Takasbank’tan finansman ve TLY fonu iddialarına yanıt: Kaynak aktarımı yok, 11 ay iddiası gerçeği yansıtmıyor

Takasbank, X hesabından yaptığı açıklamada, Takasbank Para Piyasası (TPP) aracılığıyla belirli kişi ve kuruluşlara finansman sağlandığı yönündeki iddialara ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) ilişkin değerlendirmelere yanıt verdi.

Bankanın kendi kaynaklarından herhangi bir finansman sağlamadığı belirtilen açıklamada; TPP'nin işleyişi, teminat yapısı, İşsizlik Sigortası Fonu'nun işlemleri ve TLY fonunun TEFAS'ta işlem görme sürecine ilişkin ayrıntılar paylaşıldı.

Takasbank'ın "Kamuoyu duyurusu" başlığıyla yayımladığı açıklamanın tamamı şöyle:

"Son günlerde sosyal medyada ve bazı yayın organlarında, Takasbank Para Piyasası (TPP) aracılığıyla Bankamızca belirli kişi ve kuruluşlara finansman sağlandığı yönünde gerçeği yansıtmayan iddialara yer verilmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) ilişkin çeşitli değerlendirmeler de yapılmaktadır. Kurumumuz, ilgili kanun ve mevzuatın kendisine verdiği görevleri bu mevzuatın öngördüğü çerçevede yerine getiren bir finansal altyapı kuruluşudur. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1. Bankamız TPP'de borç veren ya da borç alan taraf olarak yer almamakta ve kendi kaynaklarından herhangi bir finansman sağlamamaktadır.

TPP, Bankamızın kurucusu ve işleticisi olduğu organize bir para piyasasıdır. Piyasada düzenleyici ve denetleyici otoritelerden faaliyet izni almış kuruluşlar üye olarak işlem yapmaktadır. Piyasa üyeleri; bankalar, faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansman şirketleri, aracı kurumlar ile sigorta ve emeklilik şirketleridir. Yatırım fonları gibi diğer kurumlar piyasaya bu üyeler aracılığıyla erişmektedir. Nakit fazlası olan üyeler piyasaya borç vermekte, nakit ihtiyacı olan üyeler piyasadan borç almaktadır. Emirler, tarafların birbirini görmediği bir yapıda eşleşmektedir. Bu nedenle hiçbir kurum karşı tarafını seçemez ve hiçbir kurumun kaynağı belirli bir borçluya yönlendirilemez. Piyasadan sağlanan kaynakların kullanımı, diğer tüm finansman türlerinde olduğu gibi, borç alan kuruluşun sorumluluğunda ve ilgili mevzuatın gözetimindedir. Piyasada ağırlıklı olarak aracı kurumlar ve fonlar likidite fazlalarını değerlendirmekte; faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansman şirketleri ise finansman sağlamaktadır. TPP bu yönüyle ülkemiz para ve sermaye piyasaları arasında köprü vazifesi görmektedir.

2. TPP'deki tüm borçlanmalar teminatlıdır; fiyatı olağan dışı artmış pay senetleri hiçbir zaman teminata kabul edilmemiştir.

Teminatların yaklaşık %84'ü banka teminat mektuplarından oluşmakta olup bunların tamamına yakını büyük ölçekli bankalarca düzenlenmiştir. Kalanı altın, döviz, devlet iç ve dış borçlanma senetleri gibi yüksek likiditeye sahip varlıklardır. Pay senetlerinin toplam teminat içindeki oranı %1,5'in altındadır ve tamamı güncel BIST30 paylarından oluşmaktadır. Üyelerin piyasadan limitleri dahilinde borçlanabilmeleri için asgari %105 oranında teminat yatırmaları gerekmektedir. Teminatlar, bir üyenin yükümlülüğünü yerine getirememesi halinde borç verenlerin mağdur olmaması için kullanılır. Bir üye hakkında yetkili kurumlarca tedbir kararı alınması halinde ise o üyenin limitleri derhal sınırlandırılır. Halihazırda yaklaşık 240 milyar TL tutarındaki işlemlere karşılık yaklaşık 450 milyar TL teminat bulunmaktadır. Aradaki fark, üyelerin limitlerine göre ihtiyaten yatırdığı teminatlardan kaynaklanır.

3. Kamuoyunda adı geçen üye TPP'de Bankamız kaynaklarından herhangi bir finansman sağlanmamıştır.

İlgili üyenin TPP nezdindeki işlemlerinin tamamı piyasa kuralları çerçevesinde yapılan işlemler olup Bankamızca bir kaynak aktarımı söz konusu değildir. Bahse konu dönemde üyenin vermiş olduğu teminatlar döviz, altın, DİBS ve likiditesi yüksek BIST30 paylarından oluşmaktaydı. Fiyatı olağan dışı artmış pay senetleri hiçbir zaman teminata kabul edilmemiştir. Üyenin işlem yetkileri, hakkında yetkili kurumlarca tedbir kararı alınmasının ardından derhal kısıtlanmıştır.

4. İşsizlik Sigortası Fonu'nun TPP'de başka bir fonu hususi olarak fonlaması mümkün değildir.

İşsizlik Sigortası Fonu, doğrudan TPP üyesi değildir. Fon, likidite planlaması dahilinde bir aracı kurum üzerinden TPP'de işlem yapabilme imkânına sahiptir. İşsizlik Sigortası Fonu tarafından hususi olarak seçilerek bir başka yatırım fonunun fonlanması prensip olarak da teknik olarak da mümkün değildir. Bankamız bu süreçlerin tarafı olmadığı gibi, herhangi bir kaynak tahsisi yapması da söz konusu değildir.

5. TPP'de bugüne kadar hiçbir temerrüt yaşanmamış, piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurum zarara uğramamıştır.

Piyasa, kamuoyunda tartışılan süreçten etkilenmeksizin olağan işleyişini sürdürmektedir.

6. TEFAS'ta TLY fonuna ilişkin Bankamızca gerçekleştirilen işlemlerin tamamı, ilgili mevzuat çerçevesinde oluşturulan operasyonel süreçler dahilinde yürütülmüştür.

Bankamız TEFAS platformunun kurucusu ve işleticisidir; yatırım fonlarının TEFAS'ta işlem görmesine ilişkin esaslar Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenmektedir. Yatırım fonlarının TEFAS'a tanımlanma süreçleri Bankamızca mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup halihazırda TEFAS'ta işlem gören ve portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu yatırım fonlarının tamamı için aynı standart süreçler uygulanmıştır. TEFAS, SPK'nın izniyle kurulan, yatırım fonlarına tek bir platform üzerinden erişim sağlayan ve 9 Ocak 2015'ten bu yana Bankamızca işletilen elektronik bir sistemdir. Serbest fonlar Aralık 2019'dan bu yana TEFAS'ta işlem görmektedir.

SPK'nın tebliğ ve ilke kararları uyarınca, serbest fonların TEFAS'ta işlem görmesi kurucunun talebine bağlıdır. Kurucu, SPK onaylı güncel izahnamesini Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) duyurur. Mevzuat uyarınca Bankamızın sorumluluğu, KAP'ta yayımlanan izahnamenin kontrolüyle sınırlıdır. Kurucunun, TLY-Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un TEFAS'ta işleme açılması için başvuruda bulunması üzerine KAP'ta yayımlanan izahname tadil metninde fonun TEFAS'ta işlem görebileceğine ilişkin ifadenin yer aldığı görülmüştür. Fon, 7 Temmuz 2025 tarihinde işleme açılmıştır. Ancak kısa süre içinde, KAP'a yapılan bu bildirimin içeriğinin kurucu tarafından SPK onayı alınmadan yapıldığı gerekçesiyle SPK tarafından Bankamıza iletilen talimata istinaden TLY fonu 1 Ağustos 2025 tarihinde TEFAS'ta alım yönlü olarak kapatılmıştır. Kurucunun SPK onayı almasının ardından Bankamıza yaptığı yeni başvuru üzerine ilgili fon, 12 Ağustos 2025 tarihinde alım yönlü olarak yeniden açılmıştır. Bu kapsamda, kamuoyuna yansıtıldığının aksine ilgili fonun 11 ay boyunca TEFAS'ta SPK onayı olmaksızın işlem görmesi söz konusu değildir. SPK'nın yaptığı inceleme sonucunda kurucuya 17 Haziran 2026 tarihinde uygulanan idari para cezası, fon izahnamesinde 2025 yılında Kurul onayı alınmadan yapılan değişikliğe ilişkindir. Fon, 12 Ağustos 2025 tarihinden itibaren SPK onayına dayalı olarak işlem görmüştür.

Kamuoyunun, piyasalarımıza ilişkin bilgileri Bankamız ve yetkili kurumların resmi açıklamalarından takip etmesini rica ederiz. Bankamız, yetkili kurumlarca yürütülen incelemelere her türlü desteği vermektedir. Gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymaya devam edenlere karşı yasal haklarımız saklıdır.

Kamuoyunun bilgisine saygıyla sunarız."