Cihan padişahını düşmanları bile takdir etti! İşte Sultan 2. Abdülhamid hakkında yapılmış 7 itiraf...

Sultan 2. Abdülhamid Han, Osmanlı Devleti'nin 34'üncü padişahı ve İslâm'ın 113'üncü halifesi olarak, dünyanın en karışık döneminde tahta çıkmıştı. Osmanlı Devleti'ni 33 yıl ayakta tutan; yaptığı yeniliklerle, devletin toparlanmasını sağlayan Abdülhamid Han hakkında birçok kişi önemli itiraflarda bulunmuştur. Özellikle tahttan indirildikten sonra ona karşı olanlar itiraf derecesindeki sözleriyle Abdülhamid'i anmıştır. 2. Abdülhamid muhaliflerinden olan şair ve yazar Süleyman Nazif, pişmanlığını şu dizelerle dile getirmiştir: 'Padişahım gelmemişken ya da biz, İşte geldik senden istimdada biz, Öldürürler başlasak feryada biz, Hasret olduk eski istibdada biz.' Son Almanya İmparatoru ve Prusya Kralı II. Wilhelm, Sultan II. Abdülhamid hakkında şunları söylemiştir: 'Fransız kralı ile görüştüm, aşağı buldum. Japon imparatoru ile görüştüm, basit buldum. İngiliz kralı ile görüştüm, kendi ayarımda buldum. Ne zaman ki, Osmanlı Sultanı Abdülhamid Han ile görüştüm; heybeti, zekâsı ve nezaketi karşısında beni bir titreme aldı.' Edward Grey Büyük Britanya'nın Dışişleri Bakanı Edward Grey, hasmı olduğu II. Abdülhamid hakkında: 'Ne büyük kayıp! Hasmımdı ama onun ölümü ile diplomasi mesleği artık zevkini kaybetti.' demiştir. Alman Başbakanı Otto Von Bismark Zamanın Almanya başbakanı Bismarck; 'Sultan Abdülhamid, Avrupa'da bir hasta olarak ele alınmaktadır. Fakat bana göre o, Haliç kıyılarında bulunanların hepsinden daha yüksek bir diplomattır. Ona karşı âdilâne hüküm verilmediği kanaatindeyim' demiştir. Ayrıca II. Abdülhamid'in zekâsı için: 'Dünyada 100 gram akıl varsa bunun 90 gramı Abdülhamid'de, 5 gramı bende, kalan 5 gramı da diğer dünya siyasilerindedir.' demiştir. İngiliz Casus Arminius Vambery 'Sultan Abdülhamid'in akıllılığı, çalışkanlığı ve vatanseverliği her şüphenin üstündedir.' Filozof Rıza Tevfik Bölükbaşı Filozof Rıza Tevfik''in'Sultan Abdülhamid Han'ın Ruhaniyetinden İstimdad' isimli şiirinden bir dörtlük: 'Nerdesin Şevketlim Sultan Hamîd Hân Feryâdım varır mı bârigâhına Ölüm uykusundan bir lahzâ uyan Şu nankör milletin bak günâhına' 'Târihler ismini andığı zaman, Sana hak verecek, ey koca sultan; Bizdik utanmadan iftira atan, Asrın en siyâsî padişâhına.' Henry Woods Paşa 'Bana göre Sultan Abdülhamid, gelmiş geçmiş Osmanlı padişahları arasında en müstesna mevkii işgal edenlerden biridir. Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan beri gelen en başarılı hükümdarlardandır. Çok sakin ve gösterişten uzak bir halde yaşardı. Bir meseleye çözüm ararken, mütehassıslarını dinler, ancak onların fikirlerine esir olmazdı. Şehzade iken de akıllı, nazikti ve İstanbul'a gelen seçkin Avrupalılar kendisini ziyaret etmek isterlerdi.' İngiltere Dışişleri Bakanı Edward Grey 'Komşularının zaafları üzerine şüphe edilebilecek gizli emellerin sahibi olduğu ne kadar iddia edilirse edilsin daha sonra anlaşıldı ki Abdülhamid, bizzat Avrupalıların huzur ve çıkarlarını, hatta kendilerinin bile başaramayacakları en akıllı ve dengeli şekilde koruyabilmiş bir hükümdardı.'