Fidan’dan Netanyahu’ya tepki: İnsanlık onurunu ayaklar altına alıyor

Fidan, Mısır ziyareti kapsamında, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Yakın zamanda Libya'ya yaptığı ziyareti anımsatan Fidan, bu ülkeyle ilgili vizyonlarının örtüştüğünü söyledi.

Fidan, Libya'da ilgili taraflarla bir araya geldiğini, uzun görüşmeler yaptığını belirterek "Türkiye ve Mısır, Libya'nın birliği, bütünlüğü, egemenliği, bölünmezliği konusunda ortak düşünüyorlar." ifadesini kullandı.

Bu ortak düşünceyi ortak harekete dönüştürme konusunda karar alındığını aktaran Fidan, Libya'nın birliğinin, bütünlüğünün, egemenliğinin sadece Libyalılar için değil, tüm bölge için fevkalade önemli olduğunu vurguladı.

Hakan Fidan ve Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati.

Fidan, Mısırlı mevkidaşıyla Sudan'daki konuların da ele alındığını söyleyerek, sorunların çözülmesi için arayış içinde olduklarını dile getirdi.

GAZZE MESELESİ

Görüşmede, Gazze'de yaşanan dramın ve buna nasıl çözüm bulunabileceğinin ele alındığını aktaran Fidan, "(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu ve ekibinin giderek daha da insanlık onurunu ayaklar altına alan politikaları tırmandırdığını ve adeta tüm uluslararası toplumu provoke eden bir tutum içerisinde olduğunu görüyoruz." dedi.

Fidan, "Bu sorun sadece Gazze'yi, Orta Doğu'yu ve bölgeyi ilgilendiren bir sorun değil bütün uluslararası toplumu ilgilendiren bir güvenlik sorunu haline dönmüştür Netanyahu ve arkadaşlarının izlediği tahrik edici, provoke edici, insanlık onurunu ayaklar altına alan politika." diye konuştu.

Bölge ülkeleri olarak, uluslararası toplumla birlikte neler yapılabileceği konusunun ele alındığını belirten Fidan, "Daha ciddi tedbirlerin alınması konusunda mutabık kaldık. Özellikle insanların ulaştırılması, Filistinlilerin hedef alınarak öldürülmesinin önüne geçilmesi, Gazze Barış Planı'nın maddelerine riayet edilmesi konusunda görüşlerimizi gözden geçirdik tekrar ve kararlılığımızı vurguladık." ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE-MISIR İLİŞKİLERİ

Bakan Fidan, 29 Temmuz'da Dimyat Limanı'nda iki LNG gemisini hedef alan saldırı nedeniyle geçmiş olsun dileklerini ileterek, saldırıyı şiddetle kınadığını ifade etti.

Bu saldırının ardından, Mısır'ın sergilediği sorumlu politikayla, bir kez daha bölgede barışı ve huzuru destekleyen ülkelerden biri olduğunu gösterdiğini söyleyen Fidan, Türkiye-Mısır arasındaki ikili ilişkilere değindi.

Fidan, "Türkiye ve Mısır ilişkileri sayın cumhurbaşkanlarımız liderliklerinde mükemmel seviyede seyretmektedir." diyerek, kardeşlik hukuku çerçevesinde karşılıklı güven ve ortak çıkarlar temelinde işbirliğini derinleştirmek için var güçle çalışıldığını kaydetti.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, "Türkiye ve Mısır ilişkileri hakikaten güçlü temellere dayanıyor." dedi.

Abdulati, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile El Alameyn kentinde yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısında konuştu.

Mısırlı Bakan, "Bölgede birçok zorluklarla karşı karşıyayız, bu göz önüne alındığında sürekli istişare içinde olmalıyız. Bugün Sayın Fidan ile yapıcı görüşmeler gerçekleştirdik ve üst düzey yetkililer de bu toplantılara katıldı. İlişkilerimizi ilerletmek için siyasi irade de mevcut." diye konuştu.

İki ülke arasında ilişkilerin ilerletileceğini ve özel sektördeki koordinasyonun geliştirileceğini düşündüğünü ifade eden Abdulati, iki ülke arasındaki koordinasyonun "dünyaya da örnek" olacağını vurguladı.

Abdulati, "Türkiye ve Mısır ilişkileri hakikaten güçlü temellere dayanıyor." ifadesini kullandı.

Suriye konusuna da değinen Abdulati, "İsrail'in Suriye'nin egemenliğine yönelik bütün saldırılarına karşı olduğumuzu ve bunları kınadığımızı ifade ettik." dedi

Sudan konusunda Abdulati, "Türkiye ile Sudan'ın toprak bütünlüğünü destekleme ve bölünmeyi kesin şekilde reddetme hususunda tam olarak mutabıkız." ifadelerini kullandı.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Gazze Barış Planı'nın ikinci aşamasının uygulanmasına çelme takacak her türlü girişime karşı olduklarını belirterek, "Gazze'deki Filistinli gruplar, silahların teslim edilmesi, siyasi sürece başlanması konusunda sorumlu davrandı. İsrail'in de yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor." dedi.

Abdulati, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile El Alameyn kentinde yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısında konuştu.

Mısırlı Bakan, bölgede birçok zorlukla karşı karşıya olduklarını dile getirerek, bu durum göz önüne alındığında sürekli istişare içinde olunması gerektiğini belirti.

Bakan Fidan ile yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Abdulati, Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin ilerletilmesi için siyasi bir iradenin mevcut olduğunu ifade etti.

Abdulati, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığındaki Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin yanı sıra, kendisi ile Bakan Fidan'ın eş başkanlığını yaptığı Ortak Planlama Grubu'nun bulunduğunu belirtti.

Bakan Abdulati, düzenli toplantıların ve üst düzey istişarelerin iki ülke arasındaki diyaloğu ve işbirliğini güçlendirdiğini ifade etti.

"İKİLİ TİCARETİ 15 MİLYAR DOLARA ÇIKMASINI HEDEFLİYORUZ"

Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin ilerletileceğini ve özel sektördeki koordinasyonun geliştirileceğini düşündüğünü ifade eden Abdulati, iki ülke arasındaki koordinasyonun "dünyaya da örnek olacağını" söyledi.

Abdulati, Türkiye ile Mısır arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin de görüşmelerde ele alındığını dile getirerek, "Mısır-Türkiye ilişkileri, iki büyük ülke arasındaki sağlam temellere dayanıyor ve bölgede istikrar ile işbirliğinin temel dayanaklarından birini oluşturuyor." diye konuştu.

Türkiye ile ekonomik ve ticari ilişkilerin giderek ivme kazandığını belirten Abdulati, "Türkiye ile Mısır arasındaki ticaret hacmi 9 milyar dolara ulaştı ve 15 milyar dolara çıkmasını hedefliyoruz." ifadesini kullandı.

İki ülke arasındaki serbest ticaret anlaşmasından daha etkin şekilde yararlanılması gerektiğini vurgulayan Abdulati, bunun ekonomik işbirliğini güçlendireceğini ve ortak yatırımlar için yeni fırsatlar oluşturacağını kaydetti.

Abdulati, Türk şirketlerinin Mısır'daki artan yatırımlarından memnuniyet duyduğunu, bölgesel ve uluslararası pazarlara yönelik ortak projelerin geliştirilmesini teşvik ettiklerini aktardı.

İki ülkenin sanayi, ortak üretim, lojistik, enerji, ulaştırma, madencilik, bilişim teknolojileri ve yenilenebilir enerji alanlarında işbirliğini geliştirme imkanlarını ele aldığını kaydeden Abdulati, teknik eğitim, teknoloji transferi ve insan kaynağının geliştirilmesinin de görüşmelerin gündeminde yer aldığını söyledi.

Abdulati, ayrıca eğitim, mesleki eğitim, yükseköğretim, turizm, kültür, arkeoloji, sağlık, sivil havacılık, gençlik ve spor alanlarında da işbirliğinin geliştirilmesinin önemini vurguladı.

Türk mevkidaşıyla ikili işbirliği konusunda gerçekleştirdikleri görüşmelerin verimli geçtiğini vurgulayan Mısırlı Bakan, ayrıca, yaklaşık bir hafta önce Trabzonspor'a transfer olan Mısırlı yıldız futbolcu Muhammed Salah'ın Türkiye'de sıcak karşılanmasından dolayı Türk halkına teşekkür etti.

Abdulati, Mısır ve Türkiye'nin birçok bölgesel ve uluslararası meselede benzer görüşlere sahip olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve gelecek dönemde üçüncü Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısına hazırlık yapılması için çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

FİLİSTİN MESELESİ

Filistin topraklarındaki durumun görüşmelerin önemli başlıklarından biri olduğunu söyleyen Abdulati, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere yönelik ihlallerini reddettiklerini ve kınadıklarını belirterek, "Filistin halkının devredilemez haklarından taviz verilmesini kabul etmediğimizi vurguladık." şeklinde konuştu.

Abdulati, Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesi ile işgal altındaki Kudüs'teki Müslüman ve Hristiyan kutsallarının hukuki ve tarihi statüsünün ihlal edilmesini de kınadıklarının altını çizdi.

Bakan Fidan ile yaptıkları görüşmede Gazze Barış Planı'nın ikinci aşamasının uygulanmasının önemini kapsamlı şekilde ele aldıklarını aktaran Abdulati, şöyle devam etti:

"İkinci aşamanın içeriği açık. Bu aşama silahların teslim edilmesini ve İsrail'in Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesini öngörüyor. Dolayısıyla bunun dengeli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bu, planda son derece açık bir şekilde ortaya konulmuş durumda. Bu nedenle, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın planının ikinci aşamasının uygulanmasının önüne engel koyacak her türlü politikayı veya eylemi kınıyoruz."

Gazze Barış Planı'nın ikinci aşamasının uygulanmasına çelme takacak her türlü girişime karşı olduklarına vurgu yapan Abdulati, "Gazze'deki Filistinli gruplar, silahların teslim edilmesi ve siyasi sürece başlanması konusunda sorumlu davrandı. İsrail'in de yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor." dedi.

İsrail'in Trump'ın planı kapsamında özellikle ilk aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini vurgulayan Abdulati, şunları söyledi:

"İlk aşamada insani yardımların girişinin tamamlanması ve günlük 600 kamyonluk yardım seviyesine ulaşılması, hastaneler ile kliniklerin yeniden rehabilite edilmesi ve ikinci aşamanın uygulanması gerekiyor. Ayrıca plana tam olarak bağlı kalınması, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesinin silahların teslim edilmesiyle eş zamanlı gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bunlar son derece önemli hususlar. İsrail tarafının ikinci aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmesi yönünde sürekli baskı yapılması gerekiyor."

LİBYA VE SUDAN

Görüşmede Libya'daki gelişmelerin de ele alındığını söyleyen Abdulati, Türkiye ve Mısır'ın Libya'daki kurumlarının birleştirilmesi ve Libyalıların öncülüğündeki çözümün desteklenmesi için ortak çabalarını artırmasının önemine işaret etti.

Libya'daki yürütme erkinde yaşanan bölünmenin sona erdirilmesi ve devlet kurumlarının birleştirilmesinin, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasının önünü açacağını ifade eden Abdulati, seçimlerin eş zamanlı gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Abdulati, yabancı savaşçı ve paralı askerlerin Libya'dan çıkarılması ile ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasının önemini de dile getirdi.

Sudan'ın Fidan ile yaptıkları görüşmelerde yoğun şekilde ele aldıkları dosyalardan biri olduğuna işaret eden Abdulati, "Mısır ile Türkiye arasında Sudan'da güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik çabalar konusunda işbirliği bulunuyor." dedi.

Sudan'daki krizde siyasi çözümlerin önceliklendirilmesi ve ülkedeki ulusal kurumların korunup desteklenmesi gerektiğini belirten Abdulati, Mısır'ın bölgesel aktörlerle koordinasyon içinde siyasi çözümü desteklemek ve Sudan'ın birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Abdulati, "Sudan konusunda Türkiye'deki dostlarımızla üzerinde mutabık olduğumuz bir dizi ilke ve kriter var. Bunların başında ateşkesin sağlanması ve Sudan'da tamamen Sudanlıların sahipliğinde kapsayıcı bir siyasi sürecin başlatılması geliyor." ifadelerini kullandı.

Ayrıca insani yardımların Sudan'ın tüm bölgelerine ulaştırılması gerektiğini, Sudan ordusu ve devlet kurumlarının ülkedeki herhangi bir milis güçle eş tutulamayacağını kaydeden Abdulati, şunları kaydetti:

"Sudan'da askeri bir çözüm bulunmadığını ve diplomatik ve siyasi çabaların ilerletilmesinin büyük önem taşıdığını da görüştük. Biz de bu doğrultuda hareket ediyor ve ateşkesin sağlanmasının ardından Sudan'da siyasi sürecin başlatılması için ortaklaşa yoğun çaba harcıyoruz. Bu çabalar durmayacak, devam edecek."

Milislere ulaştırılmak üzere Sudan'a "silah kaçakçılığı" yapıldığını söyleyen Abdulati, "Bu durum ülkedeki gerilimin ve çatışmaların tırmanmasına neden oluyor. Silahların milislere akışını durdurmak ve siyasi çözümleri ilerletmek için mümkün olan tüm çabayı gösteriyoruz." diye konuştu.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI

Bakan Abdulati, Mısır'ın Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması'na katılıp katılmayacağına ilişkin soruya, bu konuyu ciddiyetle ele aldıkları yanıtını verdi.

Bu konunun Mısır devlet kurumlarınca kapsamlı şekilde incelendiğini söyleyen Abdulati, "Mısır'ın üç ülkeyle de (Türkiye-Suudi Arabistan ve Pakistan) siyasi alanlarla sınırlı olmayan, ayrıcalıklı ilişkileri bulunuyor. Mısır, üç ülkeyle ikili ilişkilerini ilerletmeye önem veriyor." dedi.

Mekke Savunma Anlaşması'na işaret eden Abdulati, "Savunma alanları söz konusu olduğunda ve bu konuda yükümlülükler bulunduğunda, Mısır Anayasası ve hukuki yükümlülükler doğrultusunda kapsamlı incelemeler yapılması gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Abdulati, "Bu konunun en başından beri farkındayız ve karar alınması amacıyla Mısır devleti içinde kapsamlı şekilde inceleniyor. Özellikle bölgede eşi görülmemiş meydan okumaların yaşandığı bir dönemde bölgesel düzenlemelere ilişkin çok sayıda fikir ve girişim bulunuyor." ifadelerini kullandı.

KARADENİZ'DE SEYRÜSEFERİN GÜVENLİĞİ

Abdulati, Ukrayna krizinin de görüşmelerde ele alındığını belirterek, savaşın Mısır ve gelişmekte olan ülkeler üzerindeki ekonomik etkilerine dikkati çekti.

Karadeniz üzerinden gıda sevkiyatının ve deniz ulaşımının sürdürülebilirliğini sağlayacak tüm çabaları desteklediklerini ifade eden Abdulati, Mısır'ın dünyanın en büyük buğday ve tahıl ithalatçısı olduğunu ve ithalatının bir bölümünün Karadeniz'deki deniz yolları üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi.

Mısırlı Bakan, 2022'de Türkiye, Rusya, Ukrayna ve BM arasında İstanbul'da imzalanan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması'nın yeniden yürürlüğe girmesi için Ankara'nın sarf ettiği çabaları ve Karadeniz'de gemilerin seyrüsefer özgürlüğünü desteklerini belirtti.