün konuştuğumuz 16 milyar dolar, işte o stratejik tercihin somut karşılığı.
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev ve SABAH yazarı Özlem Doğaner (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)
Peki, sonuca ne kadar kaldı? Likhachev, bir maraton benzetmesi yaptı: "42 kilometreden fazla koştuk. Artık göğsümüzle kırmızı finiş şeridine dayanmış durumdayız."
Akkuyu'da birinci ünitede sıcak testler için izin bekleniyor. Ardından fiziki çalıştırma lisansı ve yakıt yükleme süreci gelecek.
Likhachev "Önümüzdeki yıl, nükleer enerjiden üretilen ilk kilovatsaatlerin Türkiye elektrik şebekesine verileceği yıl olacak" dedi.
Hedef, 2030 yılına kadar dört ünitenin tamamını devreye almak. Böylece Akkuyu'nun kurulu gücü 4.800 megavata, yani yaklaşık 5 gigavata ulaşacak. Dünyada dört ünitesi aynı anda inşa edilen başka bir nükleer santral bulunmuyor.
Likhachev "Akkuyu NGS uzun yıllar boyunca küresel nükleer enerji sektörü için bir vitrin niteliğinde olacak. Türkiye, nükleer enerjinin bu yeni '2.0' gelişim yolunun öncüsüdür. Denizcilik tabiriyle söyleyecek olursak, yeni ülkeler sizin 'dümen suyunuza' giriyor" dedi.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)
Ancak bana kalırsa Akkuyu'nun en az elektrik üretimi kadar önemli, belki de gelecek nesillere bırakacağı en değerli mirası insan kaynağı. İki ülke arasındaki eğitim programıyla bugüne kadar 320'den fazla Türk mühendis mezun oldu. Hedef yaklaşık 600 mühendis yetiştirmek. Yakında güç ünitesinde göreve başlayacak 18 operatörden 5'i Türk olacak. Üstelik hikaye Akkuyu ile sınırlı değil. Likhachev, Türk uzmanları Kazakistan, Özbekistan ve Macaristan'daki projelerine dahil ettiklerini, bu iş birliğinin devam edeceğini de anlattı. İşte nükleer teknolojinin gerçek kazanımlarından biri de bu. Henüz ilk nükleer santralini devreye almamış bir ülke, dünyanın farklı coğrafyalarında görev yapabilecek nükleer uzmanlar yetiştiriyor.
Görüşmemizde Akkuyu'nun ortaklık yapısını da konuştuk. Türk şirketlerinin projeye ortak olma ihtimalini sorduğumda Likhachev, bunun hükümetler arası anlaşmada zaten öngörüldüğünü, %49 hissede ortaklık olabileceğini hatırlattı. Bugün hem Türk şirketleriyle hem de üçüncü ülkelerden yatırımcılarla görüşmeler sürüyor.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)
Sinop ve Tekirdağ santralleriyle de ilgilenen Rosatam, yeni bir işbirliği alanının da kapısını araladı. Likhachev, Türkiye'nin önemli bir deniz gücü olduğunu hatırlatarak yüzer nükleer santraller alanında birlikte çalışmanın "son derece uygun" olacağını söyledi. Ulaşılması güç dağlık bölgeler içinse 55 megavatlık küçük reaktörlere dikkat çekti.
Bir hayale ulaşmanın son metresindeyiz. Akkuyu'nun gerçek başarısı, yalnızca ürettiği megavatlarla değil, Türkiye'ye kazandırdığı bilgi, teknoloji ve insan gücüyle ölçülecek. Ve belki de yetmiş yıllık hayalin en kıymetli tarafı tam da burada.
