Fahiş fiyat artışı yapanlar, alım-satım işlemleri esnasında yanıltıcı beyanlarda bulunanlar, piyasada arz talep dengesinde dezenformasyona sebep olan emlakçılar hepsi yakın takipte.
Milliyet'in haberine göre konu ilgili açıklamalarda bulunan sektör temsilcileri şu ifadeleri kullandı: "Gayrimenkul sektöründe her yıl önemli sayıda satışlar gerçekleşiyor. Örneğin 2022 yılına baktığımızda 1 milyon 485 bin 622 konut satıldı. Bununla beraber de ülke genelinde 2022 yılında 3 milyon 434 bin 389 satış yapıldı. 2 milyona yakın da arsa arazi ve ticari yerler satıldı.
'ADA PARSEL NUMARASINDAN TESPİT EDİLEBİLİYOR'
Bu kadar hareketli satışın olduğu ülkemizde ister istemez bazı satışların incelenme durumu söz konusu olabiliyor. Aynı binada çok daha yüksek bir bedelle satışı gösterilen daire ile düşük gösterilen daire ada parsel numarasından da tespit edilebiliyor.
'GERÇEK SATIŞ DEĞERİNİ GÖSTERMELİLER'
Bu çerçevede kişilerin beyanları verirken belediye rayicinden az olmamak kaydıyla gerçek satış değerini göstermeleri yasal bir yükümlülüktür. Bunun eksik beyan edilmesi durumunda hem eksik olan tapu harcı hem de buna ilişkin vergi cezası kesilebiliyor.
'5 YIL İÇERİSİNDE SATILIYORSA İNCELEMEYE GİRİYOR'
Bu noktada özellikle gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan değer artış kazancı dediğimiz bir vergi de var. Eğer kişiler gayrimenkulleri 5 yıl içerisinde ticari kazanç dışında elden çıkartıyorlarsa ve bu elden çıkartma satış yoluyla gerçekleşiyorsa bu kapsamda da incelemeye girebiliyor.
Özellikle burada faaliyetteki devamlılık, satışın hangi amaçla yapıldığı ve ticari bir organizasyonun varlığı bu kazancın 'değer artış kazancı mı, yoksa ticari kazanç mı?' olduğunu belirliyor.
'GAYRİMENKUL SATIŞINDA KAZANÇLAR BEYAN EDİLMELİ'
Kişilerin gayrimenkulün satış bedelinden alış bedelini çıkartarak ve buradaki enflasyon farkı ve masrafları düştükten sonra kazançları da beyan etmeleri gerekiyor.
2022 yılı için buradaki istisna tutarı 25 bin TL'dir. Ama bunun üstündeki rakamlarda yüzde 15'ten yüzde 40'a kadar gelir vergisi tahakkukları var.
Sonuçta kişiler vergiyi beyan etmezler ve reysen bu kazanç tespit edilir. Bu noktada vergi borcu ödemeleri söz konusu olabiliyor.
RİSKLİ İŞLEMLER NELER?
Riskli işlem çerçevesinde de gerek yabancıya satışta yapılan yüksek gösterilen yerler, gerekse de Türkiye'de ciddi oranda kira alınmadığı beyan edilen taşınmazlar söz konusudur.
'EV SAHİBİ OLMAYIP KİRA ÖDEMEYENLER SİSTEME TAKILIYOR'
Oran olarak vermek gerekirse ülkemizde hanehalklarının yüzde 8.4'ü ev sahibi olmayıp kira ödemeyenlerden oluşuyor. Bu noktada bunların hepsi riskli değerlendirmeye tabi olabiliyor ve RADAR denilen bu sisteme takılabiliyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bünyesinde bulunan Risk Analizi Genel Müdürlüğü aslında elektronik ortam dahil olmak üzere her türlü bilgi ve belgeyi analiz araçları kullanarak modelliyor. Özellikle de vergi kayıp ve kaçağı ve kayıt dışı ekonominin önlenmesi amacıyla diğer kamu kurum ve kuruluşları ile koordinasyon çerçevesinde bu analizleri yapıyorlar.
