Sandıktakiler EYT'li oldu! EYT'de Ocak ve Şubat 2023 denklemi! 1969, 1978, 1995, 1999 sigorta başlangıcına ödeme TABLOSU çıktı!

EYT SICAK GELİŞMELER: EYT BUGÜN MECLİSE GİRDİ Mİ? 1, 5 milyon EYT'linin emeklilik hazırlığı sürerken kritik gelişmeler de yakından takip ediliyor. 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlardan prim ve yıl şartını tamamlayanlara EYT ile emeklilik verilecek. Primi eksik olanlar borçlanma, ihya, hizmet tespiti gibi yollarla tamamlayabiliyor. Bir yandan da EYT çıktı mı, ne zaman çıkacak? Ben EYT'li miyim? EYT kimleri kapsıyor? Prim nasıl kazanılır? Sigorta girişi 1969, 1979, 1981, 1986, 1994, 1996 olanlar EYT'li mi? EYT'den yaş şartı kaldırılırsa kimler emekli olabilecek? İşverenlere hangi kolaylıklar sağlanabilir? Sigorta dökümündeki harflerin anlamı ne? soruları gündemde yer alıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin son açıklamasında 'Şu anda yaş şartını kaldırırsak, prim gün sayısı ve hizmet süresi tutan yaklaşık 1.5 milyon kişi var' dedi. İşte son dakika detaylar...Milyonlarca çalışan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesini bekliyor. Bir yandan da merak ettikleri soruların doğru yanıtlarını araştırıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 'Bakanlığımız, emeklilikte yaşa takılanlar için yapılacak düzenleme konusunda başta işçi ve işveren örgütleri olmak üzere, odalar ve diğer ilgili sivil kuruluşlarla sürdürdüğü görüşmeleri tamamladıktan sonra çalışmaya nihai halini verip TBMM'ye sunacak ve uygulama takvimi, TBMM tarafından belirlenecektir.' açıklamasında bulunmuştu. Buna göre şartları sağlayanlar uygulama başlar başlamaz, primi ve yılı eksik olanlar ise tamamladıklarında emekli olabilecek. İşte merak edilen önemli soruların yanıtları... ASKERLİK BORÇLANMASI NE KAZANDIRIR? BORÇLANMA İLE EYT'Lİ OLUNUR MU? Erkekler askerlik borçlanmasıyla eksik primlerini tamamlayabiliyor. Eğer askerlik sigortalı olmadan önce yapılmışsa, borçlanma sigorta giriş tarihini de borçlanılan gün kadar geriye çekiyor. 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan ancak askerlik borçlanmasıyla başlangıcı bu tarihten önceye çekilenlerin de EYT kapsamında sayılması bekleniyor. Düzenleme Meclis'e geldiğinde bu durum da netleşecek.DOĞUM BORÇLANMASI NE KAZANDIRIR? Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile SSK'lı, Bağ-Kur'lu ve memur kadınların en çok 3 defaya mahsus olmak üzere doğumdan sonra prim ödemeden (en çok 2 yıl) geçirdikleri süreler borçlanılabiliyor. Kadınlara sigortalı olduktan sonra yaptıkları doğumlar için bu imkan sunuluyor. Çocuk başına 720 gün, en çok 2160 gün prim kazanılıyor.BAŞKA HANGİ GÜNLER İÇİN BORÇLANMA YAPILABİLİR? - 4/c statüsündeki kamu çalışanlarının personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri, - Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için geçirilen normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri, - Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri, - Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri, - Grev ve lokavtta geçen süreler, - Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri,- Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri, - Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri (25/2/2011'den sonraki), - 1416 sayılı Kanun uyarında yurt dışında geçen öğrenim süreleri (18 yaşının tamamlanmasından sonraki dönem),- Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların, 25/02/2011 tarihinden önceki bu çalışmalarından dolayı ay içinde 30 günden eksik kalan süreleri, - 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu uyarınca kurulan sıkıyönetim mahkemelerinin görev alanına giren suçlar nedeniyle yakalanan veya tutuklananlardan beraat edenlerin tutukluluk ve gözaltında geçen süreleri, - Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler veya sigortalı çalışarak geçirilen süreler.TÜM SÜREYİ BORÇLANMAK ŞART MI? İhtiyaç olunan süre kadar borçlanma yapılabiliyor. İsteyen 1 günlük bile borçlanma yapabiliyor.BORÇLANMAYA NE ÖDENİYOR? 5510 sayılı Kanun'a göre borçlanmalarda brüt asgari ücretin yüzde 32'si ödeniyor. 4857 sayılı Kanun'a göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, 25/2/2011 tarihinden sonraki kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik sürelerine ilişkin genel sağlık sigortası primleri ödenmiş ise bu sürelere ait borçlanma tutarı yüzde 20 oranı üzerinden hesaplanıyor. Yurt dışı borçlanmasında ise brüt asgari ücretin yüzde 45'i oranında prim ödeniyor. Şu anda doğum ya da askerlik borçlanması yapanlar 1 gün için en az 69,02, 1 ay için 2 bin 70 lira 72 kuruş veriyor. Yurt dışı borçlanması yapanlar 1 ay için en az 2 bin 911 lira ödeme yapıyor.BORÇLANMA NE ZAMAN YAPILMALI? Asgari ücret 1 Ocak itibariyle artacağı için borçlanma tutarları da artacak. Bu nedenle bu yıl bitmeden borçlanma yapanlar daha az ödemeyle prim kazanabilecek. EĞER BORÇLANMADAN VAZGEÇİLİRSE TUTAR İADE ALINABİLİR Mİ? Aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde bir sınırlama olmaksızın iade ediliyor. Yeniden borçlanmak istemesi halinde yeni talep alınarak borç tutarı hesaplanır.EVLAT EDİNEN DE BORÇLANMA YAPABİLİR Mİ? 2 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın sigortalılar da doğum borçlanması yapabilir. Ayrıca evlat edinilen çocuğu doğuran annenin de borçlanma hakkı var. Evlat edinilen çocuğu doğuran anne doğumdan bebeğin evlatlık verildiği süreye kadar olan geçen 2 yılı borçlanabilir. Evlat edinen anne ise çocuğu evlat edindiği tarihten doğumdan sonraki 2 yıllık sürenin dolduğu tarihe kadar olan süreyi borçlanabilir. BAĞ-KUR'LULAR DONDURULMUŞ HİZMET SÜRELERİNİ NASIL YENİDEN KAZANABİLİR? Prime ihtiyacı olanlar, Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvuru yaparak geçmişte dondurulan hizmet sürelerini ihya ile yeniden kazanabiliyor. Geçmiş günlerini ihya etmek isteyenler güncel asgari ücret üzerinden ödeme yaparak günlerinin tamamını alıyor ve primlerine ekletebiliyor.SİGORTASIZ ÇALIŞANLAR NE YAPMALI? Geçmişte sigortasız çalıştırılanlar hizmet tespiti yaptırabiliyor. İşveren sonrasında sigorta yapmışsa ya da girişi bildirmiş ama primi yatırmamışsa zaman aşımı olmuyor. SGK kayıtlarında 'bordro, sigortalı hesap fişi, bildirge' gibi belgeler varsa hak düşürücü süre işletilmiyor.EYT EMEKLİ OLANLAR ÇALIŞMAYA DEVAM EDEBİLİR Mİ? Evet. Ancak işveren isterse devam edebilirler. Emeklilik için işçinin istifası durumunda işçi ile işveren arasındaki özel hukuk ilişkisi biter. Yani sözleşme ortadan kalkar. Bu durumda işveren isterse bir bölüm çalışanla devam eder, istemezse devam etmez. Emekli olanların tamamını da istemeleri durumunda çalıştırabilir. Kısaca söz işverenindir. Yönetim hakkını kullanarak istediğini devam ettirir, istediğini ettirmez.EYT İÇİN FAZLA MESAİ NASIL HESAP EDİLECEK? Farklı bir hesap yöntemi yok. Fazla mesai için yürürlükte olan mevzuattan herhangi bir farklılık yok. EYT'li olmak fark ettirmiyor. Fazla mesai düzenlemesinin EYT ile bir ilgisi yok. Fazla mesai yapan da yapmayan da bu değişiklikten eşit şekilde yararlanır. EYT İÇİN İSTİFA ETMEK Mİ GEREKLİ? Evet. EYT düzenlemesi sonrasında gerekli sigortalılık ve prim koşullarını yerine getiren kişiler, emekli olmak isterlerse muhakkak 'emeklilik sebebiyle istifa' etmek zorundadırlar. İşyeri de işten çıkışı 'emeklilik sebebiyle istifa' kodundan SGK'ya bildirmelidir. Hem çalışayım hem de emekli aylığımı aynı anda bağlatayım gibi bir sistem bulunmuyor. Mevzuatta yeri yok.EYT'Lİ İKİNCİ KEZ EMEKLİ OLABİLİR Mİ? İşten ayrılış nedenlerine bağlı olarak hak kazanabilirler ama tekrar emeklilik nedeniyle kazanamazlar. Yani EYT sebebiyle ayrılıp emekli aylığını bağlatan bir çalışan, tekrar çalışmaya başladığında ikinci kez çalışmaya başladığı andan itibaren en az bir yılı o işyerinde geçirmelidir. Bu koşula bağlı olarak işinden haklı nedenle fesih ile ayrılmış ya da işveren hizmet sözleşmesini geçerli nedenle sonlandırmışsa kıdem tazminatını en son çalıştığı süre üzerinden alır. Ancak çalışanın emekliliği sebep göstererek tekrar o işyerinden kendisinin ayrılması durumunda ikinci kez kıdem tazminatı ödenmez. Emeklilik durumunda sadece bir kez kıdem tazminatı ödenir. EYT SONRASI İŞE DÖNEBİLİR MİYİM? Evet. Ancak, işverenle aralarında yaptıkları anlaşmaya bağlıdır. EYT sonrasında işyerinden ayrılıp emekli aylığı bağlatan kişiyle iş yeri arasında özel hukuk ilişkisi sonlanmıştır. Bu nedenle işveren yeni bir ücret önerebilir. Hatta bu ücret daha önce ödenen ücretin altında bile olabilir. Bu durumda işverene herhangi bir yaptırım uygulanamaz. Bu tamamen yeni bir iş ilişkisi olarak algılanacağı için, işçi ile işverenin karşılıklı anlaşmasına bağlıdır.EYT'Lİ OLUP ÇALIŞANLARIN MAAŞI ARTAR MI? Ücretlerinin brüt veya net olarak belirlenmesine göre farklılaşabilir. Eğer mevcut ücreti kıdem tazminatı tavanına yakın olacak şekilde artmışsa emekli aylığı olumlu olarak etkilenir. EYT'Lİ OLUP EMEKLİ OLMADAN ÇALIŞMAYA DEVAM EDENLERİN TAZMİNATI NE OLACAK? Eğer son ayrılış tarihinde kıdem tazminatına hak kazandıracak bir neden varsa tüm süre ve son ücret üzerinden, yoksa EYT'li olunduğu tarihteki ücret ve süre üzerinden faiz yürütülerek tazminat ödenir.EYT HAKKI KAZANIP ÇALIŞMAYA DEVAM EDENLERİN TAZMİNATI DAHA MI YÜKSEK OLUR? Yukarıdaki iki ihtimale göre değişir. Yani ücret geliri artacaksa, kıdem tazminatı tavanına yakın gelir elde edilecekse tazminat elbette daha yüksek olur.İLK MAAŞ ŞUBATTA EYT uygulamasının ocak ayında başlamasının ardından başvuru süreci işleyecek. Ocak ayının sonuna kadar yapılacak başvurularda maaş hesaplamaları da 1 Şubat itibarıyla yapılacak.Bu arada ocak ayında müracaat eden EYT'lilerin maaş hesabında ocak ayında yapılacak emekli maaş artışı da etkili olacak. Ocak ayında 6 aylık enflasyon ve üzerinde bir refah artışı bekleniyor. Ayrıca taban maaşı artacak. Böylece EYT'liler daha yüksek maaş alırken taban maaş artışını da ücretlerinde görmüş olacaklar.