12. Yargı Paketi TBMM'ye sunuldu | Davalarda hızlı karar dönemi | Madde madde açıklandı

TBMM'de bu hafta, Emniyet Teşkilatı ve basınla ilgili düzenlemeler içeren kanun teklifinin görüşmeleri sürecek. AK Parti uzun zamandır üzerinde çalıştığı 12. Yargı Paketi'ni TBMM Başkanlığı'na sundu.

12. yargı paketi TBMM'de

PAKETİN KAPSAMI

12. Yargı Paketi; yürürlük, yürütme ve bir geçici madde dahil olmak üzere toplam 30 maddeden oluşmaktadır. Teklif kapsamında 12 farklı kanunda değişiklik yapılması öngörülmektedir. Düzenlemeler genel olarak;
• Medeni hukuk alanına ilişkin yenilikler,
• İdari yargı süreçlerine yönelik düzenlemeler,
• Anayasa Mahkemesinin iptal kararları sonrasında oluşan hukuki boşlukları gidermeye yönelik hükümler,
olmak üzere üç temel başlık altında toplanmaktadır.

AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu'nun kamuoyuna duyurduğu 30 maddelik 12. Yargı Paketi'nin öne çıkan detayları şu şekilde sıralandı:

• Duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan fazla olamayacak.
• Yargıtay sadece görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle yerel mahkeme kararlarını bozamayacak.
• Devlet aleyhine açılan alacaklarda doğrudan icra takibi yapılamayacak, idareye başvuru zorunlu olacak.
• Miras kalan taşınmazların ilk satışı sadece mirasçılar arasında gerçekleştirilecek.
• Noterlik evrakları mahkemelere dijital ortamda ücretsiz gönderilecek.
• İdari yargıda tek hakim sınırı 2026 yılı için 486 bin liraya çıkarılacak.
• Bölge idare mahkemeleri gerekçe hatası nedeniyle kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı sonuçlandırabilecek.
• Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu üyeliklerine uzmanlık veya doktora şartı getirilecek.
• Hukuki konularda bilirkişiye başvuran hakim ve savcılara disiplin yaptırımı uygulanacak.
• Kısıtlı vatandaşların malları en yüksek değerden satılabilmesi için UYAP üzerinden ihaleye çıkacak.
• Dijital ve genetik verilerin saklanma ve imha süreçleri yasal güvenceye alınacak.
• İstinaf mahkemelerinin ilk derece kararını kaldırıp yeniden hüküm kurması durumunda temyiz yolu açılacak.
• Belirsiz alacak davası uygulamadan kaldırılarak kısmi dava açanlara tahkikat sonuna kadar alacağı talep etme hakkı verilecek.

Yeni düzenlemeyle duruşma süreleri üç ayla sınırlandırılırken, devlet aleyhine açılan alacaklarda doğrudan icra dönemi sona eriyor.

HIZLI, VERİMLİ, ETKİN YARGI

İşte Akbaşoğlu'nun adalet hizmetlerinin hızlandırılmasını ve yargıya güvenin artırılmasını hedefleyen 12. Yargı Paketi açıklamasının detayları...

Yargılamaların makul sürede tamamlanması amacıyla hazırlanan kanun teklifinin kapsamlı çalışmanın ürünü olduğunu belirten Akbaşoğlu, "Yargının verimli, hızlı ve etkin bir şekilde işlemesine yönelik duruşma sürelerinin üç ayla sınırlandırılması, idari yargıda tek hakimle verilen kararların daha geniş çerçevede değerlendirilerek yargı süreçlerinin hızlandırılması ve e-Duruşma imkanıyla SEGBİS üzerinden avukatların ön inceleme duruşmalarına ses ve görüntü nakli yoluyla katılabilmesi teklifimizde yer almaktadır." dedi.

DEVLET ALEYHİNE DOĞRUDAN İCRA DÖNEMİ BİTİYOR

Kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına dikkat çeken Akbaşoğlu, idare aleyhine hükmedilen para alacakları için doğrudan icra takibi dönemini sona erdirdiklerini bildirdi.

Vatandaşların alacaklarına zahmetsiz şekilde kavuşmasını amaçladıklarını anlatan Akbaşoğlu, "İcra takibi başlatılmadan önce idareye yazılı başvuru yapılmasını ve hesap numarasının bildirilmesini zorunlu hale getiriyoruz. İdareye tanınan bir aylık süre içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde cebri icra yoluna gidilebilmesi imkanı devam edecek." diye konuştu.

Yargının verimli ve etkin işlemesi amacıyla hazırlanan 12. Yargı Paketi kamuoyuna duyuruldu.

BİRİNCİ AÇIK ARTIRMA YALNIZCA MİRASÇILAR ARASINDA

Mülkiyet hakkını korumak amacıyla ortaklığın giderilmesi davalarındaki suistimalleri ortadan kaldırdıklarının altını çizen Akbaşoğlu, "Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında birinci açık artırmanın yalnızca malik mirasçılar arasında yapılmasını hüküm altına alıyoruz. Böylece aile yadigarı malların, taşınmazın muhammen bedelinin yüzde yüzü üzerinden öncelikle mirasçılar arasında kalmasına imkan sağlamış oluyoruz." sözlerini sarf etti.

BİLİRKİŞİYE BAŞVURULMASINA DİSİPLİN YAPTIRIMI

Yargı süreçlerini uzatan bilirkişi uygulamasına yönelik çarpıcı açıklamalarda bulunan Akbaşoğlu, "Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün konularda bilirkişiye başvurulmasını açıkça disiplin yaptırımına bağlıyoruz. Hukuki nitelendirme yetkisi münhasıran hakim ve savcılara ait olduğu için bilirkişilik müessesesinin sadece teknik ve özel uzmanlık gerektiren alanlarla sınırlı kalması gerektiğini hüküm altına alıyoruz." ifadelerini kullandı.

Miras yoluyla kalan taşınmazların satışında ilk ihale sadece mirasçılar arasında yapılacak.

BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILIYOR

Uygulamada uzun süredir tartışmalara neden olan belirsiz alacak davasını yürürlükten kaldırdıklarını duyuran Akbaşoğlu, kısmi dava açan vatandaşlara tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı getirdiklerini aktardı.

Belirsiz alacak davası uygulamadan kaldırılırken, Yargıtay’ın bozma yetkilerine yeni sınırlar getiriliyor.

YARGITAY KAFASINA GÖRE MAHKEME KARARLARINI BOZAMAYACAK

Yargılama süreçlerinin gereğinden fazla uzamasını engellemek amacıyla Yargıtay'ın bozma yetkisine yeni sınırlar çizildiğini belirten Akbaşoğlu, "İlk derece mahkemelerinin verdiği kararlar yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulamayacak. İstinaf aşamasında zaten titizlikle denetlenen bu usuli hususların temyiz aşamasında davanın esasına girilmesini geciktirmesinin önüne geçiyoruz." dedi.

İDARİ YARGIDA TEK HAKİM SINIRI YÜKSELİYOR

İdare mahkemelerinde tek hakim tarafından çözümlenecek davaların kapsamını genişlettiklerini dile getiren Akbaşoğlu, 2026 yılı için konusu 486 bin TL'yi geçmeyen iptal ve tam yargı davalarının tek hakim tarafından süratle karara bağlanacağını bildirdi.

NOTERLİK İŞLEMLERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Bürokrasiyi azaltmak amacıyla noterlik evraklarının elektronik ortamda güvenli imza ile saniyeler içerisinde ilgili mercilere ulaştırılmasını düzenlediklerini aktaran Akbaşoğlu, bu işlemlerden vergi, harç veya değerli kağıt ücreti alınmayacağını paylaştı.

ADLİ TIP KURUMUNA UZMANLIK ŞARTI

Adli Tıp Kurumunun bilimsel kapasitesini güçlendirdiklerini vurgulayan Akbaşoğlu, ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanabilmek için tıp veya diş hekimliğinde uzmanlık ya da doktora derecesi şartını kanunla açıkça düzenlediklerini, görev sürelerini dört yılla sınırlandırdıklarını bildirdi.

KISITLILARIN MALLARI UYAP ÜZERİNDEN SATILACAK

Vesayet altındaki vatandaşlara ait malların tam rekabet ortamında satılabilmesi için UYAP Entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden satış imkanı getirdiklerini belirten Akbaşoğlu, dijital ve moleküler genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına ilişkin usulleri Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yasal güvenceye kavuşturduklarını dile getirdi.

TBMM'de bu hafta Emniyet Teşkilatı ve basınla ilgili düzenlemeler içeren torba kanun teklifinin görüşmeleri devam edecek. (Fotoğraflar Takvim Foto Arşiv ve AA'dan alınmıştır.)

Teklifte, davaların daha kısa sürede sonuçlanması amacıyla hukuk yargılamalarında ön inceleme duruşmalarının ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla yapılabilmesi,

Yargıtay tarafından, bölge adliye mahkemeleri hariç, ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle bozma kararı veremeyeceğine yönelik hükümler yer alacak.

Duruşmalar arası süre 3 aydan fazla olmayacak.

Pakette kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen, hesaplarını başkanlarına kullandıran ancak farkında olmadan dolandırılanlara yönelik düzenleme yer alacak.

Yükseköğretim Kanunu teklifiyle öğrenci affı düzenlemesi Meclis'e sunulacak.

ÖĞRENCİ AFFI GELİYOR

Bu hafta kamuoyunda öğrenci affı olarak bilinen Yükseköğretim Kanunu teklifinin de Meclis'e verilmesi planlanıyor. Teklifle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrencilerin yeniden üniversitelere dönebilmesine imkan sağlayacak düzenlemeler olacak.

Daha önce yapılan çalışmalarda, özellikle azami öğrenim süresini doldurduğu için öğrencilik hakkını kaybedenler ile önceki af düzenlemelerinden yararlanamayanların kapsama alınması üzerinde durulmuştu.

YARGININ ETKİN VE VERİMLİ İŞLEMESİNE YÖNELİK DÜZENLEMELER

1- Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda kural olarak iki duruşma arasının istisnai haller haricinde en fazla 3 ay olabileceği düzenlenmektedir. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde 3 aydan daha uzun bir süre duruşma günü olarak belirlenebilecektir. (6100 S.K. md. 147)
2- Hukuk yargılamalarında ön inceleme duruşmalarının da ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla yapılabilmesine imkan sağlanmaktadır. (6100 S.K. md. 149)
3- Bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, Yargıtay tarafından ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilemeyeceği düzenlenmektedir. (6100 S.K. md. 371)
4- Adli yargı mercilerince idare aleyhine verilen para borcunun ödenmesine ilişkin ilamlar için icra takibi yapılmadan önce idareye başvurma zorunluluğu getirilmektedir. (2004 S.K. md. 34/a)
5- Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde ve açık artırmalarda ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik önemli düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda:

• Tüm maliklere miras yoluyla intikal eden ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar yönünden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin açık artırmalarda satışa konu malın kıymetinin yüzde yüzü üzerinden yapılacak ilk artırmaya yalnızca malik olan mirasçıların katılması esası kabul edilmektedir.
• Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde pay sahiplerine de teminat yatırma zorunluluğu getirilmektedir.
• İhale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması hâlinde alınan teminatın iade edilmeyip, öncelikle satış masraflarından mahsup edileceği kalan kısmın hak sahiplerine dağıtılacağı hüküm altına alınmaktadır.
• İhale alıcısının süresi içinde ihale bedelini yatırmayarak, yapılan ihalenin iptaline neden olması karşılığında teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verileceği düzenlenmektedir. (2004 S.K. md. 114)
• Yapılan tüm bu değişikliklerin ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmaması sağlanmaktadır. (Geçici md.1/1)

6- Belirsiz alacak davası kaldırılmaktadır. Diğer yandan, kısmi davada zamanaşımının alacağın tamamı bakımından dava tarihinden itibaren kesildiği kabul edilmektedir. (6100 S.K. md. 107, geçici md.1/2 ve 109)
7- Noterlik evrak ve defterlerinin asıllarının adli mercilerce talep edilmesi halinde herhangi bir yargı mercii aracı kılınmaksızın, noterler tarafından doğrudan mahkemeye veya Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilebilmesine imkân tanınmaktadır. (1512 S.K. md. 55)
8- Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışının UYAP e-satış portalı üzerinden yapılması sağlanmaktadır. (4721 S.K. md. 440, 444 ve geçici md.1/3)
9- Hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilmesi düzenlenmektedir. (2802 S.K. md. 63)
10- 2575 sayılı Danıştay Kanununun geçici 27 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Buna göre;

• Danıştayın mevcut iş yükü dikkate alınarak daire sayısının 12'den 10'a düşürülmesine yönelik geçiş hükmü 4 yıl daha uzatılmakta ve Danıştayın 23 Temmuz 2030 tarihine kadar 12 Daireyle görev yapması sağlanmaktadır.
• Ayrıca, Danıştayın 23 Temmuz 2030 tarihine kadar 12 Daireyle çalışacak olması nedeniyle, boşalan her 8 üyelik için 4 üye seçimi yapılması usulünün 23/7/2030 tarihine kadar askıya alınması ve boşalan her 4 üyelik için aynı sayıda üye seçilmesi öngörülmektedir.

11- İdare mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanacak dava türleri artırılmaktadır. (2576 sayılı Kanun md. 7)
12- İdari yargıda istinaf incelemesine ilişkin bazı usul kuralları yeniden düzenlenmektedir. (2577 sayılı Kanun md. 45)
13- Bölge idare mahkemelerinin kaldırma kararı üzerine verdikleri kararlara karşı temyiz yolu yeniden düzenlenmektedir. (2577 sayılı Kanun md. 46)
14- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisinin kapsamı ve itiraz süresi yeniden belirlenmektedir. Buna göre, itirazın ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı yapılabileceği düzenlenmektedir.
İstemin, sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılabileceği düzenlenmektedir. (5271 S.K. md. 308)

ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARINA YÖNELİK DÜZENLEMELER

1- Adli Tıp İhtisas Kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olma şartı getirilmekte ve hukuki belirlilik ilkesi bağlamında ihtisas kurul başkan ve üyeleri için 4 yıllık görev süresi belirlenmektedir. Ayrıca adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının da 4 yıl süreyle görev yapmaları sağlanmaktadır. (2659 S.K md. 26 ve geçici md.1/4)
2- Türkiye Adalet Akademisince verilecek eğitim konuları ile yapılacak yazılı ve sözlü sınavlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Öte yandan, sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi kabul edilmekte ve mazereti sebebiyle sınavlara katılamayan hâkim ve savcı yardımcıları bakımından yapılacak mazeret sınavına ilişkin hükümler ihdas edilmektedir. (2802 S.K. md. 10)
3- Kanuni faiz oranının yüzde 24 yerine Merkez Bankasının belirlemiş olduğu reeskont oranının yüzde 80'i (2026 yılı için reeskont oranı yüzde 38,75; reeskont oranının %80'i yüzde 31) üzerinden belirlenmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. (3095 S.K. md. 1)
4- Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararların hesap yöntemi ve hesaplanacak miktara işleyecek faizin başlama ve uygulama zaman aralığı yeniden belirlenmektedir. Ayrıca ifa amacıyla yapılan peşin ödemeler, toplam alacaktan oransal olarak mahsup edilecektir. (6098 S.K. md. 55)
5- Suç soruşturması veya kovuşturması nedeniyle ilgililerden alınan saç, kan, tırnak veya tükürük gibi örnekler üzerinde yapılan moleküler genetik inceleme sonuçlarının nasıl ve ne kadar süreyle saklanacağına, imha sürecine ve ne amaçlarla kullanılabileceğine ilişkin olarak açık düzenlemeler yapılmaktadır. (5271 S.K. md. 80)
6- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17 nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar bakımından verilemeyeceği hüküm altına alınmaktadır. (5271 S.K. md. 231)
7- Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanığa, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek mahkemede bizzat hazır bulunması kaydıyla yargılamanın yenilenmesini talep edebilme hakkı tanınmaktadır. (5271 S.K. md. 247)
8- Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemeleri arasında verilen birleştirme kararına karşı doğrudan istinaf yoluna gidilebilmesi sağlanmaktadır. (6100 S.K. md. 166 ve 168)
9- Adli yargıda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında verilen kararların, miktar veya değeri itibarıyla ilk derece mahkemesi parasal sınırının üzerinde olması halinde, bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilmesi sağlanmaktadır. (6100 S.K. md. 362)
10- Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma tedbirinin uygulanması sonucu elde edilen kişisel verilerin nasıl ve ne kadar süreyle saklanacağına, sınırlandırılacağına, imha sürecine ve veri sahibinin haklarına ilişkin açık düzenlemeler yapılmak suretiyle kişisel veri güvenliği sağlanmaktadır.

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Kerimcan Durmaz'dan uyuşturucu itirafı

ÖNCEKİ HABER

Silifke Belediye Başkanı Turgut tutuklandı!

Dilek Demir Takvim.com.tr Güncel