GPS'in yön duygumuzu zayıflatması, arama motorlarının hafızayı değiştirmesi gibi etkilerden sonra bilim insanları yapay zekânın da benzer bir etki yaratabileceği konusunda uyarıyor. ChatGPT gibi araçlara aşırı bağımlılığın yaratıcılık, dikkat, eleştirel düşünme ve hafıza üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği tartışılıyor.
Zihinsel emeği azaltıyor
BBC'de yer alan habere göre Sinirbilim Uzmanı Adam Greene, yapay zekânın zihinsel emeği azalttığını ve bunun uzun vadede bazı düşünme becerilerini köreltebileceğini söylüyor. Ancak nöropsikolog Jared Benge, bunun "tamamen zararlı" bir durum olmadığını doğru kullanıldığında fayda da sağlayabileceğini vurguluyor.
Asıl endişe ne?
Araştırmalar yapay zekânın "dijital bunama" yaratacağı iddiasını desteklemiyor. Ancak teknolojiye aşırı bağımlılığın bilişsel süreçlerde değişim yarattığı biliniyor. Özellikle hafıza ve dikkat gibi alanlarda dış kaynak kullanımının etkileri dikkat çekiyor.
Dijital alışkanlıklar ve hafıza etkisi
GPS kullanımıyla çevresel yön bulma becerilerinin zayıflaması Google ile bilgi hatırlama ihtiyacının azalması gibi örnekler, "Google etkisi" olarak biliniyor. Yapay zekâ ise bu dışsallaştırmanın en güçlü versiyonu olarak görülüyor.
Süreci değil ürünü kolaylaştırıyor
Greene'e göre yapay zekâ süreci değil ürünü kolaylaştırıyor. Yani insanlar düşünme sürecini atlayıp doğrudan sonuca ulaşıyor. Bu durum zihinsel egzersizi azaltarak uzun vadede bilişsel gelişimi sınırlayabilir.
