Sahibinden 2. el alacaklar dikkat! Zam kapıda! Çip krizi ikinci el araç piyasasını da vurdu!

Araba alacakları çok yakından ilgilendiriyor. Çip krizi dalga dalga yayılıyor. Otomotiv devleri tek tek açıklıyor. Üretim durdu, Sıfır arabalarda yaşanan çip krizinin etkileri ikinci el arabalara nasıl yansıyacak? Araba sektöründe yaşanan mikroçip tedarik sorunu dalga dalga yayılıyor. Dünyaca ünlü bir otomotiv devi daha çip tedarikinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle üretimini iptal etme kararı aldı. Çip krizi dünyada ve Türkiye'de git gide büyüyor. Ünlü otomotiv devleri tek tek çıkıp üretimi durdurduklarını açıklarken, bunların arasına bir yenisi daha eklendi. General Motors, çip tedariğindeki sıkıntılar nedeniyle ABD'de üretimini azaltmaya devam edeceğini bildirdi. General Motors yaptığı açıklamada Indiana'daki Fort Wayne ve Michigan'daki Flint montaj fabrikalarında bazı vardiyaları iptal edecek. BİR FİRMA DAHA ÜRETİMİ DURDURDU Öte yandan Suzuki Motor, Japonya'da bulunan 3 fabrikasından ikisinde üretimi durdurmuştu. Suzuki yaptığı açıklamada, çip tedarikinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle iki tesiste üretimin durdurulması kararı alındığını bildirmişti. Alınan karar çerçevesinde Shizuoka bölgesinde bulunan iki Suzuki fabrikasında üretim durduruldu. Sagara'daki tesiste üretim tamamen dururken, Kosai fabrikasındaki 3 üretim hattından biri kapatıldı. Sagara fabrikası Suzuki'nin Swift ve Solio modellerini üretiyordu. Ayrıca Türkiye'den bazı otomotiv devleri bu nedenden dolayı üretimi durdurduklarını açıklamıştı. Peki ne olmuştu? Otomotivde başlayarak elektronik gibi diğer sektörlere de sıçrayan küresel çip tedariki sorununun, üretimde aksamalara neden olarak milyarlarca dolarlık zarara yol açması bekleniyor. Sağlık için giyilebilir elektronikten araç içi elektronik sistemlere kadar teknolojinin her alanında büyük öneme sahip olan çipler, ülkeler arasındaki rekabet unsurlarından biri haline dönüşürken, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının etkisiyle otomotiv sektöründen başlayarak küresel bir 'dar boğazın' başrolünü aldı. Tedarik zincirinde aksamalara neden olan ve ekonomik tahminleri boşa çıkaran Kovid-19 salgını, akıllı telefonlardan bilgisayarlara, askeri ekipmanlardan otomobillere kadar birçok teknolojik ürünün üretiminde kullanılan çiplerin arzında da küresel bir 'kıtlığı' beraberinde getirdi. Salgınla birlikte çipe talep arttı 60 yıl önce icat edilen çip, bilgisayarlardan otomobile günümüz modern cihazlarının en önemli ve en pahalı bileşenine dönüşürken, salgın sırasında akıllı telefonlar ve elektronik ürünlere yönelik talebin beklenmedik şekilde artmasıyla benzeri görülmemiş bir küresel kıtlığı tetikleyen kısa vadeli bir arz şokuna neden oldu. 'Yarı iletkenler' olarak da bilinen çiplerin yıllar geçtikçe daha karmaşık hale gelen tasarımları, üretimini zorlaştırdı ve yaşanan küresel arz sıkıntısının temelini oluşturdu. Yeni fabrikaların kurulmasının uzun zaman aldığı ve milyarlarca dolara mal olduğu çip sektöründe, Kovid-19 salgının etkisiyle aniden artan talep çip tedarikinde sıkıntılara neden oldu. Çip arzı beklenmedik talebi karşılamakta yetersiz kaldı Salgın döneminde alınan karantina önlemleri insanları evlere kapatırken, iş, eğitim ve eğlence gibi faaliyetlerin evden yapılmaya başlanmasının da önünü açtı. Bu durum pek çok insanı bilgisayarları, akıllı cihazları, tabletleri, hatta oyun konsollarını daha çok kullanmaya itti. Ayrıca pek çok şirketi, uzaktan çalışma sistemleri geliştirmeye ve bulut altyapısı kurmaya ya da mevcut altyapıları iyileştirmeye zorladı. Teknolojik ürünlerin artan kullanımıyla çiplere olan talep artış gösterirken, bu ürünlerin arzı beklenmedik talebi karşılamakta yetersiz kaldı. Yarı İletken Endüstrisi Birliği (SIA) verilerine göre, küresel yarı iletken satışları 2020'de bir önceki yıla kıyasla yüzde 6,5 artarak 439 milyar dolara ulaştı. Bölgesel bazda geçen yıl ABD pazarına yapılan yarı iletken satışları yüzde 19,8 artarken, yarı iletkenler için en büyük pazar olan Çin'e satışlar yüzde 5 yükseldi. Arz sıkıntısı ilk olarak otomotiv sektöründe hissedildi Çip sektöründe küresel çapta yaşanan arz sıkıntısı, ilk olarak otomotiv sektöründe hissedildi. Deloitte raporuna göre, LCD ekranlardan araç içi sistemlere kadar her şeyi içeren otomotiv elektroniğinin, 2030'e kadar bir otomobilin üretim maliyetinin yüzde 45'ini oluşturacağı tahmin ediliyor. Bu elektroniklerde kullanılan yarı iletken tabanlı bileşenlerin maliyetinin 2020'de 475 dolara, 2030'da 600 dolara kadar çıkacağı öngörülüyor. Araç içi bilgisayar sistemlerinin gelişmesiyle çiplere daha çok ihtiyaç duyulan otomotiv endüstrisinde, salgının satışları olumsuz etkileyeceği endişesiyle çip siparişleri iptal edilmişti. Ancak elektronik firmalarının artan talebi otomotiv firmalarının piyasada çip bulamamasına neden oldu. Çip sıkıntısı otomobil üreticileriyle elektronik üreticilerini karşı karşıya getirdi Otomobillerde kullanılan çiplerin tedarik zinciri, Kovid-19 salgınında tüketicinin elektronik ürünlere olan talebindeki artıştan olumsuz etkilenirken, otomobil üreticilerini Apple gibi elektronik devleriyle sınırlı çip tedariki için rekabete zorladı. Dünyanın önde gelen otomobil firmalarının yaşadığı üretim aksaması milyarlarca dolarlık zararın da önünü açtı. Danışmanlık firması AlixPartners, çip arzında yaşanan sıkıntının küresel otomotiv endüstrisinin gelirini 60,6 milyar dolar azaltabileceği tahmininde bulundu. Türkiye'deki otomotiv üreticileri de olumsuz etkilendi Otomotiv şirketleri başta olmak üzere dünyada çeşitli şirketlerin üretimini olumsuz etkileyen çip krizi, Türkiye'de üretim yapan otomotiv şirketlerinin üretiminin de aksamasına neden oldu. Oyak Renault, çip sorunu nedeniyle 15-22 Mart'ta üretimine ara verirken, Tofaş, 18 Mart'ta Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada, çiple ilgili yaşanan tedarik sorunu nedeniyle 19 Mart-5 Nisan'da üretimin duracağını duyurdu. Tofaş, söz konusu kararın etkilerinin asgari seviyede tutulması amacıyla üretime ara verilen süre içerisinde üretim tesislerinin bazı periyodik bakım çalışmalarının gerçekleştirileceğini aktararak, üretim dışında kalan operasyonların faaliyetlerine devam edeceğini belirtti. Oyak Renault ve Tofaş'ın ardından Ford Otomotiv de Kocaeli yerleşkesinde yer alan Gölcük ve Yeniköy fabrikalarında mikroçip kullanımının yoğun olduğu bazı parçaların yurt dışından tedarikinde yaşanan kısıtlar nedeniyle üretime 3-9 Nisan'da ara verileceğini duyurdu. Ford Otomotiv açıklamasında, 'Kamuya açıklanan 2021 yılı üretim ve satış adet tahminlerimizi etkilemesi beklenmeyen söz konusu üretim duruşu süresince bakım ve üretim hatlarının yeni yatırımlara hazırlık amacıyla yeniden düzenlenmesi çalışmaları devam edecektir.' denildi. Çip endüstrisinden milyarlarca dolarlık yatırım Uzmanlar, otomotiv sektörünü olumsuz etkileyen çip krizinin, şu anki şartların olumlu yönde değişmemesi durumunda akıllı telefon üretimi de dahil olmak üzere çeşitli alanlardaki üretimlerde de aksamalara neden olabileceğini belirtiyor. Kovid-19 salgınının dünya üzerindeki etkisi devam ederken, çip endüstrisi, krize meydan okuyarak milyarlarca dolarlık yatırımlarla salgın sonrası döneme hazırlanıyor. Çipler, ülkeler arasındaki rekabet unsurlarından biri olarak görülüyor. Pazarda hakimiyet oluşturmak isteyen şirketler ve ülkeler, devasa yatırımlarla çip endüstrisini şekillendirmeye çalışırken, son olarak, dünyanın en büyük mikroçip üreticisi firmalarından Intel'in 20 milyar dolarlık yatırımla ABD'nin Arizona eyaletinde iki yeni çip fabrikası inşa etmeyi planladığı açıklandı. Asya ülkelerinin çip yatırımları Güney Kore'nin dünyaca ünlü elektronik şirketi Samsung'un, 2030 yılında en büyük çip üreticisi olma hedefiyle 116 milyar dolar bütçe ayırması dikkati çekiyor. Söz konusu hedef kapsamında, Samsung'un Güney Kore'nin kuzeybatı bölgesinde yapımı devam eden dev fabrikasının bu yıl üretime başlaması öngörülüyor. Fabrikada, yeni cep telefonlarının standartlarına uygun çip üretimi yapılması da planlanıyor. İKİNCİ EL ARABA FİYATLARI ARTACAK Sıfır araçların üretiminde başlayan aksamayla birlikte gözler ikinci. el piyasasına çevrildi. 2020'de yaşanan yüksek fiyat artışlarından sonra, 2021'e daha sakin başlayan 2. elde satışların tekrar artacağı ve fiyatların da tekrar yükseleceği öngörülüyor.İkinci el firması Vavacars yetkilileri 2.el araç almayı planlayanları çabuk olmaları konusunda uyarıyor. Piyasa koşulları henüz reaksiyon göstermeden uygun koşullarda araba sahibi olmak için son günlerden geçtiğimizi belirten yetkililer orta ve üst segment araç piyasasının da hareketlenmeye başladığına dikkat çekiyorlar. Öte yandan 2. el araç pazarına olan ilginin artışı, pandemiyle birlikte üretim ve tedarik zincirindeki aksamalar, otomotivde satış sonrası hizmetlerde birçok problemin artmasına neden oldu. Yedek parça fiyatlarında geçtiğimiz sene yaşanan ortalama yüzde 30'luk fiyat artışıysa, korsan parça üreticilerini harekete geçirdi. Türkiye, Uzakdoğu ve Doğu Avrupa'da sahte ve taklit parça üretiminin dikkat çekici seviyelere ulaştığını belirten Aşin Otomotiv Genel Müdürü Okan Erdem şunları kaydetti: 'Çok ucuz maliyetli tamirhanelerde yapılan standart dışı onarımlar ve kullanılan sahte parçalar, gözle görünmeyen çok büyük bir tehlikenin kapısını aralıyor. Aracınız için verilen bakım ve onarım ücreti belirgin şekilde düşükse, dikkatle yaklaşılmasını, öncelikle kullanılacak parçaların fiyat araştırılmasının yapılmasını öneriyoruz. Özellikle fren diski ve balataları, debriyaj balataları, yürüyen aksam elemanları, hava ve polen filtreleriyle motor yağları en çok taklit edilen ürünler. Araçlarda yüz binlerce TL'yi bulabilecek ağır hasarlara yol açan bu parçalar, trafikte kaza riskini de artırarak sürüş güvenliğini tehlikeye atıyor. Hiçbir AR-GE çalışması yapılmadan merdiven altı atölyelerde el yordamıyla üretilen bir fren balatası, frenlerin çabuk ısınmasına ve sonucunda frenlerin tutmamasına yol açar. Bu yüzden tüketicilerin TSE belgeli, yaptığı onarımın arkasında duran, garanti verebilen ve OEM (Orijinal Ekipman Üreticisi) parça kullanan servisleri tercih etmesini şiddetle öneriyoruz.'