Evinizin altından fay hattı geçip geçmediğini öğrenebilirsiniz

EVİNİZİN ALTINDAN FAY HATTI GEÇTİĞİNİ NASIL ANLARSINIZ? Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi Başkanı Engin Er, Bursa'da 7 şiddetinde deprem beklendiğini belirtirken vatandaşların artık MTA'nın internet sayfasına girerek, evlerinin altından fay hattının geçip geçmediğini görebileceğini söyledi. 'PLANLAMA YAPMAMIZ GEREK' Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi Başkanı Engin Er, 12 Kasım 1999 Düzce depreminin 19'uncu yılında Bursa Akademik Odalar Birliği binasında toplantı düzenledi. Er, 'Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) internet sayfasına girildiğinde evinizin neresinden fay hattının geçtiğini görebilebilirsiniz. Bursa'da 7 büyüklüğünde bir deprembekleniyor. Bunu herkes biliyor. Yapılması gereken şeyler çok basit. Planlama yapacağız. Bin tane, 10 bin tane tek planlama, bir tane bütüncül planlamanın yerini tutmaz. Deprem hangi büyüklükte, nerede olur biliyoruz. Zemin ve binaların özelliklerini de biliyoruz. Yapılacak şey bütüncül planlamadır' dedi. Anlatıların bir hikaye gibi geldiğini ve pek de ciddiye alınmadığını savunan Er, 'Sanki biz kaf dağının arkasındaki bir hikayeden bahsediyoruz gibi kimse bizim söylediklerimizi anlamıyor. Bir sürü şeyler söylemedik, sadece 'deprem olacak ve yıkılacak' dedik. 'KIYAMETİ YAŞAYACAĞIZ' 1855 yılında Bursa'da yaşanan depremden daha kötüsünü yaşayacağız. Küçük kıyamet diyorduk, ama orta kıyameti yaşayacağız. 1855 yılındaki gibi Tophane yamaçlarındaki bir Bursa'dan bahsetmiyoruz. Sıvılaşma bölgelerindeki birçok yapılaşmadan söz ediyoruz. Belediyelerde sıvılaşma bölgelerindeki yapılarla ilgili denetleme yöntemini bilen yetkili insan yok. Eğitimden geçmemiz lazım, meslektaşlarımız burada daha çok çalışması gerekiyor. Jeolojiye, jeofiziğe önem vermemiz gerekirken maalesef böyle bir şey yok. İznik diye bir yer var. Bir tane jeoloji mühendisi yok. Böyle bir mantık olur mu? Şimdi yönetmelik çıkartıldı. Yönetmelikte deniyor ki, İznik'teki adam Bursa'daki Büyükşehir Belediyesi'ne gelecek. Biz bu işleri ciddiye almıyoruz. Toprakla, ziraatla, çiçekle ilgili şeyleri ciddiye alıyoruz. Ben bunlar önemsiz demiyorum, fakat insan hayatından, malından daha önemli değil' ifadelerini kullandı. Merkez üssü Düzce ili olan 12 Kasım 1999 Cuma günü saat 18.57'de meydana gelen depremle ilgili de veriler paylaşan Engin Er, 'Büyüklüğü 7,2 olarak ölçülen depremin 19'uncu senesindeyiz. 30 saniye süren bu deprem pek çok ilimizde hissedilmişti. Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi'nin açıklamalarına göre, ölü sayısı 845, yaralı sayısı 4 bin 948'di. Depremde hasar gören ve derhal yıkılması gereken bina sayısı 3 bin 395, yıkık ya da ağır hasarlı ev sayısı 12 bin 939, iş yeri sayısı ise 2 bin 450 olarak kayıtlara geçti. DEPREM TEHDİDİ ALTINDAYIZ Yakın zamanda güncellenmiş olan Türkiye diri fay haritasına göre büyüklüğü 5,5 ve üzeri deprem üretebilecek 485 diri fay veya fay segmenti olduğu gerçeği, ülke coğrafyasının büyük bir bölümünü ne derecede büyük bir deprem tehdidi altında olduğunu ortaya koymaktadır. 'TEKRAR KARŞILAŞAĞIZ' Ülkemizin jeolojik yapısı, depremlerle tekrar tekrar karşılaşacağımız gerçeğini hatırlatıyor. Afet yönetim ve yapı denetim sistemlerini gözden geçirmeli, depremlere karşı daha hazırlıklı olmalıyız. Güvenli konut üretimi konusunda yerel ve merkezi yönetimler üstüne düşen görevi yapmamakta, kentsel dönüşüm projelerini dar bir çerçevede değerlendirmektedirler. 1999 depremlerinden sonra yapı denetimi maalesef istenen seviyeye gelememiştir. Doğa olaylarının afete dönmesini istemiyorsak bilimin ve tekniğin gereğini yapmalıyız. Yoksa en iyi ve en acımasız kontrol mühendisi olan deprem bu denetlemeyi yapacaktır' diyerek sözlerini noktaladı. JAPON DEPREM UZMANINDAN KORKUTAN İSTANBUL UYARISI Japon deprem uzmanı Yoshinori Moriwaki, İstanbul'da konuştu; kentte 1998 yılı öncesinde yapılan binalarla ilgili uyarıda bulundu, '1998 ve 2007'de Türkiye'de deprem yönetmeliğinde değişiklikler oldu. Bu değişikliklerden sonra yapılan binalar daha güvenilir ancak önce yapılanlar için risk söz konusu' dedi. Moriwaki, araştırmalara göre İstanbul'da 30 yıl içinde büyük bir deprem olma ihtimalinin yüzde 60 olduğuna dikkat çekti. Japonya Yurtdışı İnşaat Şirketleri Derneği Genel Sekreteri, yüksek mimar ve yüksek mühendis Yoshinori Moriwaki, son 28 yıldır Türkiye'de sürdürdüğü çalışmaları doğrultusunda deneyimlerini öğrencilerle paylaştı. 'Japonya'da denetimsiz ve izinsiz bina bulamazsınız' Türkiye'de bulunduğu süre boyunca Marmaray ve Osmangazi Köprüsü'nün çalışmalarında da incelemelerde bulunan Moriwaki şöyle konuştu: 'Yapı yönetimi konusunda Türkiye ve Japonya şu anda aynı durumda. 1998 ve 2007'de Türkiye'de deprem yönetmeliğinde değişiklikler oldu. Bu değişikliklerden sonra yapılan binalar daha güvenilir ancak daha önce yapılanlar için risk söz konusu. 2001 yılında ise yapı denetim sistemi başladı. Bu kontrollerin düzenli yapılmasının dışında belediyelerden izin alınmadan yapılan binalarda yanlışlar olabiliyor ve böyle binalarda sıkıntılar yaşanabiliyor. Japonya'da bu şekilde hiçbir bina bulamazsınız, hepsi yönetmeliğe uygun ve izinleri alınmış şekilde yapılmıştır. O nedenle Japonya'da ne kadar büyük deprem olursa olsun binalar çökmüyor. Sadece içerdeki dekorasyonla ilgili sorunlar olabiliyor. Bu durumda masanın altına saklandığınızda sıkıntı olmuyor, zarar görmüyorsunuz. Türkiye'de ise bina komple çöktüğü için masanın altına saklanırsanız hayatta kalma şansınız zor oluyor. Doğru olan yaşam üçgenini uygulamak, masanın altına değil yanına saklanmak. Böylece korunma ihtimaliniz daha fazla oluyor.' 'Yapılar proje aşamasından itibaren denetlenmeli' Daha önce Japonya'da Uluslararası Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Enstitüsü'nde görev alan Altınbaş Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Zeki Hasgür ise yapıların sağlamlığının yanı sıra iyi bir kontrol mekanizmasının da işlemesi gerektiğini ifade etti. 'Büyük bir deprem olma ihtimali yüzde 60' Yapılan araştırmalara göre son 30 yıl içinde Türkiye'de yüzde 60 ihtimalle 1999 yılındaki deprem gibi bir deprem olma ihtimali bulunduğunu vurgulayan Moriwaki, bugünkü teknoloji ile bu depremin tarihini veya tam yerini kestirmenin zor olduğunu ancak olası bir depreme mutlaka hazır olmak gerektiğini dile getirdi. Taşıyıcı sistemde sadece mühendislerin çalışmadığını belirten Prof. Dr. Hasgür, 'Onu uygulayanlar hata yapmamalı. Her zaman için denetim esas olmalı. Sahada hala hatalı uygulamalar görüyoruz. Bunların mutlaka düzeltilmesi lazım. Çok iyi yönetmelikler yapabilirsiniz ancak bunların yalnızca kağıt üstünde kalmaması gerek. Yapıların daha proje aşamasından itibaren denetim altında olması lazım. Bu zincirleme bir iş ve zincirin bir halkası koptuğu vakit yapı elden gidebilir. Dolayısıyla zemin, yapı malzemesi, yapı planları, taşıyıcı sistemler her zaman dikkat etmemiz gereken unsurlar' diye konuştu. 'Mühendislerimiz temelden çatıya kadar depremi düşünmeli' Bu alanda çalışacak iyi ara elemanlar yetiştirilmesi ve üniversitelerin bu konu üzerine daha fazla eğilmesi gerektiğini de hatırlatan Prof. Dr. Hasgür, 'Örneğin Japonya'da bu konuda lisans eğitimi alan öğrenciler 'yapı dinamiği' dersi alırlar. Dolayısıyla bizim inşaat mühendisliği eğitimimizde mühendislerimiz temelden çatıya kadar depremi düşünmelidir' dedi.