Taşından minaresine her detayı yenilendi! Bakan Ersoy duyurdu: 6 cami cemaatine kavuşuyor

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından restorasyonları tamamlanan Diyarbakır ve Bingöl'deki 6 caminin, 2 Ekim Cuma günü namazıyla yeniden ibadete açılacağını duyurdu. Şehirlerin tarihî hafızasını yaşatan camiler, özgün mimari dokuları korunarak kapsamlı restorasyon ve güçlendirme çalışmalarından geçirildi.

Diyarbakır ve Bingöl’de restorasyonu tamamlanan 6 cami, 2 Ekim’de yeniden ibadete açılacak. (Foto: Kültür ve Turizm Bakanlığı)

BAKAN ERSOY DUYURDU

Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, asırlık mabetlerin yeniden cemaatleriyle buluşacağını belirterek, "Şehirlerimizin hafızasını yaşatan, asırlardır aynı saflarda buluştuğumuz mabetlerimizi geleceğe taşıyor; vakıf mirasımızı koruyarak deprem bölgesinin yaralarını sarmaya devam ediyoruz." ifadelerini kullandı.

6 TARİHİ CAMİ YENİDEN İBADETE AÇILIYOR

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Diyarbakır'daki Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri ile Bingöl'deki Balaban Bey Camii yeniden ibadete hazır hale getirildi. Altı eserin toplu açılış programı, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde bulunan Ali Paşa Camii'nde gerçekleştirilecek.

Ersoy, restorasyonlarda tarihî yapıların özgün karakterinin korunmasına önem verildiğini belirterek, "Her bir eserimizde bilimsel çalışmalarla deprem hasarlarını giderdik, yapılarımızı güçlendirdik. Tarihî taş işçiliğinden çinilere, ahşap unsurlardan kalem işlerine kadar ecdat yadigârı mirasımızı özgün dokusunu koruyarak ihya ettik." dedi.

Asırlık mabetler, özgün mimari dokuları korunarak güçlendirildi. (Foto: Kültür ve Turizm Bakanlığı)

ALİ PAŞA CAMİİ'NDE ASIRLIK İŞÇİLİK KORUNDU

16. yüzyılda Hadım Ali Paşa tarafından yaptırılan Ali Paşa Camii'nde, deprem sonrasında ortaya çıkan statik sorunların giderilmesi için kapsamlı çalışmalar gerçekleştirildi.

Bilim heyeti gözetiminde yürütülen restorasyonda niteliksiz döşemeler, beton örtü ve kirişler kaldırıldı. Üst örtü, Diyarbakır'ın geleneksel dam sistemine uygun şekilde yenilendi.

Deprem nedeniyle oluşan çatlak ve kopmalar yapısal güçlendirme ve enjeksiyon uygulamalarıyla giderilirken, özgün kündekâri kepenkler, ahşap minber, tavan kaplamaları ve çiniler de konservasyon işlemlerinin ardından yeniden yerlerine monte edildi.

Ali Paşa Camii’nde tarihî taş, ahşap ve çini işçilikleri yeniden hayat buldu. (Foto: Kültür ve Turizm Bakanlığı)

PARLI SAFA CAMİİ'NİN AĞIR HASARLI MİNARESİ GÜÇLENDİRİLDİ

15. yüzyılda inşa edildiği düşünülen Parlı Safa Camii'nde depremin özellikle minarede oluşturduğu ağır hasar giderildi.

Geniş çatlaklar ve parça kayıpları bulunan minare, çelik kuşak ve gergilerle güvenli hale getirildi. Temel ve zemin durumu sondaj, jeofizik inceleme ve araştırma kazılarıyla detaylı şekilde incelendi.

Minarede ankraj, enjeksiyon ve taş onarımları gerçekleştirilirken caminin çini, döşeme, kalem işi, sıva ve boya çalışmaları da tamamlandı.

Depremde ağır hasar gören minareler kapsamlı çalışmalarla güçlendirildi. (Foto: Kültür ve Turizm Bakanlığı)

CAFER-İ TAYYAR CAMİİ VE TÜRBESİ YENİDEN HAZIR

İnşa tarihi kesin olarak bilinmeyen Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi'nde, depremde ağır hasar gören tarihî minare başta olmak üzere yapının çeşitli bölümlerinde onarım ve güçlendirme çalışmaları yapıldı.

Zemin ve temel incelemelerinin ardından duvar, tonoz ve dam örtülerinde gerekli müdahaleler gerçekleştirildi. Minarenin petek ve külah bölümünde deprem nedeniyle yıkılan taşlar, özgün taşlarla tamamlandı.

Cami ve türbe, gerçekleştirilen çalışmaların ardından yeniden ibadete hazır hale getirildi.

HANBAŞI CAMİİ'NİN ÖZGÜN MİMARİSİ ORTAYA ÇIKARILDI

1853 yılında Hacı Muhammed tarafından yaptırılan Hanbaşı Camii'nde 2022 yılında başlayan onarım çalışmaları, 6 Şubat depremlerinin ardından kapsamlı restorasyon ve güçlendirme uygulamalarıyla sürdürüldü.

Enjeksiyon yöntemiyle güçlendirilen yapıda betonarme eklentiler kaldırıldı. Çatı ve cepheler özgün dokusuna uygun şekilde yenilendi. Son cemaat yeri ve harim bölümündeki çalışmalarla caminin özgün mimari unsurları yeniden ortaya çıkarıldı.

6 tarihî cami, cuma namazıyla yeniden cemaatleriyle buluşacak. (Foto: Kültür ve Turizm Bakanlığı)

MELİK AHMET PAŞA CAMİİ'NDE KUBBEDEN TEMELE GÜÇLENDİRME

1587-1591 yılları arasında yaptırılan Melik Ahmet Paşa Camii'nde, deprem sonrası kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlarda tespit edilen çatlaklara yönelik güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

Yapının temel durumu sondaj, araştırma kazısı ve jeoradar çalışmalarıyla incelendi. Kubbe ve kasnak güçlendirilirken zemin ve duvarlarda enjeksiyon uygulamaları yapıldı.

Kurşun örtü, sıva, halı ve kalem işi çalışmalarının tamamlanmasıyla tarihî cami yeniden cemaatini ağırlamaya hazır hale getirildi.

BİNGÖL'DE AKKOYUNLU MİRASI YENİDEN AYAĞA KALDIRILDI

Akkoyunlu döneminden günümüze ulaşan Balaban Bey Camii'nde depremin ağır hasar verdiği minare kontrollü şekilde söküldü ve özgün yapım tekniklerine uygun olarak yeniden inşa edildi.

Caminin çatı, avlu, harim ve mahfil bölümlerinde onarımlar yapılırken ahşap döşemeler ile elektrik ve mekanik tesisatlar yenilendi. Abdesthane ve diğer çalışmaların da tamamlanmasıyla yapının özgün mimari bütünlüğü yeniden sağlandı.

Böylece Diyarbakır ve Bingöl'de depremden zarar gören 6 tarihî cami, asırlık mimari mirasları korunarak yeniden ibadete açılacak.