Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler: Üretim dışında kalan nüfus için hükümetten yeni teşvikler

TikTok'ta son aylarda hızla yayılan "Çalışma boş ver", "Hayat anlamsız", "Sistemin dışına çık", "Evden çıkma" temalı videolar yeni bir toplumsal tartışmanın fitilini ateşledi. Milyonlarca görüntülenmeye ulaşan bu içeriklerin özellikle 9-18 yaş arası çocuklar ve lise öğrencilerini hedef aldığı belirtilirken, uzmanlar Türkiye'nin gelecekteki üretim gücünü tehdit eden yeni bir riskle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunuyor.

Sabah'tan Metin Can'ın haberine göre; yaşanan durum Türkiye'de sayıları 5 milyona yaklaşan "ev gençleri"ne her geçen gün yenileri eklenmesine neden oluyor. Sosyal medya üzerinden yayılan umutsuzluk ve üretim karşıtı söylemlerin genç yaş gruplarında etkisini artırdığı belirtiliyor. Eğitimden, istihdamdan ve sosyal yaşamdan uzaklaşan gençlerin oluşturduğu tablo artık sadece ailelerin değil, ekonomistlerin ve kamu yöneticilerinin de gündeminde.

'EV GENCİ' ARTIYOR

Sabah alarmı kurmayan, okula gitmeyen, iş aramayan ve gününün büyük bölümünü ekran karşısında geçiren milyonlarca genç bulunuyor. Uzmanların "ev genci" olarak tanımladığı bu kitlenin önemli bir bölümünü eğitimde ve istihdamda yer almayan gençler oluşturuyor. TÜİK'in son verilerine göre 15-29 yaş grubunda eğitimde veya istihdamda bulunmayan gençlerin oranı yüzde 28'nin üzerinde seyrediyor.

Bu oran, yüz binlerce gencin ekonomik sistemin dışında kaldığını ortaya koyarken, uzmanlar sosyal medya platformlarında yayılan "çalışmama" ve "sistemden kopma" akımlarının bu eğilimi daha da güçlendirebileceğine dikkat çekiyor. Birçoğu üniversite mezunu olan bu gençler çalışmak istemiyor evden çıkmıyor.

YAŞAM ANLAMSIZLAŞIYOR

Dünyanın en saygın bilimsel yayınlarından biri olan Proceedings of the National Academy of Sciences'te (PNAS) yayımlanan araştırmalar, gençlerin sosyal çevrelerinden ve dijital ağlardan gördükleri davranış kalıplarını hızla benimsediğini ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre özellikle ergenlik dönemindeki bireyler, sürekli maruz kaldıkları içeriklerin yaşam tercihlerini ve gelecek beklentilerini doğrudan etkileyebiliyor. Uzmanlar, "çalışmanın anlamsız olduğu", "hayattan beklenti kalmadığı" veya "sistemin dışında yaşamanın özgürlük olduğu" yönündeki içeriklerin milyonlarca kez izlenmesinin, gençler üzerinde normalleştirici bir etki oluşturabileceğini belirtiyor.

YÜK AİLELERİN OMZUNDA

Sorunun ekonomik boyutu da her geçen gün ağırlaşıyor. Evde kalan gençlerin önemli bir kısmı geçimini ailesinden sağlıyor. Yüksek enflasyon, kira ve yaşam maliyetlerinin arttığı bir dönemde çalışmayan her genç, aile bütçesi üzerinde ek bir baskı oluşturuyor.

Ekonomistler, üretim dışında kalan genç nüfusun artmasının sadece bugünün değil, geleceğin de ekonomik büyümesini tehdit ettiğini vurguluyor. Uzmanlara göre mesele yalnızca işsizlik değil.

Ev gençliği, beraberinde yalnızlaşma, sosyal izolasyon, özgüven kaybı ve aidiyet duygusunun zayıflaması gibi sorunları da getiriyor. Sosyal medya algoritmalarının benzer içerikleri sürekli ön plana çıkarması, umutsuzluk duygusunu pekiştiren bir döngü oluşturuyor.

HÜKÜMET HAREKETE GEÇTİ

Edinilen bilgilere göre hükümet, gençlerin yeniden eğitim ve üretim süreçlerine dahil edilmesi amacıyla yeni teşvik modelleri üzerinde çalışıyor. Mesleki eğitim programları, genç istihdamına yönelik prim destekleri, özel sektörle ortak yürütülecek projeler ve girişimcilik teşvikleri gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor.

Bir zamanlar Türkiye'nin en büyük gücü olarak görülen genç nüfus, gerekli adımlar atılmazsa önümüzdeki yıllarda iş gücü açığı, üretim kaybı ve sosyal maliyetlerin büyümesi gibi sonuçları beraberinde getirebileceği kaydediliyor. TikTok'ta başlayan bir akımın etkisi ise yalnızca ekranlarla sınırlı kalmayıp ülkenin ekonomik geleceğine kadar uzanabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor.

ÇOCUKLARI MÜSTEHCEN İÇERİKTEN KORUMALIYIZ

Batılı ülkeler, 16 yaş altına sosyal medya yasağından sonra çocukların müstehcen içeriklere erişiminin engellenmesi için alarmda. Teknoloji şirketlerini uyaran İngiltere Başbakanı, çocukların müstehcen içerikli görseller gönderip almasını engelleyen kontrol sistemi getirilmesini istedi.

Sosyal ağ sitelerindeki güvenlik problemlerine karşı ülkeler harekete geçmeye devam ediyor. Birçok Batı ülkesinde ardı ardına getirilen 16 yaş altına sosyal medya yasaklarından sonra devletler yeni önerileri gündeme getiriyor. Dün başlayan 2026 Londra Teknoloji Haftası'nda da gündem özellikle çocukları sosyal ağlardaki her türlü saldırıdan korumanın yolları oldu. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'in 'müstehcenlik' çıkışı yankı buldu.

Etkinlikte konuşan Starmer, teknoloji şirketlerinden çocukların müstehcen içeriklere erişimini engellemek için harekete geçmelerini istediğini, aksi takdirde şirketleri yükümlü kılacak yasal düzenlemelerin gündeme getirileceğini söyledi. Starmer'in konuşmasında öne çıkan yeni öneriler şunlar oldu:

ÜÇ AY SÜRE TANINDI

❱ İngiltere, teknoloji şirketlerinden müstehcen görsellerin önlenmesi için cihaz kontrolleri getirmesini istedi.

❱ İngiliz hükümeti, teknoloji şirketlerine gerekli adımlar için üç aylık süre tanıdı.

❱ Starmer, teknoloji şirketlerinden "çocukların müstehcen içerikli görseller gönderip almasını engelleyen cihaz kontrolleri getirmesini" istediğini belirterek, "Eğer bunu yapmazlarsa, o zaman harekete geçeceğiz ve yasayı değiştireceğiz" dedi.

ŞİRKETLERE SON UYARI

❱ Starmer, bu yılın başlarında ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformuna entegre yapay zekâ aracı Grok'un "iğrenç ve müstehcen yapay zekâ görselleri üretmesine izin verdiğini" ve hükümetinin bu konuyla mücadele ettiğini hatırlattı.

❱ Başbakan Starmer, diğer teknoloji şirketlerinin, insanları güvende tutma sorumluluklarını yerine getirmedikleri takdirde hükümetin aynı kararlılıkla harekete geçeceğini bilmeleri gerektiğini vurguladı.

ÇIPLAKLIK ENGELLENECEK

İngiltere'nin çocukların cihazlarında çıplak görüntülere erişimin teknik olarak engellendiği ilk ülke olacağı belirtildi. Bu kapsamda, Apple ve Google gibi büyük teknoloji şirketlerinin, yeni ve mevcut akıllı telefonlar ile tabletlerde yerleşik güvenlik özelliklerini etkinleştirmesi veya çocuklar için çıplak görüntüleri tespit edip engelleyecek teknik çözümler geliştirmesi gerekeceği vurgulandı. Kurulacak sistemin çıplak içeriklerin varsayılan olarak engellenmesini sağlayacağı kaydedildi.

ŞİRKET YÖNETİCİLERİNE CEZA GELİYOR

İngiliz hükümeti alınacak kararlara uymayan sosyal ağ şirketlerine ne gibi cezai yaptırımların geleceğini de duyurdu. Kurallara uymayan şirketlere para cezaları öngörüldüğü, yükümlülüklerini yerine getirmeyen teknoloji şirketlerinin yöneticilerine yönelik cezai sorumluluk mekanizmasının da değerlendirildiği kaydedildi.

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Belediye personeline maaş gibi rüşvet

ÖNCEKİ HABER

Cumhur İttifakı vatandaşların güvenli limanı oldu

Nilsu Çakıroğlu Takvim.com.tr Güncel