Adeta tarih kokuyor! Bu paraları gören şüphesiz bir daha bakacak! Yüz binlerce lira teklif edildi

Adeta tarih kokuyor! Bu paraları gören şüphesiz bir daha bakacak! Yüz binlerce lira teklif edildi. Tedavülden kaldırılmış pek çok para günümüzde koleksiyoncular tarafından toplanıyor ve bazıları da çok yüksek meblağlarda satılıyor. Koleksiyoncuların, 93 yıllık Cumhuriyet tarihi boyunca çeşitli dönemlerde tedavülden kaldırılmış eski kağıt paralara ödediği değer 1 milyon liraya kadar çıkıyor. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bugüne kadar 9 emisyon (ilk defa paranın piyasaya sürülmesi) parasının bulunduğunu ifade eden koleksiyoncular birinci emisyon olarak çıkan ilk paranın 1928'de Osmanlı Türkçesi ile basıldığını ve Harf İnkılabı'ndan sonra bundan sonraki paraların, Latin harfleriyle çıktığını belirttiler. 1 MİLYONA KADAR TEKLİF EDİLİYOR Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca kullanıldığı dönemlerde enflasyona yenik düşerek tedavülden (dolaşımdan) kaldırılan banknotlar, koleksiyoncular tarafından 1 milyon liraya varan rakamlarla el değiştiriyor. Cumhuriyetin kuruluşundan bugüne kadar 93 yılda 9 emisyon grubunda 135 tertip çeşit banknot (kağıt para) dolaşıma çıkarıldı. İlk 6 emisyon grubundaki banknotların tamamı ile 7'nci emisyon grubundaki banknotların bir kısmı değişik tarihlerde dolaşımdan kaldırıldı ve 10 yıllık zaman aşımı sürelerinin sonunda değerini yitirdi. Tedavülde olmayan banknotların bazıları şu anda koleksiyoncular için hazine değerinde. Belirlemelere göre, koleksiyoncuların en yüksek fiyatı biçtiği paralardan biri, birinci emisyon birinci tertip bin lira... Merkez Bankasına geri dönmemiş sadece 23 adet birinci emisyon birinci tertip bin lira bulunurken, söz konusu banknotlar 500 bin lira ile 1 milyon lira arasında alıcı buluyor. Birinci emisyon birinci tertip 100 lira, 40 bin lira ile 70 bin lira arasında alıcı bulurken, birinci emisyon birinci tertip 500 lira 130 bin liradan başlıyor. Atatürk ve İnönü resimleriyle çıkan ikinci emisyon birinci tertip 100 lira 7 bin 500 lira ile 20 bin lira arasında; 500 lira 10 bin lira ile 26 bin lira arasında, bin liralık banknotlar da 54 bin lira ile 98 bin lira arasında değerlerle eski para meraklılarına sunuluyor. TÜRKİYE'NİN İLK MADENİ PARALARI 97 YAŞINDA Kuruluş tarihini Fatih Sultan Mehmed'in 1467 yılında adına ilk altın parayı bastırması olarak belirleyen Darphane, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk madeni parasını ise 96 yıl önce bastı. FATİH SULTAN MEHMED ALTIN PARA BASTIRDI Orta Doğu ve Anadolu'ya yerleşen Türklerin 9'uncu yüzyıldan itibaren kurdukları devletler ve beylikler, madeni para basmış ve para basılan mahallere geçmişten beri 'Darphane' adı verildi. Osmanlı İmparatorluğu geniş coğrafyaya yayılmış, para da bu topraklardaki egemenliğin en önemli nişanesiydi. 15'inci yüzyılın son çeyreğinde altın sultaninin piyasaya sürülmesine kadar Osmanlı sikkeleri gümüş akçe ile bakır mangırdan ibaretti. Osmanlı İmparatorluğu geniş coğrafyaya yayılmış, para da bu topraklardaki egemenliğin en önemli nişanesiydi. 15'inci yüzyılın son çeyreğinde altın sultaninin piyasaya sürülmesine kadar Osmanlı sikkeleri gümüş akçe ile bakır mangırdan ibaretti. Geniş bir coğrafyada oldukça fazla merkezde para darp eden imparatorluğun başlıca para darp merkezleri Bursa, Edirne, Amasya, Erzurum, Konya, İzmir, Serez, Sofya, Şam, Bağdat, Tiflis, Mısır, Tunus ve Cezayir olarak biliniyor. Osmanlı darphanelerinde altın, gümüş ve bakır sikkelerin üretiminde kullanılan teknoloji, 17'nci yüzyılın sonlarına kadar oldukça basitti. Isıtılmış bir parça metal, iki kalıbın arasına yerleştiriliyor ve kalıba bir çekiçle vuruluyordu. Böylece alt ve üst kalıplar üzerindeki desenler, sikkenin iki tarafına da işlenmiş oluyordu. Akçe, Osmanlı'nın esas para birimiydi. Akçe tabiri, 'gümüşten gelen beyazlık' anlamında kullanılıyordu. Osmanlı'da mangır, para ve kuruş birimleri vardı. 8 büyük mangır, 1 akçe ediyordu. 3 akçe, 1 para değerinde iken, 40 para da 1 kuruşa eşit oluyordu. CUMHURİYETİN İLK MADENİ PARASI 1924'TE BASILDI Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasından sonra kurulan Türkiye Cumhuriyeti, madeni ilk paralarını 3 Ağustos 1924'te bastı. Tedavüle çıkarılan ilk madeni paralar; 100 para, 5 kuruş, 10 kuruş olmak üzere 3 paradan oluşuyordu. Bu seriye 1925 yılında 25 kuruş eklendi. 1934 yılına gelindiğinde ise 100 kuruş ve 1 lira tedavüle sürüldü. 1 kuruş ve 50 kuruş, 1935 yılında tedavüle çıkarıldı. Cumhuriyet döneminin en küçük madeni parası olma özelliğini taşıyan 10 para ise ilk kez 1940 yılında basıldı. Bu en küçük küpürlü madeni para, 1941 ve 1942 yıllarında da basıldı. Madeni para serisine 1960 yılında 2,5 lira katıldı. Yıllar geçtikçe basılan madeni paraların değerleri de büyüdü. Madeni 5 lira 1974'te, 10 lira 1981'de, 20 lira, 50 lira ve 100 lira 1984'te, 25 lira 1985 ve 500 lira 1989'da basıldı. 1990'lı yıllara gelindiğinde 2.500 lira, 5.000 lira, 10.000 lira, 25.000, 50.000 lira ve 100.000 lira tedavüle girdi. 250.000 lira ise 2002 yılında tedavüle çıkarıldı. 1 Ocak 2005'te de paradan 6 sıfır atılarak yeni Türk lirası banknotlar ve madeni paralar tedavüle girdi. 1 yeni kuruş, 5 yeni kuruş, 10 yeni kuruş, 25 yeni kuruş, 50 yeni kuruş ve 1 yeni Türk lirası madeni paraların kullanımı 2009 sonunda sona erdi. Günümüzde 1 kuruş, 5 kuruş, 10 kuruş, 50 kuruş ve 1 Türk lirası madeni paralar kullanılıyor. Tedavüle verilen madeni para miktarı, 1924'ten beri üretilen madeni para adetleri haziran sonu itibarıyla 9 milyar adedi aştı.