Takvim.com.tr
Dijital işgale yasal fren geliyor: Platformlar telif ödeyecek!
Türkiye dijital işgalin önüne telif yasası ile geçilecek. Platformlar ve servis sağlayıcılarının elde ettiği gelirlerden içerik üreticisinin de yararlanacağı sistem kurulacak. Denetimini Dijital Telif Kurulu yapacak. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, "Taslak olgunlaştı" dedi. Teklifle, platformlar ve servis sağlayıcılarının elde ettiği tüm gelirlerden içerik üreticisinin de yararlanacağı bir sistem kurulacak.
Sosyal medya platformlarında her geçen gün yeni bir skandal yaşanıyor. Geçtiğimiz günlerde Instagram'a kayıtlı 17,5 milyon kullanıcının verisi çalınarak Dark Web'e (karanlık ağ) aktarılmasının ardından sosyal medya platformlarının güvenliği nasıl tehdit ettiği bir kez daha gündeme geldi.
Reklam gelirinde yaşanan değişim (Takvim.com.tr)
TÜRKİYE'DEN 158 MİLYAR LİRA GELİR ELDE ETTİLER
2024'te Türkiye'den 158 milyar lira gelir elde eden bu sosyal medya platformları, kişisel verilerin sistematik biçimde toplandığı, işlendiği ve farklı amaçlarla kullanılan dijital yapılara dönüştü. İsimlerden telefon numaralarına, konum bilgilerinden alışkanlıklara kadar uzanan bu veri havuzu, kullanıcıların bilgisi ve rızası dışında üçüncü tarafların eline geçerek doğrudan hedefleme, manipülasyon ve yönlendirme faaliyetlerinde kullanılıyor. Ortaya çıkan tablo ise açık bir milli güvenlik sorununa işaret ediyor.
Fotoğraf (AA)
VERİLERİMİZ SATILIYOR
Google, Instagram, WhatsApp, YouTube, Facebook, TikTok ve X gibi platformlara, 2024 yılında Türkiye'den reklam aracılığıyla yaklaşık 158 milyar TL aktarıldı. Türkiye'de reklam pastasının yüzde 74'ünü ele geçiren sosyal medya platformları, kazançlarına rağmen Türkiye'nin siber güvenliği ve kullanıcıların bilgilerini koruma anlamında hiçbir adım atmadı.
DİJİTAL İŞGALE YASAL FREN GELİYOR
Bu kapsamda daha önce Takvim.com.tr'nin gündeme getirdiği "dijital telif" yasasıyla ilgili hazırlıklar TBMM'de sürüyor. Platformlar ve servis sağlayıcıları zapturapt altına "Dijital Telif Kurulu" ile alınacak. Kurallara uymayanlara para cezasından başlayarak, izin ve lisans iptallerine kadar katı yaptırımlar uygulanacak.
YouTube (AA)
TAKİP SİSTEMİ
Hazırlanan taslağa ilişkin detayları TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas anlattı. Dijital kuşatmayı kurmak için hükümetin birçok bakanlık ve ilgili kurumlarıyla kapsamlı çalışma yürüttüğüne işaret ederek, çalışmaların bir ayağında da TBMM olarak kendilerinin bulunduğunu söyledi. Takvim'den Önder Yılmaz'ın haberine göre, "Dijital telif" yasa taslağı çalışmalarının olgunlaştığını bildiren Elmas, "İnsanların ilgisini çeken içerik üretenlerin, bu üretimlerinden pratik gelir elde etmelerini hedefliyoruz. Dijital platformlar ve servis sağlayıcıları üretilen içeriklerle milyarlarca lira kazanmalarına rağmen, içerik üreticileri emeklerinin karşılığını alamıyor" dedi.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas (Takvim.com.tr)
Elmas'ın verdiği bilgilere göre; teklifle, platformlar ve servis sağlayıcılarının elde ettiği tüm gelirlerden içerik üreticisinin de yararlanacağı bir sistem kurulacak. Yapay zeka programlı bu sistemde üretilen içeriklerin hangi platform üzerinden, saat kaçta yayına verildiği, ilk yayınlayan ve bu içeriği kimlerin kullandığı takip edilecek. Örneğin; bir haber içeriğinin ilk üreticisinden son kullanıcısına kadar dijital izi sürülebilecek.
Dijital platformlar, servis sağlayıcıları ile içerik üreticileri arasında sözleşmeler imzalanabilecek. İster bireysel, ister meslek kuruluşu, ister dernek ve meslek birlikleri üzerinden üretilen içerikler konusunda dijital platformlarla günlük, haftalık, aylık ve yıllık "telif" ödenmesi konusunda anlaşma yapılabilecek. Yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, telif anlaşmaları ve imzalanan bu anlaşmalara uyumun denetimi için "Dijital Telif Kurulu" kurulacak. Anlaşmazlık halinde bu kurul "hakem" görevini üstlenecek.
PARADAN İZİN İPTALİNE KADAR CEZA
Sosyal medya platformları ve servis sağlayıcıları ile içerik üreticileri arasındaki anlaşmazlıkta haksızlık tespit edilirse Dijital Medya Kurulu cezai müeyyide uygulayacak. Taraflar arasında yapılan sözleşmede belirlenen cezai yaptırım dışında, Kurul, vergi ödemeleri başta olmak üzere ihlal tespit ettiğinde, ihlalin ağırlığına göre, para cezasından, izin ve lisans iptaline kadar yaptırımlar uygulayabilecek.
Fotoğraf (AA)
Öte yandan Instagram'daki son veri sızıntısının tehlikeli boyutlarını uzmanlar yorumladı.
ARGÜMANLAR DEĞİŞTİ
Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, cebimizde taşıdığımız cep telefonlarındaki sosyal medya platformlarını güvenlik perspektifinden değerlendirdi. Sabah'tan Semih Kara'nın haberine göre, Keleş, "Günümüzde savaşlar artık sadece silahla yapılmıyor. Ekonomi, silah ve nüfus nasıl milli güç sayılıyorsa bilgi de buna dahil oldu. Toplumu yönlendiren sosyal medya platformları birer savaş makinesine dönüştü" dedi. Sosyal medyanın manipülasyon ve algı operasyonlarında nasıl kullanıldığıyla ilgili de bilgiler aktaran Keleş, "Özellikle son günlerde İran'da yaşanan kitle hareketlerinin yönlendirilmesinde sosyal medya platformlarının ne kadar etkili olduğunu görüyoruz. Geçmişte Gezi Parkı olaylarında da bu platformların toplumu yönlendirme gücüne hep birlikte şahit olduk" dedi. Keleş, esas çözümün ise kendi sosyal medya platformlarımızı güçlendirmek olduğunu altını çizdi.
DEVLETLER KADAR GÜÇLÜ OLDULAR
Kastamonu Üniversitesi Yapay Zeka Çalışmaları Koordinatörü Sosyolog Prof. Dr. Tunay Kamer, bu platformların belki birer devlet olmadıklarını ancak devlet kadar güçlü birer aktör olduklarına dikkat çekti. Kamer, "Çünkü hesap vermeden güç kullanabiliyorlar. Meta gibi şirketler artık sadece teknoloji şirketi değil, tamamen siyasi bir aktör. İş hesap vermeye gelince birden 'Biz özel şirketiz' durumuna dönüşüyor. Şeffaflık yoksa güvenlik de yoktur. Bugün sessiz kalınırsa yarın aynı döngü devam eder. Bu duruma artık dur denilmesi gerekiyor" diye konuştu.
Fotoğraf (AA)
FARKINDA OLMADAN İZİN VERİYORUZ
Sosyal Medya Uzmanı Ufuk Karakullukcu, "17,5 milyon kişinin bilgileri Dark Web'de satışa çıktı. Kullanıcıların kişisel bilgilerinin yer aldığı veri tabanlarının alınıp satıldığını görüyoruz. Kişisel bilgiler artık birer meta gibi işlem görüyor. Kötü niyetli kişiler bu verilerden yola çıkarak daha kapsamlı çalışmalarla milli güvenliği dahi tehdit edecek hazırlıklar yapıyor. Farkında olmadan tüm veri işlemelerine izin veriyoruz. Ortalama bir uygulama yaklaşık 240 farklı veri işliyor ve çoğu zaman bu verilerin neden toplandığını dahi bilmiyoruz" dedi.
META SİYONİZMİN BİR NUMARALI DESTEKÇİSİ
WhatsApp, Facebook ve Instagram'ı bünyesinde barındıran Meta, İsrail'in Gazze'de yürüttüğü soykırımın en büyük destekçilerinden biri olarak ön plana çıkıyor. Daha önce soykırım hakkında paylaşım yapan hükümet yetkililerinin dahi gönderilerini kaldıran Meta, çıkarlarıyla örtüşmeyen konularda dilediği gibi sansür uyguluyor.
