Türkiye'de 'gri boşanma' artıyor: 50 yaş üstü ayrılıklar son 24 yılda yüzde 250 yükseldi

Türkiye'de 50 yaş ve üzerindeki bireylerin boşanmasını ifade eden 'gri boşanma' giderek daha görünür hale geliyor. 2001'de 17 bin 112 olan gri boşanma sayısı, 2025'te 61 bin 252'ye ulaştı. Son 24 yıldaki artış yüzde 250'yi aşarken, boşanan her 100 kişiden yaklaşık 16'sını 50 yaş ve üzerindekiler oluşturdu. GRİ BOŞANMADA 24 YILLIK DEĞİŞİM 2001: 17 bin 112 gri boşanma 2025: 61 bin 252 gri boşanma Artış: Yüzde 250'nin üzerinde 2025'teki pay: Boşanan her 100 kişiden yaklaşık 16'sı 50 yaş ve üzerindeydi BOŞANMA SAYISI 193 BİNİ GEÇTİ SETA'nın Temmuz 2026 tarihli analizine göre Türkiye'de toplam boşanma sayısı da uzun vadede belirgin biçimde yükseldi. 2001'de 91 bin 994 olan boşanma sayısı, 2025'te 193 bin 793'e çıktı. Aynı dönemde kaba boşanma hızı binde 1,41'den binde 2,26'ya yükseldi. TOPLAM BOŞANMA SAYISI 2001: 91 bin 994 2025: 193 bin 793 KABA BOŞANMA HIZI 2001: Binde 1,41 2025: Binde 2,26 2025'te gerçekleşen boşanmaların yüzde 34'ü evliliğin ilk 5 yılında yaşandı. Ancak uzun süreli evliliklerdeki ayrılıklar da dikkat çekti. Boşanmaların yüzde 30'u, 16 yıl ve daha uzun süren evliliklerde meydana geldi. Evliliğin ilk 5 yılında gerçekleşen boşanmalar: Yüzde 34 16 yıl ve daha uzun süren evliliklerde gerçekleşen boşanmalar: Yüzde 30 ERKEKLERDE ORAN YÜZDE 20'YE YAKLAŞTI Gri boşanmaların toplam boşanmalar içindeki payı hem kadınlarda hem de erkeklerde arttı. GRUP 2001 2025 Kadınlar Yüzde 6,8 Yüzde 11,4 Erkekler Yüzde 11,7 Yüzde 19,7 2025'te boşanan bireylerin yüzde 15,5'i 50 yaş ve üzerindeydi. Erkeklerdeki sayının daha yüksek olmasında yeniden evlenme eğiliminin etkili olduğu değerlendiriliyor. Verilere göre 65 yaş ve üzerinde daha önce boşanmışken yeniden evlenen erkeklerin sayısı, kadınların yaklaşık 3,5 katına ulaşıyor. Bu tablo, ileri yaşta boşanmanın erkekler açısından yeni bir evlilikle sonuçlanabildiğini, kadınlarda ise yalnız yaşama ve sosyal destek ihtiyacını daha fazla öne çıkarabildiğini gösteriyor. ÇOCUKLAR EVDEN AYRILINCA SORUNLAR GÖRÜNÜR OLUYOR Gri boşanmanın arkasında tek bir neden bulunmuyor. Evliliğin ilk dönemlerinde çözülemeyen ve yıllarca ertelenen sorunlar, ilerleyen yaşlarda yeniden gündeme gelebiliyor. Çocukların evden ayrılmasıyla ortaya çıkan 'boş yuva sendromu', eşlerin uzun yıllar sonra baş başa kalmasına yol açıyor. Emeklilikle birlikte günlük düzenin değişmesi, gelir kaybı, sağlık sorunları ve bakım ihtiyacı da evlilikte yeni gerilim alanları oluşturabiliyor. Yaşam süresinin uzaması da kararları etkiliyor. Bireyler, hayatlarının kalan bölümünü mutsuz bir evlilik içinde geçirmek yerine yeni bir düzen kurmayı tercih edebiliyor. Boşanmanın toplumda geçmişe göre daha fazla kabul görmesi de bu eğilimi güçlendiriyor. GRİ BOŞANMAYI ETKİLEYEN UNSURLAR Yıllarca ertelenen evlilik sorunları Çocukların evden ayrılması ve boş yuva sendromu Emeklilikle birlikte günlük düzenin değişmesi Gelir kaybı, sağlık sorunları ve bakım ihtiyacı Yaşam süresinin uzaması Boşanmanın toplumsal kabulünün artması EN YAYGIN NEDEN İLGİSİZ DAVRANMA Türkiye Aile Yapısı Araştırması'nda boşanmaya yol açan nedenler arasında sorumsuz ve ilgisiz davranma ilk sırada yer aldı. Öne çıkan nedenler şöyle sıralandı: Sorumsuz ve ilgisiz davranmaYüzde 32,2 AldatmaYüzde 14,1 Evin geçimini sağlayamamaYüzde 9,8 Dayak ve kötü muameleYüzde 8,1 Aile büyüklerinin ilişkilere karışmasıYüzde 8 Ekonomik sorunlar, şiddet, iletişim bozukluğu ve aile müdahaleleri boşanma kararında belirleyici olurken, ileri yaşlarda bu sorunlara emeklilik ve sağlık koşulları da ekleniyor. EKONOMİK KAYIP KADINLARDA DAHA AĞIR Gri boşanmanın etkisi yalnızca medeni durumla sınırlı kalmıyor. İleri yaşta ayrılan bireylerin çalışma hayatına yeniden dönme veya maddi kayıplarını telafi etme imkanları daha düşük olabiliyor. Araştırmalara göre boşanma sonrasında kadınların yaşam standartlarında ortalama yüzde 45 düşüş yaşanıyor. Erkeklerdeki düşüş ise yüzde 21 seviyesinde kalıyor. KADINLAR Yüzde 45 Yaşam standardındaki ortalama düşüş ERKEKLER Yüzde 21 Yaşam standardındaki ortalama düşüş Toplam servet açısından bakıldığında hem kadınlar hem de erkekler boşanmanın ardından varlıklarının yaklaşık yarısını kaybedebiliyor. Bu kayıp, kısa süreli bir sıkıntı olmaktan çıkıp uzun yıllar devam eden ekonomik kırılganlığa dönüşebiliyor. EKONOMİK KIRILGANLIK UYARISI Boşanmanın ardından hem kadınlar hem de erkekler toplam servetlerinin yaklaşık yarısını kaybedebiliyor. İleri yaşta çalışma hayatına dönmek ve maddi kaybı telafi etmek daha zor olabiliyor. Ekonomik kayıp uzun yıllar devam eden bir kırılganlığa dönüşebiliyor. BÜYÜKŞEHİRLERDE DAHA FAZLA GÖRÜLÜYOR Gri boşanma oranları Türkiye'nin her bölgesinde aynı düzeyde değil. Bireyselleşmenin, kentleşmenin ve ekonomik bağımsızlığın daha güçlü olduğu İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa gibi büyükşehirlerde sayılar daha yüksek seyrediyor. Toplam boşanmalar içinde 50 yaş üzerindekilerin payı İzmir'de erkeklerde yüzde 21,72, kadınlarda yüzde 13,14 olarak kaydedildi. Antalya'da ise oran erkeklerde yüzde 20,69, kadınlarda yüzde 11,45 oldu. ŞEHİR ERKEKLER KADINLAR İzmir Yüzde 21,72 Yüzde 13,14 Antalya Yüzde 20,69 Yüzde 11,45 Hakkari, Ardahan, Bayburt, Gümüşhane ve Muş gibi illerde gri boşanmaların daha düşük seviyede kaldığı belirtildi. Geniş aile yapısı, çocuk sayısı ve boşanmaya yönelik toplumsal yaklaşım bu farkta etkili olabiliyor. ABD'DE HER ÜÇ BOŞANMADAN BİRİ GRİ BOŞANMA İleri yaşta boşanma yalnızca Türkiye'ye özgü bir eğilim değil. ABD'de 1990'da boşanmaların yüzde 8'i 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görülürken, bu oran 2010'da yüzde 27'ye, 2019'da ise yüzde 36'ya yükseldi. ABD'DE GRİ BOŞANMANIN YÜKSELİŞİ 1990: Yüzde 8 2010: Yüzde 27 2019: Yüzde 36 Ülkede genç yaş gruplarındaki boşanma oranları gerilerken, 65 yaş ve üzerindeki bireylerde artış devam etti. ABD'de günümüzde her üç boşanmadan yaklaşık birinin gri boşanma olduğu belirtiliyor. Avrupa Birliği ülkelerinde de 50 yaş ve üzerindekilerin toplam boşanmalar içindeki payı yüzde 40'a yaklaştı. Letonya ve İsveç yüksek oranlarla öne çıkarken, İtalya daha düşük gri boşanma oranına sahip ülkeler arasında yer aldı. AVRUPA BÖLGESİNDE KABA BOŞANMA HIZI (1964-2024, BİNDE) ÜLKE / BÖLGE 1964 1980 2000 2010 2020 2024 AB 0,8 1,3 1,7 1,9 1,6 1,6 Belçika 0,6 1,5 2,6 2,7 1,8 - Bulgaristan 1,1 1,5 1,3 1,5 1,3 1,3 Danimarka 1,4 2,7 2,7 2,6 2,7 - Almanya 1,0 1,6 2,4 2,3 1,7 - İrlanda - - 0,7 0,7 - - Yunanistan 0,4 0,7 1,0 1,2 - 1,5 İspanya - - 0,9 2,2 1,6 1,7 Fransa - - 1,9 2,1 - - İtalya - 0,2 0,7 0,9 1,1 1,3 GKRY 0,2 0,3 1,7 2,3 - - Letonya 2,3 5,0 2,6 2,4 2,7 2,8 Litvanya 0,9 3,2 3,1 3,2 2,7 2,5 Lüksemburg 0,4 1,6 2,4 2,1 2,3 1,8 Macaristan 1,9 2,6 2,3 2,4 1,5 1,9 Malta - - - - 0,5 0,9 Hollanda 0,5 1,8 2,2 2,0 1,7 1,4 Avusturya 1,2 1,8 2,4 2,1 1,7 1,6 Polonya 0,7 1,1 1,1 1,6 1,4 1,6 Finlandiya 1,0 2,0 2,7 2,5 2,4 2,1 İsveç 1,2 2,4 2,4 2,5 2,5 2,1 İzlanda 0,9 1,9 1,9 1,8 1,9 - Norveç 0,7 1,6 2,2 2,1 1,8 - İsviçre 0,8 1,7 1,5 2,8 1,9 1,8 Bosna Hersek - - - 0,4 - - Moldova - - - 3,2 - 4,0 Gürcistan - - - 1,1 2,1 3,7 Arnavutluk 0,6 0,8 0,7 - 1,5 2,0 Sırbistan - - - 0,9 1,3 1,6 Türkiye - - - 1,6 1,6 2,2 Ukrayna - - - 2,8 2,9 - Tablo: 10 Tomassini, Acciai ve Vignoli, ''Grey Divorces' in Europe' ORTA VE İLERİ YAŞ ÇİFTLERİ İÇİN AYRI DESTEK ÖNERİSİ Analizde, aile politikalarının yalnızca genç çiftlere odaklanmaması gerektiği vurgulandı. Çocukların evden ayrılması, emeklilik, sağlık sorunları ve değişen aile içi roller nedeniyle 50 yaş sonrasındaki evliliklerin farklı desteklere ihtiyaç duyduğu belirtildi. ÖNERİLEN DESTEKLER Emeklilik öncesi danışmanlık programları Boş yuva sendromuna yönelik psikososyal destek İleri yaşta yalnız kalanlara kira ve konut yardımı Boşanma sonrası ekonomik kayıp yaşayan kadınlara istihdam desteği Büyükşehirler ile daha küçük iller arasındaki farklılıkların dikkate alınması, yerel ihtiyaçlara uygun aile destek programlarının hazırlanması ve gri boşanmaya ilişkin daha ayrıntılı verilerin üretilmesi gerektiği ifade edildi. (Haberde yer alan görseller Takvim Foto Arşivi'ne aittir.) (Evlenme ve Boşanma İstatistikleri 2025) (Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025) ('Marriage and Divorce Statistics'; 'Crude Divorce Rate', eurostat, 20 Mart 2026, erişim 28 Haziran 2026) (Evlenme ve Boşanma İstatistikleri 2025, TÜİK, 24 Şubat 2026, erişim 28 Haziran 2026, https://veriportali.tuik. gov.tr/tr/press/58165)

ÜLKE / BÖLGE	1964	1980	2000	2010	2020	2024
AB	0,8	1,3	1,7	1,9	1,6	1,6
Belçika	0,6	1,5	2,6	2,7	1,8	-
Bulgaristan	1,1	1,5	1,3	1,5	1,3	1,3
Danimarka	1,4	2,7	2,7	2,6	2,7	-
Almanya	1,0	1,6	2,4	2,3	1,7	-
İrlanda	-	-	0,7	0,7	-	-
Yunanistan	0,4	0,7	1,0	1,2	-	1,5
İspanya	-	-	0,9	2,2	1,6	1,7
Fransa	-	-	1,9	2,1	-	-
İtalya	-	0,2	0,7	0,9	1,1	1,3
GKRY	0,2	0,3	1,7	2,3	-	-
Letonya	2,3	5,0	2,6	2,4	2,7	2,8
Litvanya	0,9	3,2	3,1	3,2	2,7	2,5
Lüksemburg	0,4	1,6	2,4	2,1	2,3	1,8
Macaristan	1,9	2,6	2,3	2,4	1,5	1,9
Malta	-	-	-	-	0,5	0,9
Hollanda	0,5	1,8	2,2	2,0	1,7	1,4
Avusturya	1,2	1,8	2,4	2,1	1,7	1,6
Polonya	0,7	1,1	1,1	1,6	1,4	1,6
Finlandiya	1,0	2,0	2,7	2,5	2,4	2,1
İsveç	1,2	2,4	2,4	2,5	2,5	2,1
İzlanda	0,9	1,9	1,9	1,8	1,9	-
Norveç	0,7	1,6	2,2	2,1	1,8	-
İsviçre	0,8	1,7	1,5	2,8	1,9	1,8
Bosna Hersek	-	-	-	0,4	-	-
Moldova	-	-	-	3,2	-	4,0
Gürcistan	-	-	-	1,1	2,1	3,7
Arnavutluk	0,6	0,8	0,7	-	1,5	2,0
Sırbistan	-	-	-	0,9	1,3	1,6
Türkiye	-	-	-	1,6	1,6	2,2
Ukrayna	-	-	-	2,8	2,9	-