Takvim.com.tr AK Parti’nin 25 yılında savunmada tarihi dönüşüm: Proje sayısı 16, ihracat 40 kat büyüdü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “tam bağımsız savunma sanayii” vizyonuyla başlatılan yerlilik ve millilik hamlesi, Türkiye’nin savunma ve yüksek teknoloji kapasitesini çeyrek asırda kökten değiştirdi. 2002’de 62 olan savunma projesi sayısı 1.400’ü aşarken, savunma ve havacılık ihracatı 248 milyon dolardan 10,054 milyar dolara yükseldi.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Türkiye, AK Parti iktidarı döneminde Başkan Erdoğan'ın ortaya koyduğu "tam bağımsız savunma sanayii" vizyonu doğrultusunda tarihi bir dönüşüm gerçekleştirdi. Yerlilik ve millilik politikalarının merkeze alındığı bu süreçte, kritik teknolojilerin milli imkânlarla üretilmesi için güçlü bir Ar-Ge ve sanayi ekosistemi kuruldu.
AK Parti’nin 25 yıllık iktidarında savunma sanayiinde atılan adımlar, Türkiye’nin yerli ve milli teknoloji kapasitesini güçlendirdi. (Fotoğraflar AA ve Takvim Fotoğraf Arşivi’nden alınmıştır.)
DIŞA BAĞIMLILIKTAN KÜRESEL ÜRETİCİ GÜCE
2000'li yılların başında yaklaşık yüzde 80 oranında dışa bağımlı olan sektör, başlatılan Milli Teknoloji Hamlesi ile kabuk değiştirdi. 2002 yılında yalnızca 62 olan savunma projesi sayısı bugün 1.000'in üzerine çıkarken, yerlilik oranı ise yüzde 20 seviyelerinden yüzde 80'in üzerine taşındı.
Savunma Sanayii Başkanlığı verilerine göre, 2002'de yaklaşık 5,5 milyar dolar olan toplam proje hacmi, ihale süreci devam eden çalışmalarla birlikte 100 milyar doları aştı.
Bu sıçrama ihracat rakamlarına da doğrudan yansıdı. 2002 yılında 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatı, 2025 yılı itibarıyla 10 milyar dolar barajını aşarak yaklaşık 40 katlık rekor bir artış kaydetti.
AR-GE HARCAMALARI 16,5 KAT ARTTI
Teknopark İstanbul tarafından düzenlenen Vecihi Hürkuş Teknoloji Ödülleri Töreni'nde konuşan Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Türkiye'nin teknoloji ve Ar-Ge kapasitesindeki gelişime ilişkin önemli veriler paylaştı.
Görgün, 2002 yılında 1,2 milyar dolar seviyesinde bulunan Ar-Ge harcamalarının 16,5 kat artırılarak yaklaşık 20 milyar dolara çıkarıldığını belirterek, "Türkiye artık teknoloji yarışını uzaktan takip eden bir ülke değil" dedi.
Görgün, Türkiye'nin geldiği noktayı şu sözlerle özetledi:
"Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde; teknolojiyi yalnızca kullanan değil, tasarlayan, geliştiren, üreten ve dünyaya ihraç eden bir Türkiye inşa ediyoruz."
TÜİK verileri de Ar-Ge yatırımlarındaki yükselişi ortaya koyuyor. Türkiye'nin gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2024 yılında 651,8 milyar liraya ulaşırken, Ar-Ge harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 1,46 oldu.
PATENTTE 20 BASAMAKLIK YÜKSELİŞ
Türkiye'nin teknoloji kapasitesindeki gelişim patent başvurularına da yansıdı.
Görgün'ün verdiği bilgiye göre Türkiye, 2000 yılında yalnızca 71 uluslararası patent başvurusuyla dünyada 36'ncı sırada bulunurken, günümüzde uluslararası patent başvuru sayısı 2 binin üzerine çıktı ve Türkiye dünya sıralamasında 16'ncı basamağa yükseldi.
Böylece uluslararası patent başvuru sayısı yaklaşık 30 kat artarken Türkiye küresel sıralamada 20 basamak birden ilerledi.
SSB verilerine göre savunma ve havacılık sektörü bugün 3.500'ü aşkın firmadan, 1.400'ün üzerinde projeden, 100 bine yaklaşan doğrudan istihdamdan ve 20 milyar doların üzerinde cirodan oluşan geniş bir ekosisteme sahip.
HÜRKUŞ'TAN HÜRJET VE KAAN'A
Türkiye'nin savunma sanayiindeki dönüşümü, geliştirilen milli platformlarda da kendisini gösteriyor.
Görgün, Hürkuş, Hürjet ve KAAN projelerini Türkiye'nin mühendislik kapasitesindeki gelişimin önemli örnekleri arasında göstererek, "Hürkuş'ta, Hürjet'te ve Kaan'da gördüğümüz mühendislik iradesi, işte bu tarihsel yürüyüşün bugünkü karşılığıdır" ifadelerini kullandı.
Bu projeler, Türkiye'nin kritik havacılık teknolojilerini geliştirme ve kendi mühendislik altyapısıyla üretme hedefinin öne çıkan örnekleri arasında yer alıyor.
TÜRK SAVUNMA ŞİRKETLERİ DÜNYA LİGİNDE
Savunma sanayiindeki kapasite artışı, Türk şirketlerinin küresel sıralamalardaki konumuna da yansıdı. 2025 Defense News Top 100 listesinde ASELSAN 43'üncü, TUSAŞ 47'nci, ROKETSAN 71'inci, ASFAT 78'inci ve MKE 80'inci sırada yer aldı.
HÜRJET İHRACATLA KÜRESEL PAZARA AÇILDI
Türkiye'nin savunma sanayiinde yaşadığı dönüşümün ulaştığı nokta, uluslararası ihracat anlaşmalarıyla da ortaya çıkıyor.
2025 yılında Türkiye'nin milli jet eğitim uçağı HÜRJET için İspanya ile 30 adetlik ihracat paketine yönelik 2,6 milyar avro değerinde anlaşma yapıldı. Aynı yıl savunma ve havacılık ihracatı 10,054 milyar dolarla tarihi zirveye çıktı.
Böylece Türkiye, savunma sanayiinde yalnızca dışarıdan teknoloji ve platform tedarik eden bir ülke olmaktan çıkarak kendi geliştirdiği sistemleri uluslararası pazarlara sunan üretici ülkeler arasındaki konumunu güçlendirdi.
TEKNOPARK İSTANBUL TEKNOLOJİ EKOSİSTEMİNİN MERKEZİNDE
Görgün, teknoloji ve girişimcilik ekosisteminin önemli merkezlerinden biri olarak TEKNOPARK İstanbul'un kapasitesine de dikkat çekti.
Teknopark İstanbul'da 630'un üzerinde firma, 280'i aşkın kuluçka girişimi ve 11 binin üzerinde mühendis ve çalışanın faaliyet gösterdiğini belirten Görgün, teknoparkın kuruluşundan bu yana 1,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini açıkladı.
Törende teknoloji, Ar-Ge, girişimcilik, fikri ve sınai mülkiyet, ticarileşme, ihracat ve istihdam gibi alanlarda başarılı çalışmalar ödüllendirildi. Vecihi Hürkuş Teknoloji Ödülleri kapsamında 10 ana kategoride başarı ödülleri verilirken, Türkiye'nin stratejik teknoloji kapasitesine katkı sağlayan çalışmalara 7 özel ödül takdim edildi.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
