Kaza yapan değer parası alır! Araçlarda oluşan değer kaybı nasıl hesaplanır?

Türkiye'de her gün binlerce maddi hasarlı kaza gerçekleşiyor. Bu kazalarda hasar gören araçların maliyetleri sigorta şirketlerince karşılanıyor. Suçlu aracın trafik sigortası karşı tarafın hasarını ödüyor. Ayrıca kaskosu bulunan araçlardaki hasarlar da yine sigorta şirketleri tarafından ödeniyor. Buraya kadar bir sorun yok. Sistem küçük aksaklıklar olsa da gayet iyi işliyor. Hatta şimdi kazalarda polis çağırmadan tutanak tutularak sorun hallediliyor. Hatta sigorta şirketlerinin cep telefonu uygulamalarıyla bile işlemler otomatik yapılıyor. Ancak bu tamirat sonrasında araçların değerleri düşüyor. Hasarlı oldukları TRAMER kayıtlarına giren araçlar satış sırasında daha düşük değerde satılıyor. Bu durum araç sahibine maddi zarar veriyor. Ancak birçok vatandaşın bilmediği bir hak bulunuyor. Bu da aracın değer kaybının tazmini. Birçok araç sahibi aracının tamiri sonrasında otomobilin yenilendiğini düşünüyor ama durum öyle değil. Aracınızın değişen parçaları ya da yapılan boya sebebiyle değeri düşüyor. Burada hiçbir kusuru olmamasına rağmen aracı hasar gören ve değeri düşen vatandaşlar sigorta şirketlerine bunun tazmini için başvurabiliyor.Ödenmemesi durumunda ise 2 yıllık bir süre içinde dava açma hakkı bulunuyor. Burada değer kaybı parası karşı tarafın sigortasından karşılanıyor. Bu konuda Yargıtay kararları da bulunuyor. Yargıtay değer kaybını zarar kalemleri arasında saydığı için, hukuken de bu hakkınız bulunuyor. YAZILI BAŞVURU ŞART Aracın hasarının tespiti sırasında verilen ekspertiz raporlarında değer kaybının da bulunması gerekiyor. Bu kaybın maddi miktarı belirlendikten sonra önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak gerekiyor. Ödenmediği takdirde ise mahkeme yoluna gidiliyor. Bu konu bazı kasko poliçelerinde teminatlar arasında da sayılıyor. O yüzden poliçenizi iyi incelemenizde yarar var. Sizin arabanıza zarar veren aracın sigortası yok ise bu kez kişilere de değer kaybı davası açılabiliyor. Araç ticari bir araç ise değer kaybıyla birlikte aracın tamirde kaldığı sürede meydana gelen kayıplar da talep edilebiliyor. ARACIYA GEREK YOK Değer parasını alabilmek için bir aracıya, yardımcıya ihtiyacınız yok. O yüzden bu şekilde sizden para talep eden, yardımcı olacağını söyleyenlere itibar etmeyin. Kendiniz sigorta şirketinize başvurarak değer kaybını kolayca alabilirsiniz. Hatta bunun için şirkete gitmeye de gerek yok, cep telefonu uygulamalarından başvuru yapmak mümkün. Kazadan sonra mutlaka sigortacınıza değer kaybı ile ilgili bilgi sorun. KAYIP NASIL HESAPLANIR? Araç değer kaybı tespitini sigorta ekspertizleri yapabiliyor. araç değer kaybı hesaplaması için hasar geçmişi ve niteliği, kilometresi, marka ve model bilgisi, üretim yılı, trafiğe çıkış tarihi, pazar değeri gibi faktörler esas alınıyor. HANGİ EVRAKLAR GEREKİYOR? ● Kaza tespit tutanağı ● Servis raporu ve servis faturası ● Sigorta poliçesi ● Hasara ait fotoğraflar FARUK ERDEM SORULARINIZI CEVAPLIYOR / TAKVİM'E SORUN - ekonomi@takvim.com.trHAKLAR KORUNACAK / SİZDEN GELENLER - ekonomi@takvim.com.tr Kıdem tazminatı fonu geldiğinde mevcut çalışanların birikmiş tazminatları ne olacak? Mehmet KARA Mevcut çalışanların kazanılmış hakları korunacak. Kendilerine yeni sistemle ilgili tercih hakkı verilecek. Yani isterlerse yeni sisteme geçecekler. İstemezlerse eski sistemde kalıp, ayrıldıklarında biriken tazminatlarını alacaklar. Ancak iş değiştiren ya da yeni işe girenler yeni sisteme katılmak zorunda olacak. 11 SAAT ÇALIŞMA YASAL DEĞİL Özel bir firmada 4 yıldır çalışıyorum. Çalışma saatlerimiz günde 10-11 saati buluyor. Bu yasal mı? Çalışma saatlerini düşüremez miyiz? İş Kanunu'na göre; çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. İşyerindeki çalışma süreleri bu şekilde uygulanıyorsa yasal olarak bir engel bulunmamaktadır. Ancak denkleştirme yapılmıyorsa sürekli 11 saat uygulanıyorsa bu yasal değildir. MAAŞ ALAMAYANA TAZMİNAT ÖDENİR Bizler bir özel şirkette çalışıyoruz. Şirketimiz bazen maaşları geciktiriyor, bazen de eksik olarak ödüyor. Hatta bazı dönemlerde 3 ay maaş alamayan çalışanlar oluyor. Bu durumda nasıl bir yol izlememiz uygun olur? (BİR GRUP ÇALIŞAN) İş Kanunu'na göre; işçiye ücreti ödenmez ise işçinin sözleşmesini bildirimsiz olarak sona erdirme hakkı bulunuyor. Tabii bunun da bazı süre şartları bulunuyor. 4857 sayılı İş Kanunumuzun 34. Maddesi'nde 'Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz' denilmektedir. Sizin şirketinizde olduğu gibi eğer 2-3 maaşınız ödenmez ise bu kez aynı kanunun 24. Maddesi gereğince iş akdini bildirimsiz olarak feshedip tazminatınızı talep edebilirsiniz. Burada dilekçenizi noter kanalıyla göndermenizi tavsiye ederiz. Böylece bazı hak kayıplarına da uğramamış olursunuz. Bütün bunların dışında durumu ALO 170 kanalıyla Çalışma Bakanlığı'na da bildirebilirsiniz. MESAİNİN ÖDENMEMESİ HAKLI FESİH SEBEBİ İşverenimiz maaş bordrolarımızda günlük 7.5 saat çalışmışız gibi gösteriyor. Fakat günde 11 saat, haftada 66 saat çalışıyoruz. Ayrıca resmi tatil ve bayram tatili mesai ücretlerini yatırmıyor. İzin olarak da vermiyor. Ne yapmalıyız? Demir OKAN Eğer denkleştirmede yapılmıyor yani bu süreler günlere taksim edilmiyorsa fazla mesaileriniz ödenmiyor demektir. Bu ALO 170'e bildirebilirsiniz. CİMER'e yazabilirsiniz. Ayrılmak istiyorsanız da bunu gerekçe göstererek haklı fesih hakkını kullanıp tazminatınızı alabilirsiniz. Tabii bu çalışmaları ispatlamanız gerekiyor.EMEKLİLİK HESABI 02.11.1973 doğumluyum. İşe giriş tarihim 01.01.1998 ve 18 ay askerlik yaptım. Niyazi ARSLAN 25 yıl, 57 yaş ve 5900 gün şartlarınız var. Askerlik sigortadan önce ise 8 aylık bir borçlanma yaparak, 56 yaşında da emekli olabilirsiniz. Böylece bir yıl kazanır ve bir yıl fazla maaş alırsınız.Babam 1954 doğumlu. SGK başlangıcı 20.12.2001. Şu anda ödenmiş 400 günü var. 6.5 sene yurt dışı çalışması bulunuyor. Savaş ŞİRİN Babanızın sigortası çok geç yapılmış. Bu yüzden de emeklilik için en az 7000 gün prime ihtiyacı var. 400 günlük prim de 6.5 senelik yurt dışı borçlanması da bunu tamamlayamaz. O yüzden çalışıp yeniden prim ödemesi gerekir. Yurt dışı anlaşmalı olduğumuz bir ülkede ise ve sigortadan önce ise borçlanmalar işe giriş tarihini geri çekebilir. Ya tam bilgileri bize gönderin ya da en yakın SGK'ya gidip borçlanma imkanlarını sorun.04.05.1969 doğumluyum. 1994'ten Bağ-Kur girişliyim. 1 yıl, 4 ay, 17 gün Bağ-Kur'um var. 1995 yılında SSK'ya geçiş yaptım. Bağ-Kur ile SSK'yı birleştirdim. Şu an 8000 günün üzerinde primim var. Harun İĞCİ Son 7 yıllık sigortada 3.5 yıl SSK ise 25 yıl, 54 ya da 55 yaş şartınız var. Priminiz tamamlanmış. Bağ-Kur'dan ise 9000 gün gerekiyor.Eşim 22 Aralık 1977 doğumlu. Sigorta girişi 1991. 1999 ve 2007 yıllarında çalışırken doğum yaptı. Şu an hâlâ çalışmakta. 6000 günün üzerinde primi var. Erkal BELERİR Eşinizin 20 yıl, 47 ya da 48 yaş ve en az 5450 gün şartları var. Primi tamamlanmış, o yüzden doğum borçlanması yapmasına gerek yok. Yaşı dolunca emekli olacak1997 SSK girişim, 5590 günüm var. İhsan MUTLU 25 yıl, 56 veya 57 yaş şartınız var. Prim de en az 5825 olacak.