Resmi Gazete'de yayımlandı: Yabancı plakalı araçlara HGS düzenlemesi! Ödemeyene 4 kat ceza, borcu olan sınır kapısından çıkamayacak

Türkiye'nin otoyollarını, köprülerini ve erişme kontrollü karayollarını kullanan yabancı plakalı araçlara ilişkin kurallar baştan aşağı yenilendi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmeliği", 29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Otoyoldan kaçak geçen yabancı plakalı araca 4 kat ceza! Madde madde yeni yönetmelik: Kimler ödeyecek, süreler nasıl işleyecek? (Görsel Takvim.com.tr grafik ekibi tarafından hazırlanmıştır.)

Yönetmeliğin amacı, ücretli karayollarında yabancı plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ve idari para cezaları ile bu cezaların tahsiline ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak belirlendi.

Düzenleme, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30'uncu maddesinin sekizinci ve onuncu fıkralarına dayanılarak hazırlandı.

HANGİ YOLLARI KAPSIYOR?
Yönetmelik yalnızca Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğunda işletilen otoyolları değil; özelleştirme mevzuatı (4046 sayılı Kanun), görevlendirme modeli (3465 sayılı Kanun) ve yap-işlet-devret modeli (3996 sayılı Kanun) çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen tüm otoyolları, erişme kontrollü karayollarını ve köprü, tünel gibi büyük sanat yapılarını kapsıyor.

"İHLALLİ GEÇİŞ" TANIMLANDI
Yönetmelikte hem sürücüler hem işleticiler açısından kritik önem taşıyan kavramlar tek tek tanımlandı. Buna göre:

• İhlalli geçiş: Halihazırda hizmet veren herhangi bir ücret toplama sisteminin abonesi olmadan veya abone olup yeterli bakiyesi bulunmadan ya da geçiş ücretini ödemeden ücretli yol kesiminden yapılan geçiş.
• Etiket: Ücretli karayollarını kullanan araçlarda usulüne uygun bulundurulması zorunlu olan, geçiş ücreti toplama sistemleriyle uyumlu aktif veya pasif elektronik cihaz.
• Bakiye: Kullanıcının abonesi olduğu geçiş ücreti toplama sistemiyle ilişkilendirilmiş hesabındaki nakit para veya kredi.
• Geçiş ücreti tarifesi: KGM'nin teklifi üzerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının onayıyla belirlenen tarife ile işletme hakkı devredilen otoyolların sözleşmelerine göre belirlenen tarifeler.

GEÇİŞ SİSTEMİ ABONELİĞİ VE YETERLİ BAKİYE ZORUNLU
Yeni düzenlemeye göre yabancı plakalı araçlar, ücretli karayolundan geçiş yapmaları halinde Geçiş Ücretleri Tarifesi'ne göre usulüne uygun olarak geçiş ücreti ödemek zorunda olacak.

Yabancı plakalı araç sürücüsünün, Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) ve benzeri geçiş ücreti toplama sistemlerinden birinin abonesi olması, hesabında yeterli bakiye bulundurması ve kullanılabilir durumda bir etikete sahip olması esas olacak. Kullanıcı etiketin sağlam ve çalışır durumda olmasından, araç ön camına uygun şekilde yapıştırılmasından ve araç plakalarının temiz ve okunaklı olmasından bizzat sorumlu tutulacak.

HGS hesapları ülke içindeki PTT şubeleri, PTT acenteleri ile PTT ile anlaşmalı bankalar ve üye iş yerleri üzerinden açılacak ve HGS etiketi araç sahibine teslim edilecek. Hesaplarda geçiş ücretlerini karşılayacak tutarda bakiye bulundurmak da araç sahipleri veya sürücülerin sorumluluğunda olacak.

KADEMELİ CEZA SİSTEMİ: 15-30-45 GÜN FORMÜLÜ
Yönetmeliğin en dikkat çeken bölümü, ihlalli geçişlere uygulanacak kademeli ceza mekanizması oldu. KGM tarafından işletilen yollarda geçiş ücretini ödemeden geçtiği tespit edilen yabancı plakalı araçlara, giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretine ilave olarak bu ücretin 4 katı tutarında idari para cezası verilecek ve idari yaptırım kararı düzenlendiği tarihte tebliğ edilmiş sayılacak. Ancak sistem, erken ödemeyi ödüllendiren bir yapıya sahip:

• İlk 15 gün: Ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun ödeyenlerden idari para cezası tahsil edilmeyecek.
• 16-45 gün arası: 15 günü takip eden 30 gün içinde geçiş ücretiyle birlikte ücretin 1 katı idari para cezası ödenmesi halinde ceza 1 kat verilmiş sayılacak; bu ceza için ayrıca tebligat yapılmayacak. Bu durumda Kabahatler Kanunu'nun 17'nci maddesindeki peşin ödeme indirimi uygulanmayacak.
• 45. günden sonra: Geçiş ücretiyle birlikte 4 katı tutarında idari para cezası tahsil edilecek.

ÖZEL İŞLETİCİLERİN YOLLARINDA DA AYNI FORMÜL
Aynı kademeli sistem 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrollü karayolları için de geçerli olacak.

Bu kesimlerde cezayı işletici şirket kesecek ve ceza, düzenlendiği tarihte tebliğ edilmiş sayılacak. Burada da 15 gün içinde ödeyenden ceza alınmayacak; 16-45 gün arasında ödeyenden geçiş ücretiyle birlikte 1 katı, 45. günden sonra ise 4 katı tutarında ceza tahsil edilecek.

ŞERİT KURALI
Kullanıcılar, abonesi oldukları geçiş ücreti toplama sistemine ait giriş ve çıkış şeritlerini kurallarına uygun kullanmak zorunda olacak. Ancak geçiş yapılan ücretli karayolunda aynı şeritte birden çok ücret toplama sistemi mevcutsa bu kural uygulanmayacak.

TEBLİGAT ŞARTI YOK, BORÇ ÖDENMEDEN ÇIKIŞ YOK
Yönetmeliğin tahsilat mimarisi, sürücünün uyruğundan bağımsız işleyecek: Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın, yabancı plakalı araçlara uygulanacak geçiş ücretleri ve idari para cezaları tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilecek.

Tahsilatın öncelikle ülke içindeki ödeme kanallarından yapılması esas olacak. KGM'nin işlettiği yollar için bu kanallar: Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü), Gelir İdaresi Başkanlığı, KGM ve PTT A.Ş. tahsilat kanalları olarak sıralandı. Özel işleticilerin yollarında ise işleticiler ve PTT A.Ş.'nin belirlediği kanallar geçerli olacak.

Ülke içinde ödeme ve ceza tahsilatı gerçekleştirilemeyen ve ülkeyi terk etmek üzere sınır kapılarına gelen yabancı plakalı araçların borçları, plakaya bağlı olarak KGM sistemleri üzerinden esas alınan bilgiler dahilinde Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemi aracılığıyla Ticaret Bakanlığı sisteminde elektronik ortamda görüntülenecek.

Bu borçların tahsili gerçekleşmeden aracın yurt dışına çıkışına gümrük idaresince izin verilmeyecek.
Gümrük kapılarında ödemeler banka/kredi kartlarıyla veya gümrük idarelerinin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimlerinin vezneleriyle sınırlı olmak üzere nakit olarak yapılabilecek.

BAKANLIKLAR ARASI VERİ PAYLAŞIMI
Yönetmelik, tahsilatın altyapısını oluşturan veri akışını da ayrıntılı biçimde kurguladı:

• Yabancı plakalı araçların ücret ödemeden yaptığı geçişlere ait bilgiler, aracın ülkeyi terkine izin vermemek üzere KGM tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı sisteminde veya bu sistem aracılığıyla Ticaret Bakanlığı sisteminde plaka bazında görüntülenecek.
• Ücret toplama sistemlerine ait verilerin plaka bazında iletilmesine yönelik gerekli altyapı ve düzenleme KGM tarafından yapılacak.
• KGM'nin işlettiği yollara ait ücret ve cezalara ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemindeki tahsilat bilgileri, KGM tarafından elektronik ortamda sorgulanacak.
• İşletici şirketlerin yollarına ait geçiş ücretlerinde muhasebe birimi veznelerince yapılan tahsilat bilgileri Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemi üzerinden KGM'ye; gümrük kapılarında banka/kredi kartıyla yapılan tahsilat bilgileri ise Ticaret Bakanlığı sistemi üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığına ve KGM'ye bildirilecek.

TAHSİL EDİLEN PARA NEREYE GİDECEK?
Yönetmelik, tahsil edilen tutarların paylaşımını da netleştirdi:

• KGM'nin işlettiği yollarda: Ödemesiz geçişlere ilişkin geçiş ücretleri ödeme kanalları aracılığıyla tahsil edilecek; tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilecek, geçiş ücreti ise KGM'ye aktarılacak.
• İşletici şirketlerin yollarında: Gümrüklere gelmeden önce ödenmeyen ücret ve cezalar, tebligat şartı aranmaksızın gümrük kapılarında yetkili birimlerce tahsil edilecek. Tahsil edilen tutarların yüzde 60'ı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilecek; yüzde 40'ı ise ilgili işleticiye aktarılmak üzere, tahsilatı izleyen ayın sonuna kadar KGM'ye gönderilecek. KGM'ye aktarılan tutar, takip eden 7 iş günü içinde ilgili işleticinin hesabına yatırılacak.

2017 TARİHLİ YÖNETMELİK KALDIRILDI
Yeni düzenlemeyle, 17 Şubat 2017 tarihli ve 29982 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırıldı.

Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi; hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütecek.

SIK SORULANLAR
Yabancı plakalı araç HGS'siz otoyola girerse ne olur?
Geçiş ücretine ek olarak ücretin 4 katı idari para cezası kesilir; ancak 15 gün içinde geçiş ücreti ödenirse ceza tahsil edilmez.

Ceza ödenmezse araç yurt dışına çıkabilir mi?
Hayır. Borçlar Ticaret Bakanlığı sisteminde elektronik ortamda görüntülendiği sürece, tahsilat gerçekleşmeden gümrük idaresi aracın çıkışına izin vermez.

Gümrük kapısında ödeme nasıl yapılır?
Banka/kredi kartıyla veya gümrük muhasebe birimlerinin veznelerinde nakit olarak yapılabilir.

Türk vatandaşı sürücüler kapsam dışında mı?
Hayır. Yönetmelik, sürücünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı tüm araçlara uygulanır.

Köprü ve tünel geçişleri de kapsamda mı?
Evet. Yönetmelik, işletme hakkı devredilen otoyollar ile köprü, tünel gibi büyük sanat yapılarını da kapsıyor.

SONRAKİ HABER

Belediye Başkanı ve meclis üyeleri istifa etti

ÖNCEKİ HABER

Bakan Yumaklı'dan kritik fırtına uyarısı!

Ebru Bektaş Takvim.com.tr Güncel