İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu

Mimar Sinan'ın "ustalık dönemi" dokunuşlarını taşıyan Valide-i Atik Camii, İstanbul'un en kıymetli kültür hazinelerinden biri olarak zamana meydan okumaya devam ediyor. Üsküdar'da konumlanan ve 16. yüzyılın mimari dehasını günümüze taşıyan külliye Osmanlı'nın sosyal ve kültürel dokusunu yansıtan en güzel örneklerden biri.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 1

İstanbul'un tarihi silüetinin en zarif yapılarından biri olan Valide-i Atik Camisi, 16. yüzyılda Mimar Sinan'ın ustalık döneminde inşa edilmiş bir Osmanlı şaheseridir. İbadet yeri olmasının yanı sıra etrafındaki külliye ile sosyal, eğitimsel ve kültürel bir merkez işlevi gören cami 450 yılı aşkın süredir Üsküdar'ın simgesi olarak ayakta duruyor. İşte 5 soruda Valide-i Atik'te zaman yolculuğu...

İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 2

Valide-i Atik Camisi ne zaman ve kim tarafından yaptırılmıştır?

Cami, 16. yüzyılda Sultan 3. Murad'ın annesi Nurbanu Valide Sultan tarafından Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Daha sonra 3. Ahmed'in annesi Gülnuş Valide Sultan'ın yaptırdığı yeni cami ile karışmaması için "Atik Valide" veya "Eski Valide" olarak anılmıştır.

İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 3

Valide-i Atik Camisi'nin mimari özellikleri nelerdir?

Mimar Sinan, camide merkezi mekan algısını güçlendirmiş, ferah ve dengeli ışık dağılımı sağlamıştır. İç dekorasyonda İznik çiniciliğinin altın dönemi örnekleri kullanılmış, mihrap ve çini motiflerinde lale, karanfil ve küçük çiçekler öne çıkmıştır. Ayetel Kürsi kuşağı lacivert zemin üzerine beyaz celi sülüsle yazılmış, mermer mihrap ve ince işçilikli minber klasik Osmanlı üslubunun seçkin örneklerindendir.

İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 4

Valide-i Atik Cami'nin etrafında neler var?

Cami, etrafındaki külliye ile adeta küçük bir şehir gibidir. Külliye içinde medrese, tekke, sıbyan mektebi, darülhadis, darülkurra, imaret, darüşşifa ve hamam bulunur. Bu yönüyle hem sosyal, hem eğitimsel hem de dini bir merkez işlevi görür.

İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 5

Caminin iç süslemeleri nasıl?

İznik çinileri, mercan kırmızısı, zümrüt yeşili ve farklı çiçek motifleriyle zenginleştirilmiş olup cami içini görsel bir şölen hâline getirir. Pencerelerdeki vitraylar ışığı iç mekâna yansıtarak huzurlu bir atmosfer oluşturur.

İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 6

Valide-i Atik Camisi'ne nasıl gidilir?

  • Toplu taşıma ile: Üsküdar iskelesinden kalkan otobüs ve minibüslerle camiye ulaşabilirsiniz.

  • Vapur ile: Avrupa yakasından Üsküdar'a vapurla gelinip, kısa bir yürüyüşle camiye varabilirsiniz.

  • Araç ile: Üsküdar İskele Meydanı çevresinde sınırlı park alanı bulunmaktadır; toplu taşıma kullanmak daha rahat olacaktır.

İstanbul’un saklı hazinesi 450 yıldır ayakta: Valide-i Atik’te zaman yolculuğu - 7

Kaynak TDV İslâm Araştırmaları Merkezi (fotoğraflar)- Fikriyat