Sağlık Bakanlığından Kars Aile Mahkemesi'nin "topuk kanı" kararına itiraz! Uzmanlar uyardı: Geri dönüşü yok

Kars'ta bir aile yenidoğan bebeklerinden topuk kanı aldırmak istemedi. Konu yargıya taşındı.

KARS AİLE MAHKMESİ AİLEYİ HAKLI BULDU
Kars Aile Mahkemesi, anne-babanın topuk kanı vermeme özgürlüğüne sahip olduğuna hükmederek, kararda bir alternatif tıp uzmanı olarak adlandırılan ve 2014'te ölen Ukraynalı Aidin Salih'in yazılarını gerekçe gösterdi.

SAĞLIK BAKANLIĞI DEVREYE GİRDİ
Sağlık Bakanlığı, Kars aile mahkemesinin "Yenidoğan Tarama Programı" kapsamında topuk kanı alınmasına ilişkin kararına karşı istinaf yoluna başvuru sürecinin başlatıldığını bildirdi.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden yapılan açıklamada, Kars aile mahkemesi tarafından, 20 Ağustos'ta, topuk kanı alınması hakkında verilen kararın, ilk derece mahkemesi kararı olduğu ve kesin hüküm taşımadığı bildirildi.

YENİDOĞAN TARAMA PROGRAMI AYNI ŞEKİLDE DEVAM EDECEK
Topuk kanının, Yenidoğan Tarama Programı kapsamında çocukların hastalıklarını erken teşhis ederek tedavilerini başlatmak amacıyla alındığı hatırlatılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

"Kesin hüküm niteliği taşımayan mezkur kararın hatalı olduğunu değerlendirdiğimizden, bu karara karşı Bakanlığımızca istinaf yoluna başvuru süreci ivedilikle başlatılmıştır. Hukukun, adalet ve doğruluk temelinde vereceği karara olan inancımız tam olduğundan, yargı süreci sonuçlanıncaya kadar Yenidoğan Tarama Programı aynı şekilde devam edecektir."

UZMANLARDAN SOSYAL MEDYA UYARISI
Topuk kanı ile ilgili sosyal medyada yalan ve yanlış bilgilendirmelerin yer aldığını dikkat çeken uzmanlar, topuk kanı reddinin erken tanıyla tamamen sağlıklı bir yaşam sürdürebilecek bebeklerin, olası hastalık tanısının atlanmasına, kalıcı zeka geriliği gibi asla geri döndürülemeyecek problemlerle karşı karşıya kalmalarına yol açtığını ifade ediyor.

Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Metabolizma Hastalıkları Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu Doç. Dr. Asburçe Olgaç Kılıçkaya

Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Metabolizma Hastalıkları Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu Doç. Dr. Asburçe Olgaç Kılıçkaya, geçtiğimiz aylarda AA'ya yaptığı açıklamada, "Günümüzde ne yazık ki topuk kanı taramalarının reddiyle artan oranlarda karşılaşıyoruz. Sosyal medyada bazı yanlış bilgilendirmelerin etkisiyle ailelerin bu kararı aldıklarını görüyoruz ama bunların hiçbir bilimsel dayanağı yok. Bütün ailelerimize topuk kanı taramaları konusunda duyarlı olmalarını ve hekimlerinin çağrılarına uymalarını rica ediyorum." ifadelerini kullandı.

TOPUKTAN ALINAN BİRKAÇ DAMLA KAN NEDEN ÖNEMLİ?
Türkiye'de doğan her bebek, fenilketonüri, konjenital hipotiroidi, kistik fibrozis ve biyotinidaz eksikliği yönünden taranıyor. Taramalar sayesinde, bu hastalıklar nedeniyle oluşabilecek geri dönüşümü olmayan hasarlar engellenebiliyor veya etkileri azaltılabiliyor.

Bebeklerde bu hastalıkların olup olmadığının araştırılması için topuk kanı örneğinin alınması gerekiyor. Topuktan alınan birkaç damla kan ile çocukların hayata sağlıklı bir şekilde başlaması sağlanabiliyor.

ORTAYA ÇIKMAMIŞ HASTALIKLAR BELİRLENİYOR
Bebeklerde hastaneden taburcu olmadan önce alınan kan örneğinde ortaya çıkmamış olan hastalık belirtilerinin saptanabilmesi için doğumdan sonraki ilk hafta içinde ikinci bir kan örneğinin alınması önem taşıyor.

Ayrıca bebekten uygun zamanda ve yeterli miktarlarda kan alınamaması veya sonuçlardan herhangi birinin yüksek olması durumunda sonucu doğrulamak için tekrar kan örneği istenebiliyor. Topuk kanı sonuçları ile ilgili aileye geri dönüş yapılmaması, bebeğin tarama testlerinde herhangi bir sorun saptanmadığı anlamına geliyor.

Sağlık Bakanlığı, topuk kanı taramasına eklenebilecek ve çocukların hayatını olumlu yönde etkileyecek başka hastalıkların tarama programına dahil edilmesi için bilim kurulları ile çalışmalar yürütüyor.