Kentsel dönüşümde 3-4 yıllık gecikmeye dikkat: Vatandaş ne yapmalı?
Konutların dönüşümü için maliklerin anlaşması yetmiyor. Ruhsattan müteahhit seçimine kadar pek çok etken süreci uzatabiliyor. Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel, dönüşümü hızlandırmak için vatandaşların yapması gerekenleri anlattı...
Güvenli evlerde yaşamak isteyenler gözünü kentsel dönüşüme çeviriyor. Ancak maliklerin anlaşması ve müteahhit seçimi süreci uzatabiliyor. Bununla da sınırlı kalmıyor; ruhsat işlemleri, bürokratik süreçler ve hukuki uyuşmazlıklar da dönüşümün hızını etkiliyor.
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel, dönüşüm sürecinde yaşanan sorunları ve vatandaşların yapabileceklerini anlattı. Bir apartman veya sitede maliklerin yöntemin belirlenmesi açısından anlaşmasının uzun zaman alabildiğini belirterek, "Çünkü herkes para veremiyor, bazıları dairesinin küçülmesini kabul edebiliyor, kimisi de dairesinin küçülmesini istemiyor ve para vermeyi kabul ediyor" dedi.
Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)
TEMİNAT MEKTUBU ALIN
İmar durumunun projenin hem kapasitesini hem de maliyetini belirlediğini kaydeden Yüksel, "Ancak maliyeti 250-300 bin lirayı bulan analiz raporları malikler tarafından çoğu zaman alınmıyor. Müteahhitler de detaylı inceleme yapmadan kabaca teklifler veriyor. Analiz raporlarının alınmaması ve dönüşüm yöntemine ilişkin kararsızlık süreci 3-4 yıl uzatabiliyor" ifadesini kullandı. Yüksel, maliklerin kira ödemelerinin ve inşaatın gecikmesi hâlinde doğabilecek zararlar için ipotek, kefalet veya teminat mektubu gibi güvenceler talep etmesini, özellikle kira ödemelerini garanti eden teminat mektubu alınmasını önerdi. Müteahhit seçiminde mali yeterlilik ve teminatın önemli olduğunu söyleyen Yüksel, "Müteahhidin bilançosu, ödenmemiş çekleri, icra veya iflas takibi olup olmadığı da mutlaka araştırılmalı" şeklinde konuştu.
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel,
RUHSAT UZARSA HAREKETE GEÇİN
Bazı belediyelerin ruhsat sürecini uzattığını söyleyen Yüksel, şöyle devam etti: "Ruhsatları hızlı veren belediyeler de görüyoruz. Bazı belediyeler ise zaman zaman da özellikle küçük müteahhitlerin teknik açıdan yetersiz ve dağınık projeler sunması nedeniyle ruhsat süreçlerinin uzadığını belirtiyor ve 'Biz düzeltmekten bıktık' diyorlar. Ayrıca bazı belediyelerin teknik personel yeterliliği de istenilen düzeyde olmayabiliyor. İmar Kanunu'na göre, gerekli belgeler eksiksiz sunulmasına rağmen belediye ruhsat işlemini 60 günden fazla geciktiriyorsa Bakanlığa başvurulabiliyor. Bakanlık belediyeden 15 gün içinde savunma istiyor ve ardından o proje için vatandaşa, müteahhide doğrudan ruhsat verebiliyor. Vatandaşlar bu imkânı bilmiyor, müteahhitler de belediyeyle ters düşmemek için başvurmayabiliyor ancak vatandaşların böyle bir hakkı var."
MİRASÇI ETKİSİ DE VAR
Ali Yüksel, dönüşümde vekâlet kaynaklı gecikmelere de dikkat çekti. Kentsel dönüşüm projelerinde maliklerden birinin ölmesi hâlinde vekâlet sürecinin kesintiye uğradığını belirten Yüksel, şunları söyledi: "Mirasçıların bulunamaması veya gerekli vekâleti vermemesi nedeniyle çok sayıda malik bulunan projeler dahi tek bir kişinin vefatıyla durabiliyor. İkincisi de bir malik müteahhide verdiği vekâleti sonrasında iptal edebiliyor. Sık rastlanılan durumlar olmasa da kanunda bu iki durumla ilgili direkt çözüm yok."