Türkiye 2027'de Ay yolunda: Artemis Anlaşmaları'na imza attı
Türkiye, uzayın barışçıl ve şeffaf şekilde keşfedilmesi amacıyla uluslararası işbirliğini öngören Artemis Anlaşmaları'na imza attı. Washington'daki NASA Genel Merkezi'nde düzenlenen törende anlaşmaya Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imza atarken, Türkiye böylece Artemis Anlaşmaları'na katılan 71. ülke oldu.
Türkiye'nin anlaşmaya katılımı, ülkenin Milli Uzay Programı kapsamında yürüttüğü çalışmalar açısından da önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bakan Kacır, Türkiye'nin 2027'nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay'a göndermeyi planladığını açıklarken, bu misyonla hem Ay yörüngesinden veri toplanmasının hem de Ay'a erişen ülkeler arasına girilmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Türkiye, Artemis Anlaşmaları'na imza atan 71'inci ülke oldu. (Görsel: AA)
ARTEMİS ANLAŞMALARI İÇİN WASHINGTON'DA İMZA TÖRENİ
NASA'nın Washington'daki genel merkezinde gerçekleştirilen imza töreninde Türkiye'yi Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı (TUA) Yusuf Kıraç temsil etti.
ABD adına ise NASA Direktörü Jared Isaacman ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson törende yer aldı.
Törene Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ile Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı da katıldı.
Bakan Kacır, konuşmasında Türkiye'nin uzay ve havacılık alanında gerçekleştirdiği çalışmalara değinirken, ABD ile son dönemde bu alanlarda ivme kazanan işbirliğine dikkat çekti.
Türkiye'nin Artemis imzası, uzay çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını açtı.
"TÜRKİYE, UZAY YOLCULUĞUNDA YENİ BİR DÖNEME GİRİYOR"
Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na imza atan 71. ülke olduğunu belirten Kacır, Türkiye'nin uzay çalışmalarında yeni bir döneme girdiğini ifade etti.
Kacır, "Türkiye, uzay yolculuğu alanında inanılmaz hedefler ve yeteneklerle yeni bir döneme giriyor. Amacımız, uzayda sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmak ve tüm insanlığın yararı için uzayın barışçıl kullanımı konusunda adımlar atmaktır." dedi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın temmuz ayında Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'ne bizzat katılmasının da iki ülkenin uzay projelerinde işbirliği yapma planlarını güçlendirdiğini belirten Kacır, Türkiye'nin uzay alanında kapsamlı ve güçlü planlamalar yürüttüğünü söyledi.
Ankara, uluslararası Ay ve derin uzay işbirliğine dahil oldu.
TÜRKİYE'NİN UZAY ATILIMI VURGULANDI
Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde Türkiye'nin son yıllarda uzay alanında gerçekleştirdiği atılımlara da değindi.
Uydu teknolojilerinden Türkiye Uzay Ajansının kurulmasına, dünyanın en büyük teknoloji festivali TEKNOFEST'ten insanlı uzay araştırmalarına kadar farklı alanlarda önemli çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Kacır, Türkiye'nin uzay ve havacılık teknolojilerinde kapsamlı bir dönüşüm yaşadığını ifade etti.
Türkiye, 2027'nin ilk aylarında Ay'a uzay aracı göndermeyi planlıyor.
NASA DİREKTÖRÜ ISAACMAN: TÜRKİYE CESUR BİR VİZYON ORTAYA KOYUYOR
NASA Direktörü Jared Isaacman, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek iki ülke arasındaki bağların giderek güçlendiğini belirtti.
Isaacman, "Bugün önemli bir dönüm noktasıdır. Bu alanda Türkiye, ortaya cesur bir vizyon koyuyor." ifadelerini kullandı.
ABD ile Türkiye'nin "astronotlarını Ay'ın yüzeyine geri gönderme vizyonunu" paylaştığını belirten Isaacman, anlaşmanın iki ülke arasındaki uzay işbirliği açısından önemine işaret etti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson da Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılmasından memnuniyet duyduklarını söyledi.
Tomlinson, uzay çalışmaları alanında Türkiye ile ABD arasındaki işbirliğinin bundan sonraki süreçte artarak devam edeceğine inandığını ifade etti.
Konuşmaların ardından Bakan Kacır, Artemis Anlaşmaları'na Türkiye adına imza attı ve "Hayırlı olsun." diyerek anlaşmaya katılımın hayırlı olması temennisinde bulundu.
2027 Ay misyonunda hibrit motorlu bir uzay aracının kullanılması hedefleniyor.
TÜRKİYE'NİN HEDEFİNDE 2027 AY MİSYONU VAR
İmza töreninin ardından Türk basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Kacır, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımının son yıllarda gerçekleştirilen uzay atılımının yalnızca bir parçası olduğunu söyledi.
Türkiye'nin 2027'nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay'a göndermeyi planladığını açıklayan Kacır, bu görev kapsamında hem Ay yörüngesinden veri toplamayı hem de Ay'a erişen ülkeler arasındaki yerini almayı hedeflediklerini belirtti.
Kacır, "Bu vesileyle hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay'a erişen ülkeler arasındaki yerimizi alacağız." diye konuştu.
Somali'de uzay limanı inşa ediliyor
Türkiye'nin uzay alanındaki hedeflerinin yalnızca Ay misyonuyla sınırlı olmadığını belirten Kacır, Somali'de bir uzay limanının inşasına başlandığını açıkladı.
Söz konusu uzay limanının Türkiye'nin uzay ekonomisinde daha güçlü şekilde yer almasına katkı sağlayacağını ifade eden Kacır, projenin Türkiye'nin uzay çalışmalarında daha bağımsız adımlar atabilmesine de imkan tanıyacağını söyledi.
Türkiye'nin insanlı uzay araştırmaları konusunda da son yıllarda önemli adımlar attığını belirten Kacır, Milli Uzay Programı'nın hedeflerine ulaşılması için çok yönlü çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.
"Türkiye, havacılık ve uzay teknolojilerinde muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor"
Türkiye'de havacılık ve uzay teknolojilerine yönelik toplumsal farkındalığın önemli ölçüde arttığını belirten Kacır, bu alandaki dönüşümün geniş bir toplumsal katılımla gerçekleştiğini ifade etti.
Kacır, "Dünyada eşi benzeri olmayan bir toplumsal seferberlikle, adeta bir dip dalgayla Türkiye, havacılık ve uzay teknolojileri alanında muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor." dedi.
Türkiye'de uzay ve havacılık teknolojileri konusunda yüksek bir farkındalık oluştuğunu belirten Kacır, Milli Uzay Programı hedefleri doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Ankara, Ay'a erişen ülkeler arasındaki yerini almayı hedefliyor.
ARTEMİS KAPSAMINDA ŞEFFAFLIK VE VERİ PAYLAŞIMI ÖNE ÇIKIYOR
Kacır, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımının uluslararası uzay işbirliği açısından da önemli bir zemin oluşturduğunu belirtti.
Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanlarında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesinin öngörüldüğünü ifade eden Kacır, ülkelerin uzay faaliyetlerinde uyum içinde hareket etmesine yönelik iyi niyet çerçevesinde bir yaklaşım ortaya konulduğunu söyledi.
Kacır, "Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesi, bu alanda yürütülen çalışmalarda ülkelerin uyum içinde hareket etmesi konusunda iyi niyet çerçevesinde bir yaklaşım ortaya konuluyor. Türkiye olarak 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığımız Ay misyonu çerçevesinde Artemis Anlaşmaları'na imza atmak ve uluslararası işbirliğini bu anlamda daha ileri bir düzeye taşıyabilecek bir zemini oluşturmayı önemsiyoruz." ifadelerini kullandı.
NASA'DAN TÜRKİYE'YE "ARTEMİS" MESAJI
NASA da Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımını sosyal medya hesabından duyurdu.
NASA'nın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'nı imzalayarak uzayın barışçıl şekilde keşfedilmesi ve bu alanda refahın artırılması konusunda taahhütte bulunan diğer ülkelere katıldığı belirtildi.
Paylaşımda Türkiye'ye, "Artemis Anlaşmaları'na hoş geldin, Türkiye." ifadeleriyle hitap edildi.
Artemis Anlaşmaları nedir?
- Artemis Anlaşmaları, 1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması'nı temel alıyor. Anlaşma, "uzayın sorumlu keşfinin yönetimini geliştirmek için çok taraflı, bağlayıcı olmayan bir ilke ve kurallar bildirgesi" olarak tanımlanıyor.
- Anlaşmanın temel ilkeleri arasında uzay nesnelerinin kaydedilmesi, uzay faaliyetlerinin birbirleriyle çakışmasının önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşılması ve acil durumlarda yardım sağlanması gibi başlıklar bulunuyor.
- ABD, Artemis Anlaşmaları çerçevesindeki planlarında Ay'da kalıcı bir üs kurulmasını, Ay'ın Mars'a yapılacak yolculuklarda bir durak olarak kullanılmasını ve Ay'daki değerli madenlerin çıkarılmasını öngörüyor.
İLK İMZALAR 2020'DE ATILDI
Artemis Anlaşmaları'na ilk imza atan ülkeler ABD, Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri oldu.
Söz konusu ülkeler, 13 Ekim 2020'de Artemis Anlaşmaları'nı imzalayarak girişimin ilk katılımcıları arasında yer aldı.
Türkiye'nin imzasıyla birlikte anlaşmaya taraf olan ülke sayısı 71'e yükselirken, Ankara'nın katılımı Türkiye'nin Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında uluslararası işbirliğini güçlendirme hedefi açısından yeni bir aşama oluşturdu.