ByLock’tan Glooper’a, ANOM’dan SKY ECC’ye: Paralel yapılar ve suç örgütlerinin görünmeyen haberleşme ağları
FETÖ’nün ByLock ve Line üzerinden kurduğu kapalı haberleşme ağının ardından, Alihan Kuriş yapılanmasına yönelik soruşturmada bu kez üç kademeli doğrulamayla kullanılan “Glooper” gündeme geldi. Dünyada da ANOM ve SKY ECC gibi sistemlerin çözülmesi milyonlarca mesajı, suç ve yolsuzluk bağlantılarını ortaya çıkardı. Peki hangi yapı hangi sistemi kullandı? İşte görünmeyen haberleşme ağlarının dünya dosyası...
Devlet kurumlarına sızma, darbe girişimleri, organize suç, uyuşturucu ticareti ve yolsuzluk soruşturmaları...
Ülkeler ve yapılanmalar değişse de soruşturma dosyalarında dikkat çeken ortak yöntemlerden biri haberleşmenin mümkün olduğunca kapalı yürütülmesi oldu.
Türkiye'de FETÖ soruşturmalarının en önemli dijital delilleri arasında ByLock yer alırken, örgüt mensuplarının farklı dönemlerde başka iletişim uygulamalarından da yararlandığı soruşturma ve dava dosyalarına yansıdı.
Son olarak Alihan Kuriş yapılanmasına yönelik soruşturmada gündeme gelen Glooper, kapalı haberleşme yöntemlerini yeniden tartışmaya açtı.

FETÖ'NÜN DİJİTAL ZİNCİRİ: BYLOCK'TAN FARKLI KANALLARA
FETÖ'nün kapalı haberleşmesi denildiğinde ilk akla gelen sistem ByLock oldu.
ByLock kayıtları, örgüt mensupları arasındaki irtibatın ve yapılanmanın ortaya çıkarılmasında çok sayıda soruşturma ve yargılamada delil olarak kullanıldı.
Ancak örgüt mensuplarının haberleşmesi yalnızca ByLock ile sınırlı kalmadı.
Soruşturma dosyalarına ve itirafçı ifadelerine göre FETÖ mensuplarının farklı dönemlerde Eagle, KakaoTalk, CoverMe ve Line gibi uygulamalardan da örgütsel haberleşmede yararlandıkları tespit edildi.
Bu uygulamaların bir bölümü genel kullanıma açık yasal mesajlaşma servisleri olsa da soruşturmalarda kritik olan nokta, bunların örgüt mensupları tarafından kapalı gruplar oluşturmak ve talimat aktarmak amacıyla kullanılması oldu.

15 TEMMUZ DOSYASINDA "LINE" ÜZERİNDEN KOORDİNASYON
FETÖ'nün farklı dijital kanallara yöneldiğini gösteren en dikkat çekici örneklerden biri 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin dava dosyalarına girdi.
Genelkurmay Başkanlığı ve çevresindeki eylemlere ilişkin iddianamede darbecilerin Line isimli uygulama üzerinden haberleştiğine ilişkin tespitlere yer verildi.
Dosyaya giren itirafçı ifadelerinde Line üzerinde "YS" adlı bir grup oluşturulduğu, "YS başladı" mesajının ardından darbe girişimine ilişkin haberleşmenin yürütüldüğü anlatıldı.
Darbecilerin gelişmeleri "Merkez" isimli kullanıcıya aktardığı da soruşturma kayıtlarına yansıdı.

DARBE TALİMATI DA LINE DOSYASINA GİRDİ
Jandarma Genel Komutanlığındaki 15 Temmuz eylemlerine ilişkin başka bir davada ise eski astsubay Burak Hancılar'ın telefonundaki incelemeye ilişkin emniyet raporu dikkat çekti.
Raporda Hancılar'ın telefonuna 14 Temmuz 2016'da Line uygulamasını yüklediği, arkadaş listesinde "Aziz Bey" ve "Merkez" isimli kullanıcıların bulunduğu belirtildi.
Emniyet raporunda, sanığın Line üzerinden şifreli yazışma yaptığı ve darbe talimatı niteliğindeki mesajların bu kanal üzerinden gönderildiğine ilişkin tespitlere yer verildi.

DİJİTALİN DIŞINDAKİ MAHREM HAT: ANKESÖRLÜ TELEFONLAR
FETÖ'nün haberleşme sistemi yalnızca dijital uygulamalardan oluşmadı.
Özellikle TSK'daki mahrem yapılanmaya yönelik soruşturmalarda örgüt mensupları ile "mahrem imamlar" arasındaki irtibatın ortaya çıkarılmasında ankesörlü ve sabit telefonlardan gerçekleştirilen ardışık aramalar önemli rol oynadı.
Böylece FETÖ soruşturmalarında bir tarafta ByLock, Eagle, KakaoTalk, CoverMe ve Line, diğer tarafta ise ankesörlü ve sabit telefon hatları üzerinden oluşturulan farklı haberleşme katmanları ortaya çıkarıldı.

BYLOCK'TAN YILLAR SONRA "GLOOPER"
Kapalı haberleşme tartışmasını yeniden gündeme taşıyan gelişme ise Alihan Kuriş yapılanmasına yönelik soruşturmada yaşandı.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, yapının üst yönetiminin kendi arasındaki haberleşmede "Glooper" isimli bir uygulama kullandığını açıkladı.
Çiftçi, FETÖ'nün ByLock kullanımına dikkat çekerek söz konusu yapılanmanın üst yönetiminde de kapalı bir haberleşme sisteminin kullanıldığını söyledi.

GLOOPER'DA DİKKAT ÇEKEN "ÜÇ KADEMELİ" GİRİŞ
Glooper'a ilişkin açıklamanın en dikkat çekici ayrıntılarından biri sisteme erişim yöntemi oldu.
Bakan Çiftçi'nin verdiği bilgiye göre uygulama yapının tamamı tarafından değil, üst yönetim tarafından kullanılıyordu.
Üst düzey kullanıcıların sisteme erişebilmek için üç kademeli doğrulamadan geçmesi gerektiği açıklandı.
Glooper'ın teknik altyapısı, toplam kullanıcı sayısı ve ne zamandan beri kullanıldığına ilişkin tüm ayrıntılar ise henüz kamuoyuna açıklanmadı.
TÜRKİYE'DEN DÜNYAYA: SUÇ AĞLARI DA ŞİFRELİ HATLARA YÖNELDİ
Kapalı haberleşme sistemleri yalnız Türkiye'deki örgüt soruşturmalarının konusu olmadı.
Avrupa'dan ABD'ye uzanan çok sayıda organize suç soruşturmasında suç şebekelerinin ANOM, SKY ECC ve EncroChat gibi sistemleri güvenli iletişim için kullandığı ortaya çıktı.
Bu ağların çözülmesi ise dünyanın en büyük organize suç operasyonlarından bazılarının önünü açtı.

FBI'DAN SUÇ ÖRGÜTLERİNE DİJİTAL TUZAK: ANOM
Dünya örnekleri arasında en sıra dışı sistemlerden biri ANOM oldu.
Diğer örneklerden farklı olarak ANOM'u suç örgütlerinin arkasındaki bir teknoloji şirketi değil, FBI gizlice işletiyordu.
Suç örgütleri son derece güvenli bir şifreli haberleşme sistemi kullandıklarını düşünürken mesajlar kolluk kuvvetlerinin erişebildiği altyapı üzerinden geçiyordu.
ABD Adalet Bakanlığı verilerine göre 12 binden fazla ANOM cihazı, 100'den fazla ülkede 300'den fazla suç örgütünün kullanımına ulaştı.

27 MİLYONDAN FAZLA MESAJ FBI'IN ELİNE GEÇTİ
ANOM operasyonunun büyüklüğü yıllar içerisinde açıklanan bilanço ile ortaya çıktı.
FBI'ın kullanıcılar arasında gönderilen 27 milyondan fazla mesajı kataloglayıp incelediği açıklandı.
Operasyonlar dünya çapında yaklaşık 1200 kişinin yakalanmasına, tonlarca uyuşturucu, yüzlerce silah ve milyonlarca dolarlık suç gelirinin ele geçirilmesine uzandı.

ANOM'DAN ONLARCA KAMU YOLSUZLUĞU SORUŞTURMASI
ANOM'un çözülmesi yalnız uyuşturucu ticareti ve organize suç ağlarının ortaya çıkarılmasına yol açmadı.
ABD Adalet Bakanlığının açıkladığı bilgilere göre sistemden elde edilen veriler sonucunda onlarca kamu yolsuzluğu soruşturması da yürütüldü.
Böylece suç örgütlerinin kendi aralarında güvenli olduğunu düşünerek yaptığı görüşmeler, bazı ülkelerde kamu görevlileriyle bağlantılı yolsuzluk iddialarının araştırılmasının da önünü açtı.

SKY ECC ÇÖZÜLDÜ, AVRUPA'NIN KARANLIK AĞLARI AÇILDI
Avrupa'daki organize suç dünyasının en dikkat çekici haberleşme sistemlerinden biri ise SKY ECC oldu.
Sistemin çözülmesiyle elde edilen şifreli mesajlar uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama, şiddet suçları ve yolsuzluk soruşturmalarında kullanılmaya başlandı.
Europol, SKY ECC verilerinin Avrupa ve Balkanlar'daki çok sayıda sınır aşan suç ağının ortaya çıkarılmasına katkı sağladığını açıkladı.

ŞİFRELİ MESAJLARDAN YOLSUZLUK BAĞLANTILARI ÇIKTI
SKY ECC kayıtlarının en dikkat çekici sonuçlarından biri Arnavutluk bağlantılı bir suç ağına ilişkin soruşturmada görüldü.
Europol, Kasım 2024'te gerçekleştirdiği operasyonda SKY ECC haberleşmelerinin analizinin yolsuzluk uygulamalarına ilişkin kapsamlı deliller ortaya çıkardığını bildirdi.
Soruşturma, Güney Amerika'dan Avrupa'ya kokain taşıdığı belirtilen şiddet yanlısı bir Arnavut suç ağının faaliyetlerine uzandı.

RÜŞVET AĞI GÜMRÜK GÖREVLİLERİNE UZANDI
Balkan bağlantılı bir başka Europol operasyonunda ise suç ağlarının kamu içerisindeki bağlantılarına ilişkin somut bir örnek ortaya çıktı.
Toptan kokain ticareti yapan bir suç şebekesinin birden fazla yolsuz gümrük görevlisine rüşvet verdiği tespit edildi.
Europol, suç ağının bu yöntemle polis ve gümrük kontrollerini aşmaya çalıştığını bildirdi.
Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Sırbistan'daki operasyonda 11 şüpheli yakalandı.
ENCROCHAT ÇÖKTÜ: 6 BİN 558 ŞÜPHELİ YAKALANDI
Organize suç ağlarının kullandığı bir diğer önemli sistem EncroChat oldu.
Fransa ve Hollanda öncülüğündeki soruşturmalar sonucunda sistemden elde edilen veriler Avrupa çapında binlerce operasyonun önünü açtı.
Europol'un açıkladığı bilançoya göre EncroChat soruşturmaları sonucunda 6 bin 558 şüpheli yakalandı.
Yakalananlardan 197'si "yüksek değerli hedef" olarak sınıflandırıldı.
Yaklaşık 900 milyon avro değerindeki suç geliri ve mal varlığına el konuldu veya bu varlıklar donduruldu.

ABD'DE 6 OCAK'TAN ÖNCE "LİDERLİK SIGNAL GRUBU"
Kapalı mesajlaşma gruplarının siyasi şiddet ve iktidarın barışçıl devrini engellemeye yönelik girişimlerde kullanılmasına ilişkin dikkat çekici örneklerden biri ABD'de ortaya çıktı.
ABD Adalet Bakanlığının Oath Keepers davasındaki belgelerine göre örgütün lideri Stewart Rhodes, 30 Aralık 2020'den itibaren davetle girilebilen özel bir Signal grubunu yönetti.
Grubun adı dikkat çekiciydi:
"DC OP: Jan 6 21"
Dava belgelerinde grup ayrıca "Leadership Signal Chat", yani "Liderlik Signal Sohbeti" olarak tanımlandı.
Oath Keepers yöneticileri ve diğer örgüt mensupları grubun üyeleri arasında yer aldı.

6 OCAK HAZIRLIKLARI KAPALI GRUPLARDA
ABD Adalet Bakanlığının dava belgelerinde Signal yazışmaları, Oath Keepers üyelerinin 6 Ocak 2021 öncesindeki hazırlıklarını ortaya koyan deliller arasında gösterildi.
Savcılık, Rhodes ve diğer sanıkların başkanlık yetkisinin yasal ve barışçıl devrini zor kullanarak engellemeye yönelik bir komplo içerisinde hareket ettiğini ileri sürdü.
Oath Keepers yöneticileri hakkında daha sonra "seditious conspiracy" kapsamında mahkumiyet kararları verildi.
Signal'ın genel kullanıma açık yasal bir iletişim uygulaması olduğu, dosyadaki suçlamaların uygulamaya değil kapalı grupların kullanım biçimine ilişkin olduğu ise ayrı bir önem taşıyor.

İSİMLER DEĞİŞTİ, KAPALI HABERLEŞME YÖNTEMİ DEĞİŞMEDİ
ByLock, Glooper, ANOM, SKY ECC, EncroChat...
Sistemlerin kullanıcıları, amaçları ve teknik altyapıları birbirinden farklı olsa da Türkiye'den ABD'ye, Avrupa'dan Balkanlar'a uzanan soruşturmalarda ortak bir yöntem dikkat çekiyor: örgütsel iletişimi dışarıdan mümkün olduğunca görünmez hale getirmek.
FETÖ soruşturmalarında ByLock başta olmak üzere farklı haberleşme yöntemlerinden elde edilen veriler örgütsel ilişkilerin çözülmesinde kullanıldı. 15 Temmuz dosyalarında Line yazışmaları soruşturmalara girdi.
Alihan Kuriş yapılanmasına yönelik soruşturmada ise Bakan Çiftçi'nin açıkladığı Glooper ve üç kademeli doğrulama sistemi yeni bir dijital haberleşme başlığı olarak gündeme geldi.
Dünyada ise suç örgütlerinin güvenli sandıkları sistemler kendi aleyhlerindeki en önemli delil kaynaklarından birine dönüştü. FBI'ın kontrolündeki ANOM'dan 27 milyondan fazla mesaj çıkarken, SKY ECC yolsuzluk bağlantılarına uzanan soruşturmaların, EncroChat ise binlerce yakalamanın önünü açtı.
Alihan Kuriş örgütünün Glooper deşifre oldu!
"İmamoğlu benden 15 milyon euro istedi"